หากใครที่ชอบธรรมชาติ บอกเลยว่าสถานที่ที่จะแนะนำอยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพมหานคร มีความวิจิตรงดงาม นั้นคือ “ถ้ำเขาหัวคน” ซึ่งตั้งอยู่ ต.น้ำพุ อ.เมืองราชบุรี จ.ราชบุรี  หลังจากถ้ำนี้ถูกปิดมานานหลายปี ด้านในถ้ำถูกแบ่งเป็นห้องโถงหลายห้อง พบหินมีชีวิตที่กำลังงอกระย้าเปล่งประกายดูวิจิตรงดงามดุจดั่งภาพวาด ชวนอนุรักษ์รักษาไม่ทำลาย แต่สำหรับนักท่องเที่ยวที่จะไปต้องบอกก่อนว่าต้องฟิตร่างกายให้พร้อม เพราะนอกจากเราจะเข้าไปชมภายในถ้ำแล้ว ยังสามารถเดินขึ้นบันไดจำนวน 205 ขั้น เพื่อไปชมด้านบน หากมาลงมาบริเวณปากถ้ำจะคล้ายเหมือนศีรษะคน

นางสาวสรียา บุญมาก ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานราชบุรี ได้ขึ้นไปสำรวจภายในถ้ำเขาหัวคน ตั้งอยู่บริเวณหมู่ที่ 4 ต.น้ำพุ อ.เมือง จ.ราชบุรี หลังจากถ้ำแห่งนี้ถูกปิดมานานหลายปี ด้านหน้าทางขึ้นถ้ำจะมีบันไดจำนวน 205 ขั้นสามารถเดินขึ้นไปชมด้านบนบริเวณปากถ้ำที่ลักษณะคล้ายเหมือนศีรษะคน เห็นทัศนียภาพด้านล่างที่สวยงาม จากนั้นต้องเดินลงบันไดไม้ลงไปในถ้ำที่ค่อนข้างชันลงไปในถ้ำที่ถูกจัดแบ่งหลายห้อง บริเวณลานกว้างพบพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ อีกด้านพบพระสยามเทวาธิราชประดิษฐานอยู่ด้านบนก้อนหิน ที่ผนังถ้ำพบหินงอกหินย้อยลงมาเป็นรูปทรงงดงามแปลกตาดุจภาพวาดริ้วยาวห้อยระย้าเปล่งประกายระยิบระยับ

นายสุชาติ คุ้มกัน อายุ 63 ปี อยู่บ้านเลขที่ 11/3 หมู่ 4 ต.น้ำพุ อ.เมือง เปิดเผยว่า ด้านในลักษณะกว้างขวางเรียกถ้ำท้องพระโรง ลักษณะเป็นฟันปลาฉลาม ฟันจระเข้ มีเสาค้ำถ้ำอยู่ตรงบริเวณกลางถ้ำ ที่ถ้ำท้องพระโรงจะมีหินงอกหินย้อย มีอ่างน้ำศักดิ์สิทธิ์อยู่ด้านในอ่าง ส่วนประวัติคือเขาลูกนี้หากมองด้านทิศเหนือจะลักษณะคล้ายหัวคน ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “ถ้ำเขาหัวคน” มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่นี่ เคยมีชาวบ้านเข้าไปในถ้ำแล้วถูกติดอยู่ในถ้ำนานเกือบวันและออกมาได้มีการกราบขอขมาขอพรสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในถ้ำก่อนจึงออกมาได้ ด้านในมีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ องค์สมเด็จโตพรหมรังสี องค์หลวงปู่ทวด และเจ้าถ้ำประดิษฐานอยู่ สภาพหินงอกหินย้อยสวยงามจากการไหลของหยดน้ำลงมาเกิดเป็นหินงอกหินย้อยเปล่งประกายแสงที่ปลายหินงอกหินย้อย โดยถ้ำแห่งนี้เกิดขึ้นมานานแล้ว ซึ่งคงต้องปรับปรุงพัฒนาด้านใน พร้อมทั้งสร้างกฎระเบียบ ไม่ให้นักท่องเที่ยวเข้าไปทำลายความสวยงามของหินงอกหินย้อยและบริเวณผนังถ้ำ รวมทั้งทรัพยากรด้านในด้วย

นางสาวสรียา บุญมาก ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานราชบุรี เปิดเผยว่า ถ้ำเขาหัวคนอยู่ในวัดมณีมงคล ต.น้ำพุ ห่างจากตัวเมืองประมาณ 25 กิโลเมตร เมื่อเข้ามาถึงให้ขึ้นบันไดขึ้นไปอีกประมาณ 205 ขั้น ด้านในจะพบกับความโอ่โถงกว้างขวางที่ธรรมชาติรังสรรค์หินงอกหินย้อยที่เรียกว่ายังเป็นถ้ำเป็นอยู่ ยังมีหยดน้ำ มีหินค่อยๆงอกย้อยออกมา รวมถึงที่พื้นดินบางจุด ในถ้ำจะแบ่งออกหลายโถง มีความสวยงาม มีแอ่งน้ำเล็กๆ ที่ใสสะอาดอยู่ การเที่ยวชมภายในถ้ำนั้น ชาวบ้านแถบนี้เชื่อว่ามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์อยู่ในบริเวณนั้น จะต้องมีการนำดอกไม้ พวงมาลัย ธูป เทียนกราบสักการะขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อน ส่วนของทรัพยากรการท่องเที่ยวทางธรรมชาตินั้นต้องช่วยกันรักษา กว่าที่หินหินงอกหินย้อยจะงอกขึ้นมาใช้เวลานาน ขอความร่วมมือผู้ที่จะเข้ามาเที่ยวช่วยกันรักษาทรัพยากรธรรมชาติ เที่ยวอย่างมีความรับผิดชอบไม่ขีดเขียน หรือทำลายสิ่งที่อยู่ภายในถ้ำ หรือหยิบฉวยเอามาเป็นของตัวเอง เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ชื่นชมความสวยงาม

จากการสำรวจถ้ำแห่งนี้พบว่ามีศักยภาพมากและยังคงเป็นถ้ำที่ค่อนข้างบริสุทธิ์อยู่ สามารถที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ แต่ต้องมีกฎ กติกา และควรมีเจ้าหน้าที่นำชมภายในถ้ำ ซึ่งการท่องเที่ยวทุกที่นั้นขอให้ทุกคนได้ท่องเที่ยวกันอย่างมีความรับผิดชอบ รักษาสิ่งแวดล้อม ช่วยเหลือสังคมให้คนรุ่นหลังได้เที่ยวชมแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามพร้อมช่วยกันอนุรักษ์ รักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่สืบไป