ในวันที่ผู้บริโภคหันมาใส่ใจสุขภาพ คุณภาพอาหาร และที่มาของวัตถุดิบมากขึ้น “ไข่ไก่” ซึ่งเป็นอาหารใกล้ตัวของทุกครัวเรือน กำลังถูกตั้งคำถามมากกว่าที่เคย – ไม่ใช่แค่เรื่องราคาและคุณค่าทางโภชนาการ  แต่รวมถึงชีวิตของแม่ไก่ที่อยู่เบื้องหลังไข่แต่ละฟอง

ซิเนอร์เจีย แอนิมอล ประเทศไทย เปิดเผยรายงาน “การจัดอันดับไข่ไก่ปลอดกรงในซูเปอร์มาร์เก็ตไทย ปี 2568” ซึ่งเป็นการประเมินครั้งแรกที่รวบรวมข้อมูลจากซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านค้าปลีกชั้นนำ 14 แห่งของไทย เพื่อสะท้อนให้เห็นว่า แบรนด์ค้าปลีกที่เราคุ้นเคย ให้ความสำคัญกับสวัสดิภาพสัตว์มากน้อยเพียงใด

ไข่ไก่ปลอดกรง คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ

ไข่ไก่ปลอดกรง (Cage-Free Eggs) มาจากแม่ไก่ที่ไม่ถูกขังในกรงตับแคบ ๆ แต่สามารถเคลื่อนไหว กางปีก ทำรัง และแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติได้ ซึ่งไม่เพียงส่งผลดีต่อสวัสดิภาพสัตว์ แต่ยังเชื่อมโยงกับมาตรฐานอาหารที่มีความรับผิดชอบและยั่งยืนมากขึ้น ปัจจุบัน ประเทศไทยมีแม่ไก่มากกว่า 54 ล้านตัวที่ยังคงถูกเลี้ยงในกรงตับ พื้นที่คับแคบจนเล็กกว่ากระดาษ A4 รายงานฉบับนี้จึงทำหน้าที่เป็นเหมือน “กระจกสะท้อน” บทบาทของภาคค้าปลีก ซึ่งเป็นจุดเชื่อมสำคัญระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภค

ใครทำได้ดี ใครยังต้องปรับตัว

จากการประเมินโดยใช้เกณฑ์ 6 ด้าน รวมคะแนนเต็ม 18 คะแนน พบว่า มีเพียง 5 จาก 14 ผู้ค้าปลีก ที่มีการเปิดเผยนโยบายหรือแนวทางเกี่ยวกับการจัดหาไข่ไก่ปลอดกรงอย่างชัดเจน โดยกลุ่มที่มีผลการประเมินโดดเด่น ได้แก่ Sunshine Market ได้คะแนนสูงสุด 83% (ระดับ A) จากนโยบายที่ครอบคลุมทุกแบรนด์และทุกสาขา พร้อมกรอบเวลาการเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจน  Rimping ได้ 72% (ระดับ A) จากการประกาศเจตนารมณ์ด้านไข่ไก่ปลอดกรงอย่างเป็นทางการ Tops, Makro และ Lotus’s ได้คะแนนระดับ B (55%) สะท้อนความพยายามและความคืบหน้าบางส่วน แต่ยังมีพื้นที่ให้พัฒนาในด้านความครอบคลุมและความโปร่งใส ขณะที่ผู้ค้าปลีกรายใหญ่หลายแห่ง เช่น 7-Eleven, Big C, Villa Market, Foodland, Lawson 108, MaxValu และ Gourmet Market ยังไม่พบข้อมูลนโยบายไข่ไก่ปลอดกรงที่เปิดเผยต่อสาธารณะ

หทัย ลิ้มประยูรยงค์ และ ศนีกานต์ รศมนตรี

เมื่อทางเลือกบนชั้นวางสินค้า ส่งผลมากกว่าที่คิด

ศนีกานต์ รศมนตรี กรรมการผู้จัดการ ซิเนอร์เจีย แอนิมอล ประเทศไทย ระบุว่า รายงานฉบับนี้ช่วยให้ผู้บริโภคเห็นภาพชัดขึ้นว่า การเลือกซื้อสินค้าในชีวิตประจำวัน สามารถเป็นแรงผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับอุตสาหกรรมได้

“ผู้ค้าปลีกคือผู้กำหนดทิศทางตลาด หากมีนโยบายที่ชัดเจนและโปร่งใส ก็จะช่วยยกระดับมาตรฐานทั้งห่วงโซ่อุปทาน และตอบรับความคาดหวังของผู้บริโภคยุคใหม่ได้”

ด้าน หทัย ลิ้มประยูรยงค์ ผู้จัดการฝ่ายโปรแกรม ซิเนอร์เจีย แอนิมอล ประเทศไทย เสริมว่า แม้ความคืบหน้าบางส่วนจะเป็นสัญญาณที่ดี แต่การเปลี่ยนผ่านที่แท้จริงต้องอาศัยความต่อเนื่องและความสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจค้าปลีกขนาดใหญ่

เทรนด์โลกกำลังไปทางไหน

ในหลายประเทศยุโรป เช่น สวิตเซอร์แลนด์ ออสเตรีย และลักเซมเบิร์ก ได้ยกเลิกการใช้กรงตับอย่างสมบูรณ์ ขณะที่บริษัทอาหารและค้าปลีกระดับโลกจำนวนมาก ต่างให้คำมั่นจัดหาไข่ไก่ปลอดกรงในห่วงโซ่อุปทานของตน แคโรลินา กาลวานี กรรมการบริหาร ซิเนอร์เจีย แอนิมอล มองว่า นี่คือโอกาสของภาคค้าปลีกไทยในการก้าวทันมาตรฐานสากล และแสดงบทบาทผู้นำด้านอาหารที่มีความรับผิดชอบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ไลฟ์สไตล์เล็กๆ ที่สร้างผลลัพธ์ใหญ่

รายงานฉบับนี้ตอกย้ำว่า การดูแลสุขภาพและการใช้ชีวิตอย่างมีจริยธรรม ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การออกกำลังกายหรือเลือกอาหารคลีน แต่รวมถึงการตั้งคำถามกับที่มาของอาหารบนจานในแต่ละวัน สำหรับผู้บริโภค การเลือกซื้อไข่ไก่ปลอดกรง อาจเป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ของการสร้างระบบอาหารที่เป็นมิตรกับทั้งคน สัตว์ และโลกใบนี้มากขึ้น

ผู้สนใจสามารถอ่านรายงานฉบับเต็ม “การจัดอันดับไข่ไก่ปลอดกรงในซูเปอร์มาร์เก็ตไทย ปี 2568” ได้ที่ www.breakingfreefromcages.com