ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ประธานกรรมการ มูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เปิดโครงการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย ด้วยกิจกรรมการเสวนาและสาธิต “โนรา มรดกภูมิปัญญาไทย มรดกวัฒนธรรมของมนุษยชาติ”มีวิทยากรเข้าร่วมเสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น นำโดย ดร.ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล วิทยากรด้านมรดกที่มีชีวิตขององค์การยูเนสโก, ศ.พรรัตน์ดำรุง นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะการแสดงและศิลปะพื้นบ้านไทย และ ผศ.ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2564 สาขาศิลปะการแสดงโนรา ณ โรงละคร สถาบันคึกฤทธิ์ เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2566

ดร.ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล กล่าวว่า “หลังจากที่ยูเนสโกมีมติให้โนรา นาฏศิลป์ของไทย ได้รับการบรรจุอยู่ในรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ โนรามีความเข้มแข็งมากเดิมทีโนรามีการสืบทอดในวงกว้าง เนื่องจากโนรามีความยืดหยุ่น ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และที่สำคัญคือโนรา ไม่ใช่แค่ศิลปะพื้นบ้านแต่ยังเป็นพิธีกรรมที่สืบต่อกันมารุ่นต่อรุ่นจึงทำให้ตัวโนราเองสามารถรักษาดุลยภาพระหว่างจารีตประเพณีกับการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยใหม่ได้”

ด้าน ศ.พรรัตน์ ดำรุง นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะการแสดงและศิลปะพื้นบ้านไทย กล่าวเสริมว่า “การได้รับการยอมรับจากยูเนสโกถือเป็นสิ่งสำคัญ แต่ที่สำคัญกว่าก็คือ เราจะสืบสานและสืบทอดต่อไปอย่างไรที่ผ่านมามันแสดงให้เห็นว่าเราดูแลศิลปะที่อยู่ในเนื้อในตัวของศิลปินที่เป็นชาวบ้านได้ดีถึงปัจจุบันจะปรับเปลี่ยนมาเป็นทางการเรียนการสอนให้เข้าถึงได้ในวงกว้าง เราก็ทำได้ดี ฉะนั้น สิ่งที่ต้องทำต่อไปคือทำอย่างไรให้สิ่งนี้มันดีขึ้นกว่าเดิม หรือมันน่าจะเป็นที่ยอมรับ เมื่อคนรู้จักโนราดีขึ้นแล้ว ทำอย่างไรให้รู้สึกภาคภูมิใจในภูมิความรู้ภูมิปัญญานี้ แล้วมองเห็นว่ามันยังมีค่าในชีวิต โนราไม่ใช่ศิลปะเฉพาะร้องรำ โนรายังมีรากเหง้าที่ควรจะต้องศึกษาให้เข้าใจอย่างถ่องแท้และถูกต้องตามขนบของโนราค่ะ”

ผศ.ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ กล่าวเปิดใจในฐานะคนที่เป็นครูโนรา “พวกเราในฐานะศิลปินโนราทุกคนมีความภาคภูมิใจที่โนราของเราได้รับการยอมรับและสนับสนุนมากขึ้นจากหน่วยงานต่างๆ ของไทย มีการขับเคลื่อนบทบาทการสืบทอดโนรา จะเห็นได้ว่าต่างคนต่างช่วยและต่างร่วมมือกัน และที่เห็นเป็นนิมิตหมายเรื่องดีคือตัวศิลปินโนรารุ่นใหม่เกิดขึ้นเยอะมากทำให้วงการโนราคึกคัก สิ่งที่ผมอยากฝากไว้ถึงโนรารุ่นใหม่ คือ โนราปัจจุบันควรหาองค์ความรู้เรื่องของโนราให้มากที่สุด อย่าให้ผิดเพี้ยนหรือเปลี่ยนไปจากรูปแบบเดิม ถ้าจะประยุกต์ก็ประยุกต์อยู่ในกรอบส่วนศิลปินโนราที่มีชื่อเสียงอยู่แล้วก็ต้องช่วยกันอนุรักษ์และรักษารูปแบบของโนราให้เข้มแข็ง ชัดเจน เป็นต้นแบบให้เลียนแบบได้ พวกเราถึงจะสามารถยืนหยัดอยู่ในศิลปะโนราได้ครับ”

หลังจบการเสวนาฯ ผศ.ธรรมนิตย์ ได้สาธิตการร่ายรำโนราอย่างอ่อนช้อยสวยงามสมกับเจ้าของฉายา “ดำรงค์ศิลป์” ซึ่งหมายถึงผู้ที่ดำรงรักษาท่ารำพร้อมเสียงร้องสำเนียงโนราดั้งเดิมที่สะกดทุกสายตาคนดู ภายในงานยังมีสินค้าจากภาคใต้ให้ได้ช้อปฯ อาทิ งาน Handmade ลูกปัดหลากหลายสีของโนราเสน่ห์ภูมิปัญญาของภาคใต้ พร้อมชิมอาหารพื้นเมืองภาคใต้อย่าง ข้าวยำปักษ์ใต้ ขนมจีนน้ำยาปู เต้าคั่วและขนมกวนหน้าขี้มัน ขนมลา ขนมหัวล้านนึ่ง ข้าวต้มสามเหลี่ยมมาให้ชิมกันอีกด้วย ติดตามกิจกรรมการแสดงศิลปะและวัฒนธรรมของไทยจากมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ หรือข่าวสารกิจกรรมผ่านช่องทาง Facebook:@kukritinstitute Tiktok: [email protected] IG : @kukritinstitute