อาการปวดไหล่ เป็นอาการปวดที่เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นจากกล้ามเนื้ออักเสบ กล้ามเนื้อฉีกขาดจากการยกของหนักหรือยกของผิดท่า การใช้ไหล่ต่อเนื่องเป็นเวลานาน หรือจากออฟฟิศซินโดรม หากมีอาการปวดไหล่แล้วใช้งานข้อไหล่หนักซ้ำๆจนมีอาการปวดไหล่เรื้อรัง ขยับแขนได้น้อยลง จนกระทั่งยกแขนขึ้นได้ไม่สุด อาจเป็นสัญญาณเตือนของ “โรคข้อไหล่ติด”

นายแพทย์รัฐภูมิ วัชโรภาส ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ-เวชศาสตร์การกีฬาและโรคข้อไหล่และข้อเข่าโรงพยาบาลเวชธานีเปิดเผยว่า โรคข้อไหล่ติดพบได้ตั้งแต่วัยทำงานไปจนถึงผู้สูงอายุ แต่จะพบมากในช่วงอายุ 50-60 ปี ผู้หญิงมักจะมีอาการมากกว่าผู้ชาย เป็นอาการที่เกิดจากเนื้อเยื่อถุงหุ้มข้อไหล่อักเสบหรือผิดปกติ ทำให้มีอาการปวดไหล่และขยับข้อไหล่ลำบากหรือยกแขนได้ไม่สุด อาการเบื้องต้นที่เข้าข่ายว่าเป็นโรคนี้ เช่น ยกแขน 2 ข้างได้ไม่เท่ากันสวมใส่เสื้อผ้าหรือชุดชั้นในแล้วเกิดความเจ็บปวด เอี้ยวตัวหยิบของด้านหลังไม่ได้ ผลักประตูหนักๆ ไม่ได้ปวดไหล่เรื้อรังและปวดรุนแรงในช่วงกลางคืน

อาการของโรคข้อไหล่ติด จะแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะเริ่มแรก คือระยะอักเสบรุนแรง เป็นระยะที่จะทำให้ปวดไหล่มากที่สุดเมื่อขยับหรือเคลื่อนไหว และจะปวดมากในเวลากลางคืน ผู้ป่วยจะปวดไหล่มากในช่วง 3 เดือนแรก แต่เมื่อระยะเวลาผ่านไปเข้าสู่เดือนที่ 3-9 อาการจะเข้าสู่ระยะยึดติด ระยะนี้อาการปวดไหล่จะเริ่มลดลง แต่จะมีอาการข้อติดมากขึ้น และเจ็บตอนเคลื่อนไหว ส่งผลให้ผู้ป่วยทำกิจกรรมลำบาก และสุดท้ายเมื่อเข้าสู่ระยะคลายตัว เป็นระยะที่ร่างกายเริ่มฟื้นตัวได้เอง โดยใช้เวลาอย่างน้อย1-2 ปี หรือบางรายอาจใช้เวลานานกว่า 2 ปี ซึ่งอาการปวดและไหล่ติดจะค่อยๆ ทุเลาลงอย่างช้าๆ ส่วนใหญ่อาการปวดโดยรวมจะดีขึ้น แต่ข้อไหล่จะไม่สามารถฟื้นตัวและกลับมาใช้งานได้ดีเหมือนเดิม หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง เพราะเมื่อไหล่ติดนานๆ โดยไม่ได้ขยับ กล้ามเนื้อจะอ่อนกำลังทำให้แรงในการใช้ข้อไหล่ลดลง ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันในระยะยาว เช่น ติดตะขอเสื้อใน หวีผมไม่ได้ ยกของขึ้นที่สูงไม่ได้จากการอ่อนแรง และทำงานที่ต้องชูแขนเหนือศีรษะไม่ได้

แม้ร่างกายจะฟื้นฟูและรักษาอาการไหล่ติดเองได้ แม้จะไม่ใช่โรคร้ายแรงแต่ต้องอาศัยระยะเวลาในการรักษา หากผู้ป่วยมีอาการไม่มากนักจะรักษาด้วยวิธีการที่ไม่ต้องผ่าตัด คือการใช้ยาแก้ปวดและลดอักเสบ งดการขยับแขนข้างที่ข้อไหล่ติด หากอาการอักเสบบรรเทาลงแล้ว แพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยทำกายภาพบำบัดเพื่อลดอาการบาดเจ็บและฟื้นฟูข้อไหล่ ทำให้สามารถขยับหัวไหล่มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เมื่อรักษาด้วยยาและการทำกายภาพบำบัดแล้วผู้ป่วยอาการยังไม่ดีขึ้นหรือมีข้อไหล่ติดจากการบาดเจ็บของเส้นเอ็นในข้อไหล่ จะใช้วิธีการผ่าตัดเพื่อตัดเนื้อเยื่อพังผืด และซ่อมแซมเส้นเอ็น ซึ่งการผ่าตัดในปัจจุบันไม่น่ากลัวเหมือนเมื่อก่อนเพราะมีเทคโนโลยีการผ่าตัดแบบส่องกล้อง โดยแผลผ่าตัดจะมีขนาด1 เซนติเมตรเท่านั้น จึงลดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อและผิวหนังช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวและกลับมาทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น

ดังนั้น หากมีอาการปวดไหล่ ทั้งการปวดที่ทราบสาเหตุหรือไม่ทราบสาเหตุ ควรรีบมาพบแพทย์เฉพาะทางถ้าปล่อยทิ้งไว้หรือได้รับการรักษาที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดอาการปวดไหล่เรื้อรัง ข้อไหล่ยึดติด ข้อไหล่หลวม หรือมีโรคบางอย่างแทรกซ้อนที่อาจเป็นอันตรายมากขึ้นได้ หลายๆ ครั้งอาการผิดปกติเช่นนี้อาจนำไปสู่โรคร้ายแรงบางอย่างได้ เช่น มะเร็งกระดูก หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท เอ็นไหล่ฉีกขาดได้