เมื่อไม่นานมานี้ มีช่างไม้คนหนึ่ง เดินทางกับลูกชาย ไปที่อุทยานแห่งชาติคลองตรอน ป่าน้ำปาด ตำบลน้ำไคร้ อำเภอฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์ เดินผ่านหมู่บ้านปางเกลือ ตำบลน้ำไคร้ เห็น ต้นสักที่ใหญ่ที่สุดในโลก ชื่อ “มเหสักข์” อายุราว 1,500ปี สูง 37 เมตร เส้นรอบวงยาว 10 เมตรหรือ 10 คนโอบ  

                    ลูกชายของช่างไม้ตื่นตาตื่นใจมากและหยุดดูด้วยความเลื่อมใส แต่ช่างไม้กลับเดินผ่านไปอย่างไม่ใยดี เมื่อลูกถามว่าทำไมพ่อถึงไม่สนใจต้นไม้ที่เก่าแก่ใหญ่โตขนาดนี้  ช่างไม้ตอบว่า:

                   “ต้นสักต้นนี้เป็นต้นไม้ที่ไร้ค่า ในสายตาช่างไม้! เพราะลำต้นบิดเบี้ยว คดงอไม่ตรง มีรูโพรง จนนำมาเลื่อยเป็นไม้กระดานไม่ได้ และอยู่ในป่าลึกทุรกันดาร ต้องข้ามภูเขา ไม่ใกล้ลำน้ำ ขนส่งชักลากยาก และชาวบ้านเชื่อว่ามีเทวดาสิงสถิตย์ ทำให้ไม่มีใครตัดโค่นเอามาสร้างบ้านเรือน นั่นแหละคือเหตุที่มีอายุยืนยาวมาได้ขนาดนี้”

                     ความไม่สมบูรณ์คือธรรมชาติ โดย ความบิดเบี้ยว กิ่งก้านที่คดเคี้ยวของต้นไม้ใหญ่ คือตัวตนที่แท้จริงของต้นไม้ เราควรยอมรับความไม่สมบูรณ์ของตัวเอง ไม่ต้องพยายามเป็น "ไม้กระดานที่เรียบตรง" เพื่อสนองความต้องการของผู้อื่น

                     การที่ช่างไม้มองว่า ต้นสักที่ใหญ่ที่สุดในโลกนั้น มี ความบิดเบี้ยว คดงอ ไร้ประโยชน์ และขนย้ายยาก (เอาไปเลื่อยทำไม้กระดานไม่ได้ ไม่ตรงความต้องการของช่างไม้) เป็นการมองเห็นความจริง ยอมรับความไม่สมบูรณ์ของธรรมชาติ ที่เปรียบได้กับ ภาวนามัย ในข้อ 3 แห่งบุญกิริยาวัตถุ 10 ทำให้ต้นสักใหญ่รอดตายมาได้

                     นิทานเรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า “ความมีประโยชน์จากการไร้ประโยชน์(The Usefulness of Uselessness)” และความมั่นคงแข็งแกร่ง ทำให้ต้นมเหสักข์ อุตรดิตถ์ เป็นต้นสักใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งเจริญเติบโต ทนแดดทนฝน ดำรงชีวิตรอด ต่อมาถึงปัจจุบัน กว่าพันห้าร้อยปี

อาทร   จันทวิมล