ภายในบริเวณวัดสว่างอารมณ์หมู่ 1 ตำบลสว่างอารมณ์ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ได้มีพระสงฆ์และชาวบ้านในชุมชน ตำบลสว่างอารมณ์ ร่วมแรงร่วมใจกันอนุรักษ์ผ้ายันต์ล้านนาโบราณกว่า 1,000 ชิ้นนำมาเก็บไว้ภายในโฮงยันต์ล้านนา วัดสว่างอารมณ์ ที่คนโบราณได้สร้างขึ้นเพื่อเป็นเครื่องรางของขลังชนิดหนึ่งในการใช้ติดตัวหรือสวมใส่ปกป้องรักษาคุ้มครองป้องกันภัยป้องกันเหตุป้องกันอันตรายและเภทภัยต่างๆ ซึ่งในปัจจุบันจะหาดูชมได้ยากและเป็นของมีค่าที่ประเมินมิได้ จึงได้ร่วมแรงร่วมใจกันอนุรักษ์รักษาไว้เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้และศึกษาถึงคุณค่าถึงตัวหนังสือล้านนาว่ายังมีความขลัง โดยจัดเก็บผ้ายันต์ออกเป็น 3 ห้องโชว์รอบบริเวณวัดเพื่อให้ผู้คนเข้ามาดูชมฟรีได้ทุกวัน

จากการสังเกตพบว่าภายในบริเวณวัดสว่างอารมณ์ จะมีการสร้างหรือสถานที่เก็บผ้ายันต์นำมาแขวนโชว์ติดผนังล้อมรอบทั่วบริเวณวัด โดยแบ่งออกเป็นห้องโชว์ผ้ายันต์ 3 ห้อง คือ ห้องที่ 1 เป็นผ้ายันต์ที่มีความขลังกันศาสตราวุธยิงฟันไม่เข้า ห้องที่ 2 เป็นเมตตามหานิยม ค้าขาย ห้องที่ 3 เป็นผ้ายันต์เกี่ยวกับป้องกันเหตุเภทภัยต่างๆ หรือเข้มขลัง ซึ่งผ้ายันต์แต่ละผืนมีอายุตั้งแต่ 40 ปีจนถึงกว่า 100 ปีมีตั้งแต่ขนาดผืนเล็ก กว้างยาว 50 เซนติเมตร จนถึงกว้าง-ยาว 2-4 เมตร ซึ่งทั้งหมดจะนำมาใส่กรอบแขวนติดผนังไว้เพื่อให้ผู้คนทั่วไปได้เข้ามาดูชม

พระครูกัลยาโณภาส เจ้าอาวาสวัดสว่างอารมณ์ เปิดเผยว่า ทางคณะสงฆ์และชาวบ้านตำบลสว่างอารมณ์ ได้มีแนวคิดว่า ทำอย่างไรที่จะช่วยกันอนุรักษ์เครื่องรางของขลังโดยเฉพาะผ้ายันต์นี่ที่แต่ละบ้าน แต่ละคน จะมีกันทุกคนทุกหลังคาเรือน ซึ่งหากเก็บไว้ที่บ้านก็จะไม่มีใครรู้และได้ศึกษา นับวันมีแต่จะสูญหายไปอย่างไร้ค่าจึงได้ร่วมแรงร่วมใจกัน ทำโฮงผ้ายันต์ล้านนาขึ้นเพื่อเป็นสถานที่เก็บรวบรวมผ้ายันต์ทุกชนิดทุกขนาดทุกรุ่นทุกปีไปจนถึงกว่า 100 ปี ซึ่งสร้างและเขียนด้วยภาษาล้านนาที่คนโบราณจัดทำขึ้นและผ่านพิธีพุทธาภิเษกหรือปลุกเสกเพิ่มความขลัง เพื่อใช้ติดตัวในการป้องกันตนเองป้องกันเหตุภัยต่างๆ เมตตามหานิยมค้าขายดีเป็นต้น

"สำหรับผ้ายันต์ทั้งหมดนี้หากไม่อนุรักษ์เก็บไว้เกรงว่าจะเกิดการสูญเปล่าอีกทั้งยังเป็นการอนุรักษ์ภาษาล้านนาเพื่อให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้ศึกษาว่าคนโบราณล้านนานั้นเขาจะใช้ภาษาล้านนาในการเขียน ลงตัวเลข อักขระตัวหนังสือ เป็นผ้ายันต์ ที่มีพุทธานุภาพและพุทธคุณและมีความขลังได้อย่างไม่น่าเชื่อและถือว่าโฮงยันต์ล้านนาแห่งนี้เป็นหนึ่งเดียวของจังหวัดพะเยา ที่มีการรวบรวมผ้ายันต์มากที่สุดสุด" พระครูกัลยาโณภาส กล่าว