ชาวสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ผันชีวิตนำลูกมะพร้าวมาแต่งเป็นไม้ดัดบอนไซใส่กระถางเพิ่มมูลค่า ช่วงสถานการณ์โควิดแพร่ระบาดหนักระลอก 3 ส่งผลกระทบทุกอาชีพต้องปรับตัวสู้ 

ช่วงสถานการณ์โควิด – 19 แพร่ระบาดระลอกที่ 3 ทุกวงการอาชีพได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า ทำให้ต้องพยายามปรับเปลี่ยนลู่ทางทำมาหากินเพื่อความอยู่รอด จะพาไปดูตัวอย่างการสู้ชีวิตของคุณบุญทรง วุฒิพานิช อายุ 60 ปี มีอาชีพขายของโชห่วยอยู่ริมบ้านเลขที่ 5/4 ริมถนนสายห้วยผาก – น้ำตกเจ้าโจร หมู่ 7 ต.สวนผึ้ง อ.สวนผึ้ง จ.ราชบุรี ซึ่งก่อนหน้านี้เคยมีนักท่องเที่ยวเข้ามาพักผ่อนตามรีสอร์ท และแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่เกิดความคึกคัก นำสินค้าพื้นบ้าน อาหาร ผลไม้ มาวางขายหน้าบ้านก็ขายดี  

แต่พอเกิดโควิด - 19 ระบาดตั้งแต่ระลอกแรกจนมาถึงระลอกที่ 3 ส่งผลให้รีสอร์ทในอำเภอสวนผึ้ง และใกล้เคียงค่อย ๆ ปิดกิจการลงจนซบเซา ทำให้หมู่บ้านและชุมชนได้รับผลกระทบอย่างหนัก ชาวบ้านหลายคนเคยทำผลิตภัณฑ์ และงานฝีมือไปวางจำหน่าย ตามแหล่งท่องเที่ยวหลายแห่งมีรายได้มาจุนเจือเลี้ยงครอบครัว แต่จากผลกระทบการแพร่ระบาดของโรค ทำให้ขณะนี้แหล่งท่องเที่ยวได้ปิดตัวชั่วคราว ทำให้ชาวบ้านหาแนวทางคิดมองหาวัสดุที่หาง่ายในท้องถิ่นมาทำอยู่กับบ้าน  

อย่างลูกมะพร้าวแห้งที่หล่นเกลื่อนอยู่ใต้ต้นมาปอกเปลือก เพื่อปลูกในกระถางทำมะพร้าวบอนไซ ใช้ระยะเวลาในการเลี้ยงดูแลจัดรูปทรงให้ดูสวยงามตามฟอร์มของมะพร้าวแต่ละลูกที่มีลักษณะไม่เหมือนกัน เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบรักไม้กระถาง หวังมีรายได้เสริมเลี้ยงตัวเองและครอบครัวในช่วงนี้ไปก่อน 

คุณบุญทรง วุฒิพานิช กล่าวว่า ช่วงโควิดระบาด ไม่รู้จะทำอาชีพอะไรดี หลังจากก่อนหน้านี้ได้เปิดร้านขายของอยู่หน้าบ้าน และยังนำสิ่งของไปขายตามแหล่งท่องเที่ยวได้ โดยภรรยาขายเครฟ ส่วนมะพร้าวบอนไซ เพิ่งเริ่มคิดทำช่วงที่โควิดระบาดรอบแรก จึงคิดลองทำมาตั้งแต่เดือนธันวาคม ปี 2563 เพราะรายได้ลดลงมาก โดยไปหาลูกมะพร้าวแถวบ้าน บางครั้งชาวกะเหรี่ยงนำมาขายให้ลูกละ 10 - 20 บาท ได้ความรู้มาจากการศึกษาดูในยูทูป คิดว่าน่าจะทำได้เพราะลงทุนน้อย ขายราคาเริ่มต้นกระถางละ 300 บาทขึ้นไป 

บางลูกมีฟอร์มสวยมากจะมีราคาหลักพันบาท ต้องใช้เวลาเลี้ยงนานเป็นปี ทำให้บางต้นอาจจะมีราคาแพง โดยการเลี้ยงจะต้องตกแต่งต้นอยู่เสมอให้เตี้ยลงตามฟอร์ม มะพร้าวบางลูกรูปทรงคล้ายเรือ จึงมีแนวคิดประดิษฐ์ทำฟอร์มให้เป็นเรือยาว ขายอยู่ต้นละ 300 บาท ธรรมดาจะขายอยู่ 500 บาท สามารถต่อรองราคากันได้ ซึ่งช่วงสถานการณ์โควิดแพร่ระบาด หากตั้งราคาแพงอาจจะทำให้ขายยาก 

สำหรับขั้นตอนการทำไม่ยุ่งยาก แต่ต้องใช้ความอดทน เรียนรู้ตั้งแต่การปอกเปลือกอย่างไรไม่ให้รากมะพร้าวขาด เรียนรู้วิธีการเพาะตั้งแต่ยังไม่มีหน่อแตกขึ้นมา บางต้นได้มาขณะมียอดอ่อนแล้ว ก็จะดัดแปลงรูปทรงตามจินตนาการ ทำไว้หลายต้นตอนนี้ยังไม่ได้ขาย ได้แต่ทำเก็บไว้โชว์อย่างเดียว เพราะหวังว่าแหล่งท่องเที่ยวเปิดเมื่อไหร่ก็จะนำไปวางขายได้ราคาดี แต่หากมีคนสนใจอยากมาซื้อก็จะขายให้ราคาที่ไม่แพง ซึ่งขณะนี้ไม่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวในพื้นที่เลย อีกทั้งชาวบ้านใกล้เคียงก็คงจะไม่สนใจ

ส่วนตัวเองนั้นมีแนวคิดอยากเปิดขายทางออนไลน์เหมือนกัน เพราะมีคนติดต่อเข้ามาผ่านเฟซบุ๊คที่ลงขายไว้ มีการสอบถามราคาเป็นอย่างไร ซึ่งก็บอกไปว่าขอขายที่หน้าร้านก่อน มีสาเหตุของน้ำหนักกระถางปลูกและการแพ็คใส่กล่อง รวมถึงค่าขนส่งมีราคาแพง ทำให้อาจจะไม่คุ้มกับการขายแต่ละต้น ถ้าแพ็คไม่ดีเมื่อไปถึงปลายทาง บางครั้งเกิดยอดมะพร้าวหักเสียหายได้ ตอนนี้ได้ทำมะพร้าวบอนไซไว้หลายต้นแล้ว มีความหวังว่าจะมีรายได้เข้ามาบ้าง 

สำหรับการทำมะพร้าวบอนไซ ส่วนมากจะใช้มะพร้าวน้ำหอม ให้คัดเลือกลูกที่มีน้ำอยู่ด้านใน ทดลองโดยการจับเขย่า ลูกไหนน้ำเยอะ ฟอร์มลูกยาวรีก็จะคัดมาปอกเปลือกได้หลายรูปแบบทั้งใช้มีดปอกเปลือกจนหมดลูกโผล่ให้เห็นกะลา บางลูกใช้มีดปาดเฉพาะด้านทางหัวจุกเป็นรูปหัวใจ หรือวงกลม บางลูกใช้มีดปากเพียงครึ่งลูกตามแนวยาว จากนั้นนำไปแช่น้ำระยะหนึ่ง เพื่อให้ลูกมะพร้าวแห้งดูดน้ำเข้าไปหล่อเลี้ยงเกิดความชื้นที่เปลือก แล้วจึงนำไปวางในกล่องโฟมพลาสติก และคอยเปิดดูการเจริญเติบโต จะมีการงอกโผล่ขึ้นมาบริเวณส่วนหัวที่ใช้มีดปาดไว้ 

โดยมะพร้าวที่ปอกจนหมดลูกจะให้มีดคมเกลาบริเวณกะลาจนเกลี้ยงแล้วจึงใช้แลคเกอร์ทาให้เกิดความเงาวาวสวยงามบริเวณลูกกะลามะพร้าว แล้วใช้ไม้เสียบที่ก้นมะพร้าวเพื่อทำขา  หรือบางลูกนำไปปลูกลงกระถางโดยจะยกลูกมะพร้าวที่เห็นกะลาเพื่อโชว์รากที่งอกออกมาเป็นฟอร์มการเลี้ยงที่สวยงาม หรือจะนำไปเลี้ยงไว้ในขวดแก้วใส โผล่ให้เห็นรากยาวสวยอีกแบบไม่เหมือนใคร โดยช่วงของการเลี้ยงระยะแรกให้คลุมผ้าเปียกที่โคนรากและบริเวณลูกมะพร้าวไว้  หรือจะนำกาบมะพร้าวใสไว้ที่โคนราก เพื่อให้เกิดความชุ่มชื้นมากขึ้นและจะต้องนำไปตากแดดอ่อน ๆ เพื่อให้เจริญเติบโตเร็วขึ้น  

โดยมะพร้าวบอนไซแต่ละต้นจะมีฟอร์มไม่เหมือนกัน บางต้นมีสีส้มใบดกหนาทรงพุ่มเตี้ย  หรือสีเขียวมีใบยาว บางต้นงอกทางด้านหัวจุกตั้งตรง นำไปเพาะเลี้ยงใช้ภาชนะพลาสติกล้อมไว้ได้สักระยะจึงค่อย ๆ เปิดผ้าที่คลุมบริเวณโคนออก็จะพบเห็นรากเล็ก ๆ และรากขนาดใหญ่โผล่ให้เห็น  ฟอร์มที่สวยงาม สุดแล้วแต่จินตนาการแนวคิดตกแต่งต้นด้วยหินก้อนเล็ก ก้อนใหญ่หลายขนาดให้ออกมาดูแปลกและเกิดความน่าสนใจ ถือเป็นงานฝีมือเฉพาะตัว และยังมีการส่งเสริมให้ชาวบ้านในชุมชนมีรายได้ในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ที่หลายคนได้แต่ภาวนาขอให้สถานการณ์คลี่คลายและได้กลับมาเปิดการท่องเที่ยวใหม่อีกครั้งโดยเร็ว 

สำหรับผู้สนใจที่ชื่นชอบมะพร้าวบอนไซไม้ดัดที่สามารถนำไปตกแต่งที่โต๊ะทำงานเพื่อเพิ่มออกซิเจนให้กับบ้าน หรือเป็นของฝาก ของที่ระลึก สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ นายบุญทรง วุฒิพานิช เบอร์ 087-1629294