เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2568 นายประภาส ชลศรานนท์ ศิลปินแห่งชาติ นักคิด นักเขียน นักแต่งเพลง ได้โพสต์ข้อความลงบนเฟซบุ๊ก "Prapas Cholsaranon" ระบุว่า ม้าไม้โทรจัน บทเรียนจากเมืองทรอยที่ยังคงเกิดซ้ำในทุกแผ่นดิน

เมืองทรอยไม่ได้แตกเป็นเสี่ยงๆ เพราะอาวุธที่เหนือกว่าของนักรบกรีก หากแต่เมืองที่ถือว่ามีกำแพงอันแข็งแกร่งนี้กลับต้องพ่ายย่อยยับด้วย “ของขวัญ” จากศัตรู

หลังจากที่ล้อมเมืองทรอยมานานนับปี อยู่ดี ๆ กองทัพกรีกก็ถอนทหารกลับไป แล้วก็ทิ้งไว้เพียงม้าไม้ขนาดใหญ่หน้าประตูเมือง พร้อมจารึกว่า ม้าไม้โทรจันนี้เป็นของถวายแด่เทพเจ้าเพื่อยุติสงคราม

ผู้คนในเมืองตะโกนร้องดีใจด้วยความโล่งอก เสนาบดีหลายคนหัวเราะเบา ๆ แถมพูดอวดโอ้ว่าศัตรูยอมแพ้เราแล้ว และมองเห็นม้าไม้นั้นด้วยสายตาของความโลภ แล้วคืนนั้นพวกเขาก็ฉลองให้กับสันติภาพ

ในผู้คนมากมายทุกเหล่า ย่อมมีคนคิดต่าง ในขณะนั้น มีบางคนเกิดความสงสัยในของขวัญอันสวยงามแสนประหลาดนี้ แต่เสียงของคนขี้สงสัยมักเบาเสมอ มันมักเบากว่าคำว่า “โอกาสทอง” ของผู้นำที่ฉลาดน้อยแต่โลภมากพูดซ้ำ ๆ

และในที่สุด ม้าไม้อันสวยงามก็ถูกลากเข้าประตูเมือง

คืนนั้น เมืองที่หลับสนิท เมืองที่ผู้คนเชื่อว่าจากนี้ไปเมืองของพวกเขาจะปลอดภัย แต่ครั้นเมื่อดวงจันทร์เดินทางจนเลยกลางท้องฟ้าไปแล้ว ม้าไม้โทรจันก็เริ่มขยับสั่น ทหารกรีกที่ซ่อนตัวอยู่ในม้าไม้ก็ค่อย ๆ เปิดช่องลับ

หมู่ทหารยอดฝีมือกระโดดมาจากม้าไม้ ไล่จ้วงฟันทหารยามของเมืองทรอย แล้วก็เปิดประตูให้กองทัพกรีกที่ย่องกลับมาหลังฟ้ามืด บุกเข้าทำลายล้างเมืองที่มีผู้นำเขลา

และในที่สุดเมืองทรอย ก็กลายเป็นเพียงบทกวีที่เด็กชายชาวกรีกใช้ฝึกอ่าน

ในโลกสมัยใหม่ เรามักตั้งใจคิดว่าเมืองของเราไม่ใช่ทรอย แต่หากถ้าดูอย่างพินิจ ดูอย่างไม่เข้าข้างตัวเอง ในหลายบ้านเมือง เสนาบดีที่หลงตัวเอง บ้างโลภ บ้างอวดฉลาด ยังต้อนรับม้าไม้อยู่ทุกวัน

ม้าโทรจันที่มาในรูปของผลประโยชน์ มาในรูปของสัญญาเงินกู้ มาในรูปของสัมปทานที่หวานปานน้ำผึ้ง มาในรูปธุรกิจสีเทาที่จะเกือบดำสนิท หรือมาในรูปของโครงการที่ดูเหมือนจะพัฒนา แต่แฝงมาด้วยช่องลับใต้ม้าไม้แกะสลักนั้น

และทุกครั้งก็มักมีเสียงที่เตือนจากผู้รักชาติบ้านเมือง แต่อย่างที่รู้กัน เสียงท้วงติงนั้นก็ยังเบาเกินไป แม้จะตะโกนให้คอแตก หากผู้นำมีวาระซ่อนเร้น

ม้าไม้ไม่เคยเก่า มันเพียงเปลี่ยนรูป

จากไม้กลึงแกะสลัก… เป็นแพลตฟอร์ม

จากกองทหาร… เป็นผลประโยชน์ส่วนตัว

จากสายลับ… เป็นโฆษณา

และจากเมืองทรอย… เป็นบางประเทศบนแผนที่โลก

มหาธานีในประวัติศาสตร์หลายแห่งไม่ได้พังเพราะศัตรูที่เก่งกาจกว่าเลย แต่พังเพราะคนในเมืองเปิดประตูรับม้าไม้โทรจันเข้ามาเอง

…

- 006