ในโลกของชีววิทยา การค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ (New Species) เปรียบเสมือนการเจอขุมทรัพย์ที่ประเมินค่าไม่ได้ และล่าสุดเมื่อกุมภาพันธ์ 2569 วงการวิทยาศาสตร์โลกต้องหันมาจับตามองประเทศไทยอีกครั้ง เมื่อ “ตุ๊กแกดำ” (Gekko dam) ได้ถูกจารึกชื่อลงในวารสารสากล Zootaxa อย่างเป็นทางการ

ผศ.ดร.วรวิทู มีสุข หรือ ดร.น้ำหวาน 

ความสำเร็จครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากความทุ่มเทของ “The Dream Team” นักวิจัยไทยและต่างประเทศ นำโดย ผศ.ดร.วรวิทู มีสุข หรือ ดร.น้ำหวาน นักวิจัยหญิงรุ่นใหม่ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ร่วมกับทัพผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ นักวิชาการเรื่องปลาจากกรมประมง ที่หลงใหลและดำดิ่งในโลกอนุกรมวิธานสัตว์เลื้อยคลาน  นายมนตรี สุมณฑา ผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุศาสตร์และวิวัฒนาการ รศ.ดร. วีระเกียรติ ทรัพย์มี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย และ รศ.ดร. จุฑามาศ ศุภพันธ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช นักเซลล์อนุกรมวิธาน ดร. ณัฐสุดา ดรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ กลุ่มนักธรรมชาติวิทยาภาคสนาม นายณัฐภัท โชติจักรดิกุล, นายธนศักดิ์ จินดามาตย์ และนางสาวนิตยา โตไพร  ร่วมด้วยเครือข่ายทางอนุกรมวิธานระดับโลกอย่าง Mr. Olivier S. G. Pauwels ภัณฑารักษ์ สถาบันวิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งราชอาณาจักรเบลเยียม

ทำไมต้องชื่อ “ตุ๊กแกดำ”?

ดร. น้ำหวาน เล่าว่า ตุ๊กแกดำเป็นตุ๊กแกที่อาศัยตามเขาหินปูนร่วมอยู่กับตุ๊กแกบ้าน มีลักษณะโดยรวมคล้ายตุ๊กแกบ้านทั่วไป แต่มีลักษณะสังเกตที่ดูต่างจากตุ๊กแกบ้านซึ่งส่วนใหญ่เข้าใจว่าเป็นความผันแปรของตุ๊กแกบ้านรูปแบบหนึ่งเท่านั้น อย่างไรก็ตามการจำแนกชนิดในยุคนี้ต้องพิสูจน์กันด้วยหลักฐานที่ชัดเจน ทีมวิจัยต้องใช้ทั้งการลงพื้นที่สำรวจในจังหวัดตรังและสตูล เพื่อศึกษาลักษณะในถิ่นอาศัยจริง แล้ววิเคราะห์สัณฐานวิทยา และรหัสพันธุกรรม (DNA) ในห้องปฏิบัติการอย่างเข้มข้น จนพบความโดดเด่นที่แตกต่างจากตุ๊กแกทั้งหมดที่เคยมีรายงานมา คือ The Black Beauty: ลำตัวสีน้ำตาลเข้มจนถึงดำสนิท ต่างจากตุ๊กแกบ้านทั่วไป The Copper Eyes: ดวงตาสีทองแดงแวววาว (ในขณะที่ตุ๊กแกบ้านจะมีตาสีเหลืองทอง) Unique Texture: ตุ่มเกล็ดบนหลังมีลักษณะโค้งมน ต่างจากตุ๊กแกบ้านที่มีตุ่มทรงกรวย

บทบาทของ "ผู้คุมกฎ" แห่งพงไพร

ในมุมของนิเวศวิทยา “ตุ๊กแกดำ” คือ ฮีโร่ตัวจริงของระบบนิเวศ เพราะพวกมันทำหน้าที่เป็นผู้ล่าคอยควบคุมประชากรแมลงรบกวน โดยเฉพาะ “ปลวก” ไม่ให้มีมากเกินไป ซึ่งหากเราวางภาพลักษณ์เก่าๆ ลงแล้วมามองคุณค่าของสัตว์เลื้อยคลานในมุมมองใหม่ ที่ไม่ใช่แค่เรื่องของความน่ากลัว แต่คือความสวยงามและความสมดุลของธรรมชาติ การค้นพบครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าป่าชายแดนภาคใต้ของไทยยังคงซ่อนความลับและความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติที่ใกล้ตัวไว้อีกมาก เราจึงต้องช่วยกันดูแลรักษาระบบนิเวศอย่างยั่งยืน เพื่อรอให้มีการศึกษาและค้นพบเพิ่มเติมในอนาคตต่อไป