มะเร็งเม็ดเลือดขาวเป็นมะเร็งของอวัยวะที่มีการสร้างเม็ดเลือดซึ่งประกอบด้วยไขกระดูกและระบบน้ำเหลือง มะเร็งเม็ดเลือดขาวที่มีอยู่มีหลายชนิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวบางชนิดพบมากในเด็กและบางชนิดพบมากในผู้ใหญ่ ตามปกติเม็ดเลือดขาวมีหน้าที่ต่อสู้ทำลายเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกาย เม็ดเลือดขาวเจริญเติบโตในไขกระดูกแบ่งตัวเป็นระยะๆ และเจริญเป็นเม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆ ตามที่ร่างกายต้องการ แต่เมื่อเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวไขกระดูกจะสร้างเม็ดเลือดขาวที่ผิดปกติไม่เจริญเป็นตัวเต็มวัยที่สามารถทำลายเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกายได้ การรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวมีความยุ่งยากซับซ้อนมากขึ้นกับชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาว

อาการ

อาการของมะเร็งเม็ดเลือดขาวมีอาการต่างๆ ขึ้นกับชนิดของเม็ดเลือดขาวที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว อาการและอาการแสดงที่พบบ่อย ได้แก่ มีไข้หนาวสั่น อ่อนเพลียไม่มีแรง ติดเชื้อต่างๆ ง่าย น้ำหนักลดลงโดยไม่ได้ตั้งใจลดน้ำหนัก มีต่อมน้ำเหลืองโต หรือมีก้อนที่คอ มีตับโตม้ามโต เกิดจ้ำเลือดง่าย มีเลือดออกง่ายผิดปกติ หรือเลือดออกหยุดยาก หรือมีเลือดกำเดาไหลไม่หยุดจากรูจมูกทั้งสองข้าง มีจุดเลือดออกเล็กๆ ตามผิวหนังของแขนขา หรือลำตัว มีเหงื่อออกมากผิดปกติโดยเฉพาะตอนกลางคืน และมีอาการปวดกระดูกหรือกดและปวด

ควรมาพบแพทย์เมื่อไหร่

ควรมานัดพบแพทย์เมื่อมีอาการดังกล่าวข้างต้นเมื่อเป็นอยู่หลายวันไม่หายไปเองและมีความวิตกกังวลอยู่และอาการแสดงของมะเร็งเม็ดเลือดขาวจะไม่ใช่อาการเฉพาะเจาะจงอาจพบในอาการไข้หวัดใหญ่หรือโรคอื่นๆ ที่พบบ่อยกว่าได้ บางครั้งมะเร็งเม็ดเลือดขาวอาจพบจากการตรวจเลือดที่เกิดจากการตรวจหาสาเหตุอื่นๆ

สาเหตุ

ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวน่าจะเกิดจากสาเหตุร่วมกันของพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่โรคติดต่อ

มะเร็งเม็ดเลือดขาวเกิดขึ้นได้อย่างไร

โดยทั่วไปเชื่อว่าเมื่อเซลล์เม็ดเลือดขาวแบ่งตัวมีการเจริญเติบโตแล้วเกิดมีการกลายพันธุ์ของสารพันธุกรรมที่เรียกว่า DNA ตามปกติ DNA ที่อยู่ในเซลล์จะควบคุมการแบ่งตัว อัตราการเจริญเติบโตของเซลล์และการแก่ตายของเซลล์ เมื่อเกิดการกลายพันธุ์เซลล์เหล่านี้จะไม่แก่ตายไปตามปกติจะแบ่งตัวอยู่ตลอดเวลาเกิดเป็นมะเร็งขึ้น ร่างกายเราไม่สามารถควบคุมได้ทำให้เซลล์ที่ปกติถูกทดแทนด้วยเซลล์มะเร็งเหล่านี้มาอยู่ทดแทนและไม่ทำงานตามหน้าที่ในไขกระดูก ทำให้เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือดปกติลดน้อยลงถูกแทนที่ด้วยเซลล์มะเร็ง ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการและอาการแสดงต่างๆ เช่น เลือดจาง ติดเชื้อง่าย และเลือดออกง่ายผิดปกติ

การแบ่งชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาว

การแบ่งชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาวแบ่งตามอัตราการเจริญเติบโตเพิ่มจำนวนของเม็ดเลือดขาวและชนิดของเม็ดเลือดขาว

1. มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน เซลล์ที่ผิดปกติเป็นตัวอ่อนไม่สามารถทำงานได้เป็นปกติเหมือนตัวเต็มวัยได้ และแบ่งตัวเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว ต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน

2. มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรัง ชนิดนี้มีการแบ่งตัวช้ากว่า และเป็นเม็ดเลือดขาวที่ตัวแก่กว่าจึงยังมีเซลล์ปกติจำนวนพอสมควรที่ยังสามารถทำงานได้เป็นปกติ ทำให้มีอาการและอาการแสดงช้ากว่า จึงอาจตรวจพบได้โดยบังเอิญจากการตรวจเลือดประจำปีได้

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาว

ปัจจัยที่อาจทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวได้แก่

1. เคยได้รับการรักษามะเร็งชนิดอื่นๆ มาก่อน เช่น ได้รับยาเคมีบำบัดบางชนิดหรือได้รับการฉายรังสี

2. ความผิดปกติทางพันธุกรรม อาจเป็นสาเหตุได้ เช่น Down syndrome

3. ได้รับสารเคมีบางชนิด เช่น เบนซีน

4. สูบบุหรี่

5. มีประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว

อย่างไรก็ตามปัจจัยดังกล่าวข้างต้นในคนส่วนใหญ่ก็ไม่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวและคนที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวก็ไม่ได้มีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวเป็นส่วนใหญ่

พลโท รองศาสตราจารย์ นายแพทย์วิชัย ประยูรวิวัฒน์

ประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย