การประชุมวิชาการนานาชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ปี พ.ศ.2568 (International Conference on Biodiversity 2025 : IBD 2025) ภายใต้หัวข้อ “Biodiversity and Humanity in Global Crisis – ความหลากหลายทางชีวภาพกับมนุษยชาติในยุควิกฤตโลก” ปิดฉากลงอย่างงดงาม ท่ามกลางบรรยากาศการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ที่เข้มข้นจากนักวิจัย ผู้กำหนดนโยบาย ภาคเอกชน และเยาวชนจากทั่วโลก สะท้อนให้เห็นว่า “ความหลากหลายทางชีวภาพ” มิใช่เพียงประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม หากแต่เป็นรากฐานของความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ โดยงานประชุมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุ 70 พรรษา และเพื่อเป็นเวทีความร่วมมือระดับนานาชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพในช่วงเวลาที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตรอบด้าน

หัวใจสำคัญของการประชุม คือ พระมหากรุณาธิคุณที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการประชุม และทรงบรรยายพิเศษในหัวข้อ “ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย” โดยทรงถ่ายทอดทั้งมุมมองทางวิชาการ ประสบการณ์ภาคสนาม และความทรงจำส่วนพระองค์ ตั้งแต่วัยเยาว์ในวังสระปทุม อันสะท้อนสายพระเนตรอันลึกซึ้งต่อความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

ในช่วงหนึ่งทรงเล่าถึงความทรงจำขณะทรงพระเยาว์ว่า ทรงสังเกตว่า ภายในวังสระปทุม มีความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งสัตว์ และพืช ที่พบบนบก และในน้ำ ล้วนมีความแตกต่างตามแต่ละฤดูกาล โดยทรงเล่าผ่านภาพถ่ายส่วนพระองค์ ที่ทรงบันทึกไว้ และทรงชอบอ่านหนังสือที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพหลายเล่ม อาทิ หนังสือของ ดร.บุญส่ง เลขะกุล ผู้บุกเบิกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ป่าไม้ และสัตว์ป่า ของประเทศไทย

พระราชดำรัสดังกล่าวมิได้เพียงสร้างความซาบซึ้ง หากยังเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้ผู้เข้าร่วมจากนานาประเทศตระหนักว่า การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์อย่างรู้คุณค่า ความหลากหลายทางชีวภาพต้องเริ่มจากความเข้าใจ เข้าถึง และการลงมือทำอย่างต่อเนื่อง เพื่อความยั่งยืนของมนุษยชาติ

ศ.ดร.สนิท อักษรแก้ว ประธานคณะกรรมการจัดการประชุม กล่าวว่า IBD 2025 มีผลงานวิจัยผ่านการคัดเลือกกว่า 190 เรื่อง ครอบคลุม 6 ประเด็นหลัก ได้แก่ ความหลากหลายทางชีวภาพกับความมั่นคงทางอาหาร ความหลากหลายทางชีวภาพกับสุขภาพความหลากหลายทางชีวภาพกับการท่องเที่ยว ความหลากหลายทางชีวภาพกับการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม ความหลากหลายทางชีวภาพกับการอนุรักษ์วัฒนธรรม การเสวนาทางวิชาการ การบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อก้าวข้ามวิกฤตโลก

รศ.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ ผู้แทนคณะกรรมการจัดงาน เน้นย้ำว่า IBD 2025 ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการประชุม แต่เป็นจุดเริ่มต้นของความร่วมมือระยะยาว โดยเฉพาะการส่งต่อองค์ความรู้และแรงบันดาลใจสู่เยาวชน ซึ่งเป็นพลังสำคัญในการปกป้องทรัพยากรชีวภาพของโลก

“IBD 2025 จึงไม่เพียงเป็นเวทีวิชาการระดับนานาชาติ หากยังเป็น “สัญญาร่วมของมนุษยชาติ” ที่จะยืนหยัดปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อความอยู่รอดของโลกและคนรุ่นต่อไป”

ศ.ดร.สนิท อักษรแก้ว ประธานคณะกรรมการจัดการประชุมวิชาการนานาชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพ IBD 2025 กล่าวว่า จุดแข็งของ IBD 2025 คือการเปิดพื้นที่ให้เกิดการบูรณาการข้ามสาขาอย่างแท้จริง ครอบคลุมตั้งแต่ความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ การท่องเที่ยว การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม ไปจนถึงมิติทางวัฒนธรรม ผ่านการนำเสนอผลงานวิจัยทั้งภาคบรรยายและภาคโปสเตอร์จากนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญกว่า 14 ประเทศทั่วโลก

นอกจากนี้ การประชุมยังสะท้อน “ปรากฏการณ์ใหม่” ที่สำคัญ คือการมีส่วนร่วมอย่างโดดเด่นของนิสิต นักศึกษา และนักเรียน ที่ก้าวขึ้นมานำเสนอผลงานทางวิชาการบนเวทีนานาชาติ เคียงข้างนักวิจัยอาวุโส ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่น่าชื่นใจของการสืบทอดองค์ความรู้และจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพไปสู่คนรุ่นใหม่

“การได้เห็นเยาวชนมีบทบาทอย่างจริงจังบนเวทีระดับนานาชาติ เป็นภาพสะท้อนความหวังว่า การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพจะไม่หยุดอยู่แค่รุ่นปัจจุบัน แต่กำลังถูกส่งต่อไปสู่อนาคตอย่างมั่นคง”