7 มี.ค.61 ยามนี้ชาวนาในพื้นที่จังหวัดอำนาจเจริญ อยู่ระหว่างพักการทำนาเพื่อรอทำนาปี หลายคนจึงต้องมองหาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ด้วยการนำเอาภูมิปัญญาชาวบ้าน ผลิตเป็นสินค้า ขาย สร้างรายได้เป็นอย่างดี ซึ่งการเผาถ่าน เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่ชาวนาอำนาจเจริญ มองเห็นความสำคัญซึ่งพ่อค้าแม่ค้า มีความจำเป็นจะต้องใช้ถ่านหุงต้ม ประกอบ อาหาร ทุกวัน จึงนำเศษไม้มาเผา กลายเป็นถ่าน บรรจุกระสอบ ขายป้อนตลาด สร้างรายได้วันละ 500-1,000 บาท และยึดเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ มากว่า 20 ปี

นายจงรักษ์ ชาวะรักษ์ อายุ 45 ปี อยู่บ้านเลขที่ 15 หมู่ที่ 4 บ้านหนองหิน ต.หนองมะแซว อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ เล่าว่า สมัยเป็นเด็ก ช่วงว่างทำนาปลูกข้าว เห็นบิดา เผาถ่าน ใช้หุงต้มอาหารในครัวเรือน เป็นประจำ และเคยติดตามบิดา ไปหาเก็บเศษไม้จากต้นไม้ที่โค่นล้ม ตามหัวไร่ปลายนา หรือ ไม่ก็ป่าในดอนปู่ตา โดยการขนเศษไม้ใส่รถเข็นจนเต็ม แล้วนำมากองไว้ ต่อมากำหนดบริเวณพื้นที่ว่างเปล่า เพื่อทำเป็นเตาเผาถ่าน หรืออุโมงค์เผาถ่าน โดยการปรับพื้นดินให้พอเหมาะ ตามต้องการ ก็เริ่มต้น ขุดหลุม ขนาดกว้าง 1 เมตร ยาว 1 เมตร ลึก 1 เมตร ต่อมา นำเศษไม้ใส่ลงไปจนเต็ม

จากนั้น นำดินเหนียวปั้นเป็นอุโมงค์ครอบให้มิดชิด ไม่ให้อากาศเข้าออกได้ และเจาะเป็นรูระบายอากาศ 1 จุด ส่วนด้านหลังทำเป็นที่จุดไฟ เพื่อให้ควันไฟลมเผาเศษไม้ ใช้เวลาประมาณ  4-5 วัน เศษไม้ที่ถูกควันไฟรมก็จะกลายเป็นถ่าน ช่วงนี้จะต้องรดน้ำจนถ่านเย็น จึงนำมาบรรจุกระสอบ ขนาด 50 กิโลกรัม เก็บไว้เพื่อนำไปหุงต้มในครัวเรือน  ส่วนเศษไม้ที่เหลือก็จะเก็บไว้ทำฟืนก่อไฟผิงในช่วงฤดูหนาวต่อไป

ทั้งนี้ การเผาถ่าน ขายกำไรดี  เป็นเพราะบางปีฝนตกน้อย ข้าวได้น้อย กำไรไม่มาก จึงต้องมองหาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ด้วยการเผาถ่านขายให้กับพ่อค้าแม่ค้า ตลาดเทศบาลเมืองอำนาจเจริญ ซึ่งเป็นวิชาความรู้ที่ฝึกฝนจนเข้าใจดีจากบิดา และเป็นมรดกตกทอดมาจากรุ่นสู่รุ่น ทำขายควบคู่กับการทำนา ซึ่งถ่านหุงต้มบรรจุกระสอบ ขนาด 50 กิโลกรัม ขาย กระสอบละ 120 บาท แต่ละวันจะไปส่งให้กับ พ่อค้าแม่ค้า วันละ 5-10 กระสอบ หากเป็นช่วงเทศกาล ยอดสั่งซื้อก็จะเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า ผลิตถ่านไม่ทัน บางช่วงถึงกับขาดตลาดก็มี ต้องหาซื้อจากจังหวัดใกล้เคียง เช่น ยโสธร มุกดาหาร และอุบลราชธานี มาเพิ่มเติมไม่ให้ขาดตลาด มีกำไร 500-1,000 บาท ถือว่า กำไรดีเลยทีเดียว

ชาวนาคนขยัน กล่าวทิ้งท้ายว่า ไม่เคยตัดไม้ทำลายป่า เพราะเป็นคนรักป่า รักต้นไม้ รักธรรมชาติ และชอบปลูกป่า ซึ่งเวลาจะเผาถ่าน ก็จะเอาเศษไม้จากต้นไม้ที่โค่นล้มเท่านั้น