มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แถลงข่าวเปิดตัว การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ์ ตอน “สัตยาพาลี” ณ โรงละคร สำนักพระราชวัง สนามเสือป่า เขตดุสิต โดยมี นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, ประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, ประเมษฐ์ บุณยะชัย (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้ประพันธ์บท, รศ.ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้กำกับการแสดง, สุดสาคร ชายเสม (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้ออกแบบฉากและอุปกรณ์ประกอบการแสดง และ ผศ.ดร.สุรัตน์ จงดา อนุกรรมการด้านการจัดแสดง ร่วมแถลงข่าว พร้อมด้วยคณะกรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และคณะอนุกรรมการด้านต่างๆ รวมถึงผู้ให้การสนับสนุนการจัดงานร่วมงาน เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2568 ณ โรงละคร สนามเสือป่า สำนักพระราชวัง

พิธาน เหี้ยมโท้ กรรมการและเหรัญญิกมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และประธานอนุกรรมการด้านการจัดแสดงโขนฯ, พ.ต.อ.ณรัชต์ เศวตนันทน์ ประธานอนุกรรมการด้านการประชาสัมพันธ์ฯ, ไพศาล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, พล.อ.ต. จักรพงศ์ หอมไกรลาศ กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และประธานอนุกรรมการด้านการสนุบสนุนโขนฯ, คุณหญิงจันทนี ธนรักษ์ กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, พล.อ.ต.หญิง คุณหญิงสุชาดา วรทรัชต์ ประธานอนุกรรมการด้านการแพทย์โขนฯ, ท่านผู้หญิงอินทิรา พลธร กรรมการด้านการจัดแสดงโขนฯ, พล.ท.จักรกฤษณ์ ศรีนนท์ กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, พ.ท. ชัยรัตน์ ภัทรธีรังกูร กรรมการและผู้ช่วยเหรัญญิก มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ, นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ พร้อมด้วย ประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, ผศ.ดร.สุรัตน์ จงดา อนุกรรมการด้านการจัดแสดงฯ, สุดสาคร ชายเสม (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้ออกแบบฉากและอุปกรณ์ประกอบฉากประกอบการแสดง, รศ.ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้กำกับการแสดง และ ประเมษฐ์ บุณยะชัย (ศิลปินแห่งชาติ) ผู้ประพันธ์บท

นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ กล่าวว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อโขน ทรงทำให้โขนได้รับการยกย่องจากองค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติหรือยูเนสโก (UNESCO) ในปี 2561 ว่าเป็น ‘มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมวลมนุษยชาติ’ ซึ่งถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของไทยรายการแรกที่ได้รับการขึ้นทะเบียน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อศิลปวัฒนธรรมของชาติ ด้วยพระองค์ได้พระราชทานพระราชเสาวนีย์ และแนวพระราชดำริด้านการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรม ศิลปกรรม งานหัตถศิลป์ หัตถกรรม มาอย่างยาวนาน เป็นพระราชกรณียกิจที่สำคัญเคียงข้างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

“สำหรับการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในปีนี้ จัดขึ้นเป็นปีที่ 18 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ได้ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอด พระราชปณิธานของพระบรมชนกนาถและพระบรมราชชนนี ด้วยทรงส่งเสริมและสนับสนุนการแสดงโขนอย่างเอาพระทัยใส่ทุกมิติ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานด้านการจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ โดยมี พล.อ.อ.สถิตย์พงษ์ สุขวิมล ราชเลขานุการในพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นประธานกรรมการอำนวยการโขนฯ พ.ท.สมชาย กาญจนมณี รองเลขาธิการพระราชวัง เป็นประธานกรรมการดำเนินงานโขนฯ นายพิธาน เหี้ยมโท้ เป็นประธานอนุกรรมการด้านการจัดแสดง  พ.ต.อ.ณรัชต์ เศวตนันทน์ เป็นประธานอนุกรรมการด้านการประชาสัมพันธ์  พล.อ.ต.หญิง คุณหญิงสุชาดา วรทรัชต์ เป็นประธานอนุกรรมการด้านการแพทย์ พล.อ.ต. จักรพงษ์ หอมไกรลาศ เป็นประธานอนุกรรมการด้านการสนับสนุน เป็นต้น ซึ่งทุกท่านล้วนเป็นแรงสำคัญในการสนับสนุนการดำเนินงานโขนฯ มาอย่างต่อเนื่องตลอดโครงการ”

พิธาน เหี้ยมโท้ กรรมการและเหรัญญิกมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และประธานอนุกรรมการด้านการจัดแสดงโขนฯ , นฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ผู้สนับสนุนการจัดการแสดง วิรัช เมฆสัมพันธ์ และ นิติกร กรัยวิเชียร จาก บมจ.ไทยเบฟเวอเรจ, นอ.นพ.ยุวัฒน์ ชนังกุล รอง ผอ.รพ.มะเร็งกรุงเทพวัฒโนส, พล.ต.สุรชัย รัศมีจิวานนท์ รองเจ้ากรมแพทย์ทหารบก ผู้แทน เจ้ากรมแพทย์ทหารบก, วิภาดา เดือนรัตน์ รอง ปธ.กก.บริหาร กลุ่มบีเจซี บิ๊กซี ศักดิ์สิทธิ์ ปิติพงศ์สุนทร ผอ.อาวุโส ผู้บริหารสายงานกิจกรรมเพื่อสังคม ธนาคารไทยพาณิชย์, ชยชัย แสงอินทร์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย และ จาตุรนต์ โกมลมิศร์ กก.บริหารและ ปธ.จนท.ปฎิบัติการ สายกิจกรรมพิเศษ บมจ.กรังด์ปรีซ์ อินเตอร์เนชั่นแนล

ประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า “ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทำให้โขนซึ่งเป็นศิลปวัฒนธรรมชั้นสูงของไทยได้รับความสนใจจากเยาวชนคนรุ่นใหม่หันมาเรียนรู้และชมโขมมากขึ้น เห็นได้จากในแต่ละปีมีนักแสดงโขนที่เป็นคนรุ่นใหม่สนใจเข้าร่วมคัดเลือกนักแสดงในโขนมุลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ทั้งตัวพระ ตัวนาง ตัวยักษ์ ตัวลิง เป็นจำนวนมากขึ้นทุกปี ส่วนผู้ชมนั้นส่วนใหญ่ก็จะเป็นเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่พาเพื่อนและครอบครัวชมโขนกันมากขึ้น”

ประเมษฐ์ บุณยะชัย ศิลปินแห่งชาติ ผู้ประพันธ์บท กล่าวถึงการจัดทำบท และคำพากย์ เจรจา การแสดงโขนในปีนี้ว่า “ในแต่ละปีของการแสดงนั้น โดยเฉพาะบทประพันธ์คณะกรรมการทุกท่านได้ร่วมกันคัดสรรอย่างเต็มที่เพื่อให้ผู้ชมได้รับชมอย่างมีอรรถรส โดยได้นำบทราชสวัสดิ์ที่ทรงสอนข้าราชบริพารนำมาสอดแทรกลงในบทการแสดง เพื่อให้ทุกคนยึดมั่นในการปฏิบัติหน้าที่ อยากให้ทุกท่านที่ได้มาชมไม่เพียงแต่ชมการแสดง แต่ยังจะได้เรียนรู้คำบทพากย์ เจรจา โดยเฉพาะบทเพลงปีพาทย์ที่นำมาประกอบ ซึ่งเพลงบางบทเป็นบทโบราณจึงได้คัดเลือกมาเพื่อให้คนรุ่นใหม่รับชมรับฟัง”

รศ.ดร.ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ ศิลปินแห่งชาติ ในฐานะผู้กำกับการแสดง กล่าวถึงความพิเศษและภาพรวมของการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน “สัตยาพาลี” ในปีนี้กล่าวว่า “เป็นโจทย์ยากทุกปี เพราะโขนเป็นการศิลปะการแสดงชั้นสูงที่มีอัตลักษณ์เฉพาะตัว สิ่งแรกต้องคิดว่าจะทำอย่างไรในการนำศิลปะชั้นสูงมาผสมผสานกับสิ่งใหม่ๆให้คนดูได้คล้อยตามไปด้วย ให้ได้ทั้งความงดงาม ความอลังการ ความสมจริง และความสนุกสนาน ซึ่งการแสดงชุดนี้เน้นเรื่องความกตัญญู ความซื่อสัตย์ ความจงรักภักดี ในปีนี้ผู้ชมจะได้รับชมสิ่งใหม่ๆ ในตอนสัตยาพาลี อาทิ ขบวนลงทรง กระบวนทัพระหว่างองคตและทศกัณฑ์ ซึ่งปีนี้ผู้ชมจะได้เห็นความแตกต่างของขบวนการรบของทั้งสองฝ่าย เป็นต้น” 

สุดสาคร ชายเสม ศิลปินแห่งชาติ ผู้ออกแบบฉากและอุปกรณ์ประกอบฉาก ประกอบการแสดง กล่าวถึงความพิเศษของการแสดงในครั้งนี้ว่า “รูปแบบศิลปกรรมที่ใช้ในโขนหลวง จะนำศิลปกรรมชั้นสูงมาทำเครื่องประกอบฉาก โดยเฉพาะ ตอน สัตยพาลี เป็นตอนที่สนุกมาก น่าสนใจ เช่น วิมานของพระอิศวร ต่อเนื่องไปจนถึงการได้เห็นช้างทรงของทศกัณฐ์ที่ทรงเครื่องได้อย่างสวยงาม และราชรถของพระราม พระลักษมณ์ ที่มีความงดงาม นอกจากนี้ยังมีอีกหลายฉากที่มีความอลังการตระการตา”  

ปิดท้ายด้วย ผศ.ดร.สุรัตน์ จงดา อนุกรรมการด้านการแสดง กล่าวถึง พัสตราภรณ์และการออกแบบการแต่งกายโขน กล่าวว่า “ในตอนสัตยาพาลี ซึ่งเป็นเป็นตอนใหม่ จึงต้องมีการสร้างสรรค์ชุดเครื่องแต่งกายตามตัวละครที่เพิ่มขึ้นมา รวมถึงทดแทนชุดเดิมที่มีอยู่แล้ว ซึ่งได้พัฒนาเครื่องแต่งกายด้วยความประณีตและมีความวิจิตรงดงามมากยิ่งขึ้นทุกปี ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่มีต่อโขน ทำให้ในช่วง 20 ปี ที่ผ่านมานี้ มีอาชีพที่เกี่ยวกับการจัดสร้างเครื่องแต่งกายโขนทั้งงานทอผ้า งานปัก งานเครื่องประดับ การทำหัวโขน ซึ่งล้วนเป็นงานช่างฝีมือชั้นสูง กล่าวได้ว่าสิ่งเหล่านี้สมดังพระราชปณิธานในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมชั้นสูงนี้ให้คงอยู่และยังสร้างงานสร้างอาชีพได้”

การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีที่ 18 ในปีนี้ นำเสนอ โขน เรื่องรามเกียรติ์ ตอน “สัตยาพาลี” จับตอนตั้งแต่ทศกัณฐ์แปลงกายเป็นปูยักษ์หมายทำลายพิธีโสกันต์องคตกุมาร แต่พาลีผู้ได้พรจากพระอิศวรปราบได้ ต่อมาเกิดเหตุการณ์ทรพีบุตรทรพาโอหังไม่กตัญญูจนถูกพาลีฆ่าตายในถ้ำ และทำให้พาลีกับสุครีพ น้องชายเข้าใจผิดแตกกัน สุครีพจึงไปพึ่งพระรามและร่วมต่อสู้จนพาลีต้องยอมมรณภาพ โดยฝากฝังบ้านเมืองไว้กับพระราม เรื่องราวดำเนินต่อด้วยทศกัณฐ์ให้นางมณโฑหุงน้ำทิพย์ชุบชีวิตพลยักษ์ แต่พระรามส่งหนุมานและเหล่าวานรไปทำลายพิธีได้สำเร็จ ก่อนที่กองทัพอธรรมจะพ่ายแพ้และทศกัณฐ์ต้องล่าถอย เรื่องราวความสนุกจะเป็นอย่างไรต่อไปนั้น ติดตามรับชมได้ในการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน “สัตยาพาลี”ที่จะให้ความบันเทิงครบทุกอรรถรส และได้ข้อคิดเรื่องการรักษาสัจจะ ความกตัญญู ความซื่อสัตย์ เป็นต้น

พบกับความพิเศษของสุดยอดฉากการแสดงที่ยิ่งใหญ่ตระการตาของ “สัตยาพาลี” ที่จัดสร้างขึ้นเพื่อการแสดงโขนที่ยิ่งใหญ่แห่งปี นับเป็นความโชคดีของคนไทยและประเทศไทย ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทรงส่งเสริมและสนับสนุนการแสดงโขนอย่างเอาพระทัยใส่ทุกมิติ เป็นการธำรงนาฏศิลป์ อันทรงคุณค่าของชาติให้สืบทอดอยู่อีกนานเท่านาน เปิดจำหน่ายบัตรแล้ววันนี้ที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ โทร. 0-2262-3456 www.thaiticketmajor.com บัตรราคา 2,000 บาท, 1,800 บาท, 1,000 บาท, 800 บาท และ 600 บาท (รอบนักเรียน ราคา 200 บาท)