จันทบุรี..จังหวัดทางภาคตะวันออกของประเทศไทย ที่นี่ขึ้นชื่อด้านเป็นแหล่งปลูกผลไม้นานาชนิด และสิ่งที่น่ายินดีเป็นอย่างยิ่งคือการได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก “ในหลวงรัชกาลที่ 10” สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร พระราชทาน “โครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนา” ซึ่งเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำโครงการแรกที่ก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อขึ้นทรงราชย์

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในพื้นที่ ต.ทับช้าง อ.สอยดาว อันเป็นพื้นที่แล้งซ้ำซาก แม้ว่าจะเป็นพื้นที่ต้นน้ำ แต่ด้วยความที่มีลักษณะพื้นที่ลาดชัน ทำให้น้ำที่ไหลลงมาจากเขาสอยดาวไหลมาตามคลองย่อยในพื้นที่แล้วก็ผ่านไป ไม่มีอ่างเพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ และไม่มีฝายสำหรับชะลอน้ำ ดังนั้นแม้จะมีบ่อบาดาล และคลองตาโนด แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งก็จะไม่มีน้ำไว้ใช้สำหรับอุปโภคบริโภคและทำการเกษตร

วินนา ศรีสงคราม ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 17บ้านเขาแดงพัฒนา เล่าว่า ชาวบ้านที่นี่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำการเกษตร เช่น ปลูกมันสำปะหลัง ทำสวนลำไย “เมื่อไม่มีน้ำเพียงพอก็ไม่สามารถเร่งผลผลิตให้ออกนอกฤดูกาลได้” ทำให้ถูกพ่อค้าคนกลางกดราคาเนื่องจากผลผลิตไม่ได้คุณภาพ จึงประสบปัญหาขาดทุนมาตลอด เช่นเดียวกับชาวบ้านอีกส่วนหนึ่งประกอบอาชีพโคนม รวมประมาณ 200 ตัว แต่ไม่มีน้ำเพียงพอสำหรับให้แม่โคดื่ม ทำให้ได้น้ำนมที่ไม่เพียงพอทั้งปริมาณและคุณภาพ

ด้วยเหตุนี้ บุญช่วย โตประเสริฐ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 17 บ้านเขาแดงพัฒนา จึงทูลเกล้าฯ ขอพระราชทานความช่วยเหลือในการจัดสร้างแหล่งกักเก็บน้ำไว้ใช้ในพื้นที่ ซึ่งในเวลาต่อมา ในหลวงรัชกาลที่ 10 ได้พระราชทานแนวพระราชดำริให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องศึกษาหาวิธีแก้ปัญหาบรรเทาความเดือดร้อนให้ชาวบ้าน และสรุปได้ว่าให้กรมชลประทานดำเนินการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริขึ้น ซึ่งจะสามารถช่วยให้ชาวบ้านมีน้ำกินน้ำใช้ตลอดปี รวมถึงมีรายได้เพิ่มขึ้นเพราะมีน้ำเพียงพอให้ทำการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ขณะที่ เชิงชาญ ชวลิตเมธารัตน์หัวหน้าฝ่ายวิศวกรรม โครงการชลประทานจันทบุรี กล่าวว่า หลังจากที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ทรงรับเรื่องเป็นโครงการพระราชดำริ ทางกรมชลประทานจังหวัดจันทบุรี ดำเนินการช่วยเหลือตามแนวทางที่ได้พระราชทานพระราชดำริไว้ ปัจจุบันกรมชลประทานได้ดำเนินการสร้างฝายทดน้ำแล้วเสร็จ

โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเพิ่มเติมปี 2560 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดจันทบุรี วงเงิน 23.87 ล้านบาท สำหรับงานก่อสร้างสะพานรถยนต์ด้านท้ายฝาย และยังได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ในปีงบประมาณ 2560 ซึ่งได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างเมื่อเดือนมิ.ย. 2560 แล้วเสร็จเมื่อเดือนพ.ย. 2560 ซึ่งใช้ระยะเวลาดำเนินการเพียง 6 เดือน แล้วเสร็จสมบูรณ์

ลักษณะโครงการก่อสร้างฝายบ้านเขาแดงพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ 1.ก่อสร้างฝายทดน้ำ ความสูง 3.50 เมตร ความกว้างสันฝาย 30 เมตร 2.ขุดสระเก็บน้ำหน้าฝายพื้นที่ประมาณ 5 ไร่ ความบรรจุกักเก็บน้ำประมาณ 22,700 ลูกบาศก์เมตร 3.ขุดลอกคลองตาโนด ทางด้านเหนือฝายระยะทาง 2,000 เมตร ซึ่งเพิ่มความบรรจุน้ำได้อีกประมาณ 58,000 ลูกบาศก์เมตร และ 4.ก่อสร้างสะพานรถยนต์ด้านท้ายฝาย ผิวการจราจร กว้าง 6 เมตร ความยาว 24 เมตร

“หลังจากโครงการสร้างฝายแล้วเสร็จ สามารถช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่หมู่ 17 บ้านเขาแดงพัฒนา ต.ทับช้างอ.สอยดาว และหมู่บ้านใกล้เคียงจะมีแหล่งน้ำเพื่อเพาะปลูกและเลี้ยงโคนมในพื้นที่ ได้ทั้งฤดูฝนและฤดูแล้ง มีพื้นที่รับประโยชน์จากฝายประมาณ 2,000 ไร่มีปริมาณน้ำเพิ่มสำหรับใช้ประโยชน์ไม่น้อยกว่า 444,200 ลูกบาศก์เมตรต่อปีซึ่งเพียงพอต่อการทำการเกษตร อุปโภคและบริโภค” เชิงชาญ ระบุ

หน.ฝ่ายวิศวกรรม โครงการชลประทานจันทบุรี ยังกล่าวอีกว่า โครงการนี้นอกจากทำให้ประชาชนบ้านเขาแดงพัฒนาจะมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการประกอบอาชีพแล้ว “ยังเป็นโครงการที่สร้างความหวัง” ของผู้คนในพื้นที่ด้วย “คนรุ่นเก่าเริ่มวางแผนการเพาะปลูกในพื้นที่อย่างเป็นระบบ ส่วนคนรุ่นใหม่สนใจนำเทคโนโลยีการเกษตรมาพัฒนาท้องถิ่นของตน” เพราะมีแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ไม่ขาดแคลนอย่างในอดีต

ทางด้าน ทองคำ เจริญทรัพย์ เกษตรกรเลี้ยงวัว กล่าวเสริมว่า หลังจากมีฝายบ้านเขาแดงพัฒนา เกษตรกรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ได้รับผลผลิตจากโคนมอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย และยังสามารถปลูกหญ้าเลี้ยงโคนมกินได้ตลอดทั้งปี ส่งผลให้น้ำนมโคมีคุณภาพและปริมาณเพิ่มขึ้นจากเดิม เกษตรกรยังสามารถรีดน้ำนมโคส่งขายยังสหกรณ์โคนมสอยดาวเพื่อนำไปแปรรูปได้

นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นกับเกษตรกรและประชาชนในพื้นที่!!!