“เม่นทะเล” หรือ “หอยเม่น” เป็นสัตว์ในชั้น...เอไคนอยเดีย ในไฟลัม เอไคโนดอร์มาทา และอยู่ในกลุ่ม เอคไคนอยด์ สามารถพบได้ในทะเลทุกภาคของประเทศไทย โดยหนามของหอยเม่นเป็นผลึกแคลเซียมคาร์บอเนตที่เปราะบางมาก

และการที่เราจะถูกหอยเม่นตำได้นั้น ตามนิสัยของมันไม่สามารถสลัดขนใส่คนเพื่อป้องกันตัวได้เหมือนกับเม่นทั่วไปและไม่สามารถว่ายน้ำได้ ดังนั้นการที่มันจะสลัดขนคือเราไป “เหยียบ” มันเอง

ทว่า...หนามนี้จะแทงทะลุผิวหนังได้ง่าย เมื่อหักจะปล่อยสารพิษออกมาทำให้เหยื่อหรือศัตรูเจ็บปวด แต่มันจะสามารถย่อยสลายภายในผิวหนังเราได้ เพราะฉะนั้นเราไม่จำเป็นต้องทำการกรีดหรือผ่าออกมา หรือหาอะไรคีบและดึงออกมา

ซึ่งอาจจะมีปลายหนามที่แทงฝังอยู่ในผิวหนัง เราแค่ใช้อุปกรณ์ที่พอจะทำให้ผลึกหนามันแตก หรือทำให้หนามแต่ละจุดที่ตำเท้าอยู่แตก โดยการใช้สารละลายที่เป็นกรด เช่น น้ำส้มสายชูราด หรือใช้ผ้าก๊อตชุบแล้วทาบนตำแหน่งที่หนามตำอยู่ เพื่อให้สารละลายไปช่วยสลายพิษ ทำให้อาการปวดลดลงขณะที่เราทำการบี้หนามให้แตก

“การบี้หนาม เราจะรู้ได้ไงว่ามันได้ผล สังเกตุจากสี ที่ตอนแรกสีหนามจะดำเข้ม หลังบี้ไปสีจะจางลง นั้นแสดงว่าหนามที่ตำอยู่ในผิวหนัง เริ่มแตกสลายลง แล้วที่สำคัญ การบี้ให้หนามแตกตอนแรกจะปวดมาก แต่สักพักหลังจากการบี้ อาการปวดก็จะค่อยลดระดับลง และจุดสีดำทีบริเวณหนามที่ตำผิวหนัง จะจางหายไปภายในเวลา 2-3 วัน ไม่ต้องกังวล”

และมีอีกหนึ่งวิธีที่จะช่วยลดอาการปวดได้ คือการใช้ความร้อน อาจจะแช่เท้าในน้ำอุ่น หรือใช้ไดร์เป่าผม ให้ความร้อนบริเวณที่หนามตำเท้า ก็จะลดความเจ็บปวดลงได้ หลังจากเสร็จวิธีการรักษา ก็ควรกินยาแก้ปวดกันไว้ด้วย ซึ่งจำเป็นต้องกินยาฆ่าเชื้อกันไว้ด้วยหรือไม่นั้น อันนี้ขึ้นอยู่กับการประเมินว่าแผลมีปริมาณมากเพียงใด และมีอาการรุนแรงแค่ไหน ถ้าเล็กน้อยก็ไม่จำเป็น

ขณะที่วิธีป้องกันไม่ให้หอยเม่นตำคือ ต้องไม่ยืนบนปะการัง และควรมองดูที่พื้นด้านล่างให้ดีๆขณะดำน้ำหรือเดินในน้ำ ถ้าหากเจอพยายามหลีกเลี่ยงดีที่สุด ถ้าจำเป็นต้องผ่านบริเวณนั้นจริงๆ การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสวมรองเท้า แต่ก็มิได้หมายความว่าจะป้องกันได้เสมอไป เพราะหนามเม่นทะเลนั้นแหลมจนสามารถแทงทะลุรองเท้ายางหรือรองเท้าบางๆได้ ฉะนั้นควรระมัดระวังพยายามอย่าไปเหยียบตัวมัน เพราะหากได้รับพิษมากก็อาจถึงแก่ชีวิตได้

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก @narasak bcns binda-oh