วันที่ 12 พ.ค.63 ชาวบ้านในพื้นที่บ้านผาช้างมูบ ตำบลสันป่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา ได้พากันนำดอกไม้ธูปเทียนไปกราบไหว้ต้นตะเคียนเก่าแก่โบราณอายุกว่า 100 ปี มีขนาดลำต้นประมาณ 10 คนโอบ สูงประมาณ 20 เมตร ที่ยืนต้นตายอยู่กลางทุ่งนา ก่อนเข้าหมู่บ้านผาช้างมูบ หมู่ 1 ตำบลสันป่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา 

ทั้งนี้ เนื่องจากเมื่อปี 2562 ที่ผ่านมาต้นตะเคียนต้นนี้ยังมีชีวิตอยู่แผ่กิ่งก้านสาขาปกคลุมไปทั่วบริเวณ จนกระทั่งต่อมาได้ถูกชาวนาทำการเผากองฟางข้าวแล้วลุกลามไหม้ต้นตะเคียนทองจนยืนต้นตาย ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบันต้นตะเคียนต้นนี้ก็ยังคงยืนต้นตายอยู่เช่นนั้นไม่ได้โค่นล้มแต่อย่างใด ชาวบ้านต่างเชื่อว่ามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์สิงสถิตอยู่ เพราะต้นตะเคียนต้นนี้เป็นต้นไม้ที่อยู่คู่กับหมู่บ้านผาช้างมูบ มาตั้งแต่โบราณมีอายุกว่า 100 ปี 

อีกทั้งที่ผ่านมา ชาวบ้านมักจะเห็นลูกแก้วส่องแสงสว่างลอยออกจากองค์พระธาตุวัดผาช้างมูบแล้วลอยมาลงที่ต้นตะเคียนต้นนี้เป็นประจำทุกวันพระ หรือวันสำคัญของศาสนาและที่สำคัญต้นประจำตัวนี้เป็นที่เคารพนับถือและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวบ้าน

หลังจากต้นตะเคียนตายก็ได้มีชาวบ้านนำเอาศาลเพียงตามาตั้งวางไว้เพื่อให้ผู้คนทั่วไปได้เข้ามากราบไหว้ขอโชคขอลาภหรือนำเอาเครื่องเซ่นไหว้มาถวายเจ้าแม่ตะเคียนทอง ตามความเชื่อที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน ซึ่งสามารถดลบันดาลให้โชคให้ลาภแก่ชาวบ้านและผู้คนที่เข้ามากราบไหว้อีกด้วย

ถึงทุกวันนี้ถึงแม้ว่าต้นตะเคียนทองจะตายแล้วก็ตาม แต่ก็ยังพบกับความแปลกถึงต้นตะเคียนถึงแม้ยืนต้นตายแล้วแต่ก็ยังมีต้นกาฝากมาอาศัยอยู่ปลายยอด มีลำต้น แตกกิ่งออกใบอย่างน่าประหลาดใจ ชาวบ้านวอนถึงหน่วยงานในท้องถิ่นให้เข้ามาช่วยอนุรักษ์ไว้ให้เป็นสัญลักษณ์ของหมู่บ้านและเป็นแหล่งท่องเที่ยวต่อไป

แม่อุ้ยน้อย ชาวน่าน อายุ 78 ปี บ้านเลขที่ 71 หมู่ 1 บ้านผาช้างมูบ ตำบลสันป่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา กล่าวว่า ต้นตะเคียนทองต้นนี้ตนเกิดมาก็เห็นแล้ว เพราะมีลำต้นสูงใหญ่ เมื่อก่อนต้นตะเคียนทองต้นนี้มีชีวิต แต่เมื่อปีที่ผ่านมาได้มีชาวนาทำการเผาฟางข้าวไฟได้ไหม้ลุกลามเผาจนทำให้ยืนต้นตาย และที่น่าแปลกต้นตะเคียนต้นนี้หลังจากถูกไฟเผาตายแล้วก็ยังคงยืนต้น โดยไม่โค่นล้มแต่อย่างใด 

"ต้นตะเคียนทองต้นนี้เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้าน ช่วยปกปักรักษาคุ้มครองให้โชคให้ลาภและยังมีความศักดิ์สิทธิ์เมื่อถึงวันพระจะมีลูกแก้วส่องแสงลอยจากพระธาตุวัดผาช้างมูบลอยมาตกลงที่ต้นตะเคียนทองต้นนี้เป็นประจำ ซึ่งชาวบ้านเชื่อว่าต้นตะเคียนทอง มีเจ้าแม่ตะเคียนทองสิงสถิตอยู่ ซึ่งชาวบ้านก็ให้ความเคารพนับถือจนถึงทุกวันนี้" แม่อุ้ยน้อย ชาวน่าน กล่าว