หลายคนคงมีสัตว์เลี้ยงน่ารักประจำบ้าน เช่น น้องหมาที่เรามักเลี้ยงไว้เป็นเพื่อน หรือเลี้ยงไว้สำหรับเฝ้าบ้านป้องกันภัยอันตรายแต่รู้หรือไม่ “น้ำลายของน้องหมาอาจเป็นอันตรายทำให้เจ้าของถึงแก่ชีวิตได้ เพียงเพราะถูกสุนัขเลีย” ข้อเท็จจริงเรื่องนี้เป็นอย่างไรมาฟังคำตอบจาก “คุณหมอหวาน” สัตวแพทย์หญิงณัฐวดี มนต์อ่อน นายสัตวแพทย์ 6 ฝ่ายชันสูตรและวิจัยโรคในสัตว์ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย

สัตวแพทย์หญิงณัฐวดี เปิดเผยว่า เชื้อ Capnocytophagacanimorsus เป็นเชื้อแบคทีเรีย ที่พบได้ในช่องปากสัตว์เลี้ยง รายงานวิชาการระบุว่าเชื้อCapnocytophagacanimorsus จะพบได้ในสุนัขเป็นส่วนใหญ่ โดยมักจะอยู่ในน้ำลาย คนมักจะได้รับเชื้อจากการถูกสุนัขกัดหรือถูกเลียบริเวณบาดแผล โดยทั่วไปเชื้อแบคทีเรียจะไม่ก่อโรคทั้งในคนและในสัตว์

จากรายงานผู้ป่วยที่ติดเชื้อ Capnocytophagacanimorsus ส่วนมากเป็นกลุ่มที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ภาวะภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติหรือภูมิคุ้มกันถดถอย ทำให้มีโอกาสติดเชื้อแบคทีเรียฉวยโอกาสหรือแบคทีเรียแทรกซ้อนได้ง่ายและมีความเสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด ซึ่งเป็นภาวะที่อาจทำให้เสียชีวิตได้ ในประเทศไทยพบว่ามีรายงานผู้ที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อแบคทีเรีย Capnocytophagacanimorsus1 ราย โดยมีโอกาสได้รับจากสัตว์เลี้ยงภายหลังการวินิจฉัยและได้รับการรักษาจนเป็นปกติ โรคติดเชื้อแบคทีเรีย Capnocytophagacanimorsus จึงเป็นโรคที่ไม่พบบ่อยในบุคคลที่สุขภาพแข็งแรง สามารถป้องกัน วินิจฉัยและรักษาได้

สำหรับวิธีการป้องกันเชื้อ Capnocytophagacanimorsus “เชื้อตัวนี้อยู่ในน้ำลาย ดังนั้น ถ้าเราอยากป้องกันไม่ให้มีการสัมผัสโดนเชื้อเพื่อลดโอกาสติดเชื้อ ก็อย่าให้สุนัขเลียหน้า เลียแผล ควรล้างมือให้สะอาดภายหลังจากเล่นกับสุนัขโดยเฉพาะหากมีบาดแผล รวมถึงระวังเรื่องสุขลักษณะ รักษาสุขอนามัยให้ดี ไม่ควรนอนกับสุนัขและไม่ให้สุนัขทานอาหารร่วมกันกับเจ้าของ”

โดยสัตวแพทย์หญิงณัฐวดี แนะนำว่า เจ้าของสัตว์เลี้ยงมีโอกาสติดเชื้อจากสัตว์เลี้ยงของเรา ดังนั้นผู้เลี้ยงควรรักษาสุขอนามัยที่ดีในการเลี้ยงสัตว์เลี้ยงและป้องกันโรคที่อาจจะส่งต่อจากสัตว์เลี้ยงมาสู่คน

“อยากฝากถึงกลุ่มคนที่เลี้ยงสุนัขและแมวว่า นอกจากโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียแล้ว ยังมีโรคสำคัญอีกโรคหนึ่งที่ติดต่อจากน้ำลายของสัตว์เลี้ยง คือ โรคพิษสุนัขบ้าหรือ Rabies ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อไวรัส จากสัตว์สู่คนผ่านการโดนสัตว์กัด ข่วนหรือโดนเลียบริเวณบาดแผล โรคนี้ค่อนข้างจะสำคัญเพราะทำให้เสียชีวิตได้แต่สามารถควบคุมป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีนป้องกันในสัตว์เลี้ยง เจ้าของต้องพาสุนัขและแมวไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ดูแลสุขลักษณะของสัตว์เลี้ยงให้ดี เวลาเล่นหรือคลุกคลีกับสัตว์เลี้ยงแล้ว ควรทำความสะอาดด้วยการล้างมือ หากโดนสัตว์เลี้ยงกัดหรือข่วน ให้ล้างแผลให้สะอาดและไปพบแพทย์เพื่อรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า รวมไปถึงพิจารณาความสกปรกของบาดแผลเพื่อป้องกันไม่ให้ติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน”

สัตวแพทย์หญิงณัฐวดีกล่าวทิ้งท้ายว่า นอกเหนือจากวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าแล้ว วัคซีนรวมสำหรับสุนัขยังเป็นวัคซีนที่ควรฉีดเป็นประจำทุกปี ซึ่งวัคซีนนี้จะช่วยป้องกันโรคติดต่อร้ายแรงในสุนัข อาทิ โรคไข้หัด โรคหวัด โรคหลอดลมอักเสบ โรคลำไส้อักเสบ โรคตับอักเสบ รวมไปถึงโรคฉี่หนูที่อาจพบเจอได้ในสุนัขได้