กลับมาเยือนกรุงเทพฯ อย่างยิ่งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง สำหรับนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งได้จัดขึ้นภายในงานมหกรรมหนังสือ ครั้งที่ 30 (BOOK EXPO THAILAND 2025) ระหว่างวันที่ 9–19 ตุลาคม 2025 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เป็นการกลับมาประจำทุกๆ ปี ของนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ และปี 2025 นี้ ถือว่าเป็นครั้งที่ 9 แล้ว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอสื่อสิ่งพิมพ์และส่งเสริมการแลกเปลี่ยนลิขสิทธิ์หนังสือกับประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงเป็นเวทีจับคู่ธุรกิจระหว่างผู้จัดพิมพ์ไทยและจีน แต่ละปีถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงมิตรภาพความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันระหว่างไทย-จีน มาอย่างยาวนานกว่า 50 ปี

สำหรับไฮไลต์สำคัญของนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ ครั้งที่ 9 ที่สะท้อนสีสันแห่งวัฒนธรรมจีนและมีความแตกต่างกว่าทุกๆ ปีที่ผ่านมา คือ รูปแบบการนำเสนอ เนื้อหาที่เปลี่ยนไปมีความแปลกใหม่ และตื่นตา ตื่นใจ มากขึ้น ภายใต้แนวคิด “หนังสือเคียงใจ หุ่นเชื่อมไมตรี” เนื่องจากพื้นที่จัดนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ ครั้งนี้ ไม่เพียงแต่แบ่งเป็นโซนสื่อสิ่งพิมพ์ และโซนสินค้าสร้างสรรค์ เท่านั้น ยังแบ่งเป็นโซนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ เช่น จัดแสดงผลผลิตทางวัฒนธรรมรวมกว่า 300 รายการ ซึ่งครอบคลุมทั้งงานหนังสือ งานฝีมือศิลปะการตัดกระดาษ และหุ่นกระบอก เพื่อเปิดพื้นที่โซนนี้ให้เป็นแหล่งแห่งการเรียนรู้วัฒนธรรมเชิงลึกให้กับผู้อ่านชาวไทยที่เป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ได้เข้ามามีส่วนร่วมสืบสานมรดกวัฒนธรรมจีน ในฐานะที่ประเทศไทยก็มีทั้งคนไทยที่เป็นลูกหลานเชื้อสายจีนอาศัยอยู่จำนวนมาก

ขณะที่โซนสื่อสิ่งพิมพ์ ได้มีการคัดสรรผลงานคุณภาพของหนังสือจีนต่างๆ อย่างมากมาย เช่น หนังสือว่าด้วยพัฒนาการของประเทศจีน, หนังสือเนื่องในวาระโอกาสครบรอบ 80 ปีแห่งชัยชนะสงครามโลกครั้งที่สอง, หนังสือวัฒนธรรมจีนดั้งเดิม ตลอดจนตำราเรียนภาษาจีน และสิ่งที่เป็นไฮไลต์สำคัญสุด คือ หนังสือเรื่อง “สีจิ้นผิง ยุทธศาสตร์การบริหารประเทศ” เล่มที่ 5 ซึ่งมีทั้งฉบับภาษาจีนและภาษาอังกฤษ ปัจจุบันได้นำหนังสือเล่มนี้มาเปิดตัวที่ประเทศไทยเป็นครั้งแรกในงานมหกรรมหนังสือแห่งชาติ ผลปรากฏว่าเป็นหนังสือที่ได้รับความสนใจอย่างมากจากทุกๆ แวดวงวิชาชีพ ตั้งแต่นักวิชาการ และผู้อ่านชาวไทย ชาวต่างประเทศ

รวมถึงยังมีโซนหนังสือพิเศษ คือ “หนังสือร่วมจีน-ไทย” เป็นการรวบรวมหนังสือคุณภาพจากจีนแล้วส่งออกมายังตลาดไทย ผ่านโครงการนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ โดยเรื่องนี้ นายอนุรักษ์ กิจไพบูลทวี กรรมการบริหารบริษัท แมงมุม คัลเจอร์ จำกัด กล่าวว่า เมื่อปีที่แล้วทางสำนักพิมพ์ของบริษัทได้ซื้อลิขสิทธิ์เรื่อง ‘ดอกไม้ ทะเล ทิเบต’ ภาคพิเศษของบันทึกจอมโจรแห่งสุสาน ปรากฏว่าทำยอดขายได้ดีมาก มาปี 2025 จึงตัดสินใจซื้อเรื่อง ‘ชีวประวัติเฉินเจียเกิง’ และหนังสือเด็กเรื่อง ‘เพื่อนของฉันเป็นนักว่ายน้ำ’ หนังสือเด็กชุด “Think and Play”รวมกันกว่า 10 เรื่อง เพราะมั่นใจว่าแต่ละเรื่องผู้อ่านจะให้การตอบรับอย่างดีมากเช่นกัน

อย่างไรก็ดี นอกจากโซนหนังสือแล้ว ยังมีโซนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ถือว่าเป็น (gimmick) ลูกเล่นใหม่ๆ ที่ได้นำมาจัดแสดงเพิ่มเติมในปีนี้ ส่งผลให้ผู้ชมงานต่างให้ความสนใจเข้ามาเยี่ยมเยียนสอบถามพูดคุยจำนวนมาก ซึ่งทางนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ ได้จัดขึ้นมา ผ่านความร่วมมือกับพิพิธภัณฑ์ความสัมพันธ์ฝูเจี้ยน–ไต้หวันแห่งประเทศจีน (China Museum for Fujian–Taiwan Kinship) ในการสร้างสรรค์พื้นที่พิเศษนี้ขึ้นมา เพื่อใช้จัดแสดง “ศิลปะแห่งหุ่นกระบอกฝูเจี้ยน-ไต้หวัน” ด้วยการนำเสนอเกี่ยวประวัติศาสตร์วัฒนธรรมผ่านรูปภาพ ข้อความและหุ่นกระบอกจริง จึงขอเชิญชวนผู้ชมชาวไทยมาร่วมสัมผัสมนต์เสน่ห์ของหนังสือ ควบคู่กับมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ในพื้นที่โซนนี้ด้วยกัน

ทั้งนี้ คุณเสิ่นเหวินเฟิง รองผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ความสัมพันธ์ฝูเจี้ยน–ไต้หวันแห่งประเทศจีน (China Museum for Fujian–Taiwan Kinship) กล่าวว่า นี้คือครั้งแรกที่ได้นำหุ่นกระบอกซึ่งเป็นหนึ่งในศิลปะมรดกขึ้นชื่อของพิพิธภัณฑ์ฯ มาจัดแสดงที่ประเทศไทยในรูปแบบจับคู่กับงานมหกรรมหนังสือ โดยเนื้อหาของหุ่นกระบอกที่นำมาจัดแสดงครั้งนี้ จะเป็นเรื่องราวประวัติศาสตร์เกี่ยวกับหุ่นกระบอก เป็นเนื้อหาที่ได้รับรางวัลระดับชาติ ภายในประเทศจีน จากรัฐบาลกลาง นับว่าเป็นสิ่งที่ดีในอนาคตที่จะมีการสื่อสารเรื่องราวประวัติศาสตร์ และมรดกวัฒนธรรม ผ่านหุ่นกระบอกออกไปสู่คนไทยรุ่นใหม่ มากขึ้น ต่อไป

เพราะประเทศไทยและมณฑลฝูเจี้ยนต่างเป็นจุดสำคัญบน ‘เส้นทางสายไหมทางทะเล’ โดยทั้ง 2 แห่งมีพื้นฐานการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมร่วมกันมายาวนาน ดังนั้นการนำหุ่นกระบอกที่เป็นเอกลักษณ์ของฝูเจี้ยนในหลายๆ รูปแบบ ทั้งหุ่นฝ่ามือ หุ่นสายเชิดกว่า 10 ชนิด มาจัดแสดงผ่านนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรฯ จะมีส่วนช่วยให้ผู้ชมชาวไทยและชาวจีนโพ้นทะเลได้เรียนรู้ร่วมกันในมิติหลากหลาย ทั้งต้นตอทางประวัติศาสตร์ และการพัฒนาความสัมพันธ์จนนำไปสู่การหลอมรวมกัน

ขณะเดียวกันภายในโซนดังกล่าว ยังได้จัดเตรียมผังตระกูลฝูเจียน-ไต้หวัน มาใช้ทำกิจกรรมร่วมกับผู้อ่าน เพื่อช่วยให้ชาวไทยเชื้อสายฝูเจี้ยน ไต้หวัน สามารถสืบหา ‘จุดเชื่อมต่อ’ ทางจิตวิญญาณกับบ้านเกิด โดยมิตรสหายชาวจีนโพ้นทะเลจำนวนมาก ที่มาร่วมกิจกรรมในวันนี้หลายคนเกิดความรู้สึกประทับใจ และบอกว่าถ้ามีโอกาสอยากกลับไปเยี่ยมบ้านเกิด

ส่วนช่วงบ่ายของวันเดียวกัน นายณัฐกร วุฒิชัยพรกุล นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ได้นำตัวแทนวิชาชีพหนังสือของประเทศไทยเข้าเยี่ยมชมบูธของนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อย่างอบอุ่น โดยทั้ง 2 ฝ่ายต่างหารือเรื่องราวต่างๆ ในระดับเชิงลึกเกี่ยวกับความร่วมมือด้านงานนิทรรศการหนังสือระดับนานาชาติ, การซื้อขายลิขสิทธิ์ และการพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ในยุคดิจิทัล

โดยนายณัฐกร กล่าวว่า ปัจจุบันการซื้อขายลิขสิทธิ์หนังสือระหว่างไทย-จีนเติบโตอย่างต่อเนื่อง ซึ่งตลาดหนังสือของไทย คือ ผู้นำเข้าลิขสิทธิ์หนังสือจากประเทศจีนจำนวนมาก ดังนั้นในความร่วมมือระหว่างทั้ง 2 ประเทศนี้ ย่อมเติบโตและมีอนาคตสดใสแน่นอน ประกอบกับเมื่อได้มีการตอบรับคำเชิญจากบริษัทเซี่ยเหมิน อินเตอร์เนชั่นแนล บุ๊ก คอมพานี (XIBC) ผู้ดำเนินการนิทรรศการ เรื่องพิจารณานำคณะผู้แทนอุตสาหกรรมหนังสือไทยเดินทางไปสื่อสารแลกเปลี่ยนที่ประเทศจีน ก็ยิ่งทำให้เกิดความมั่นใจถึงแนวทางส่งเสริมความร่วมมือระหว่างกันมากขึ้นในอนาคต

สุดท้าย นายสงหลี่กั๋ว ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ บริษัทเซี่ยเหมิน อินเตอร์เนชั่นแนล บุ๊ก คอมพานี กล่าวว่า ปัจจุบันนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมและธุรกิจการค้าครบวงจร ไม่เพียงแต่เฉพาะหนังสือเท่านั้น ผมรู้สึกดีใจที่เห็นผู้อ่านคนไทยให้ความสนใจอย่างมาก รวมถึงมีเสียงตอบรับที่ดีต่อสินค้าทางวัฒนธรรมจีนด้วย ไม่ว่าจะเป็นสินค้าสร้างสรรค์, งานศิลปะดั้งเดิม, งานศิลปะร่วมสมัยต่างๆ โดยผมวางแผนว่าจะนำผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมจีนที่มีความหลากหลายมากขึ้น มาร่วมจัดแสดงผ่านนิทรรศการสื่อสิ่งพิมพ์จีนสัญจรเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในปีหน้า 2026 แน่นอน

-(016)