20 กุมภาพันธ์ 2569 "ลอรี่" พงศ์พล ยอดเมืองเจริญ ผู้สมัคร สส.สวนหลวง-ประเวศ พรรคภูมิใจไทย (ภท.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า จาก 1 คะแนน สู่ Information Disorder

ความเบียวในราคาที่ประชาธิปไตยต้องจ่าย

เสรีภาพสื่อคือออกซิเจนของประชาธิปไตย แต่เมื่อสื่อทำหน้าที่เพียง "ทีมพีอาร์" ที่ผลิตซ้ำชุดข้อมูลเพื่อเป้าหมายทางการเมือง สารที่ส่งถึงสังคมย่อมบิดเบี้ยว นี่คือสภาวะ "Information Disorder" (ความไร้ระเบียบของข้อมูลข่าวสาร) ที่กำลังกัดกร่อนสังคมไทย โดยเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ เพียง 1 คะแนน

ทุกอย่างที่เกิดขึ้น ไม่ใช่เหตุบังเอิญ

แต่เป็นกระบวนการที่ไล่เรียงเหตุการณ์ได้ดังนี้:

1. จุดเริ่มต้นแห่งการปั่น (The Spark):

เริ่มจากพรรคการเมืองประกาศวาทกรรม "แพ้ได้ แต่โกงไม่ได้" ปลุกมวลชนกดดัน กกต. ให้นับคะแนนใหม่ โดยสร้างภาพจำว่าความพ่ายแพ้คือผลพวงของการทุจริต

2. ความจริงที่ถูกบดบัง (The Obscured Truth):

เราต่างรู้ว่า กกต. มีประสิทธิภาพที่จำกัด แต่สังคมต้องแยกแยะสมการนี้ให้ขาด: "ทำงานกาก ≠ โกงการเลือกตั้ง" การนำความไร้ประสิทธิภาพมาขยายผลเป็นทฤษฎีสมคบคิด คือการบิดเบือนขั้นพื้นฐาน

3. กระบวนการรับลูกและขยายผล (The Amplification):

กรณีศึกษาที่ชัดเจนที่สุดคือการนับคะแนนใหม่ที่ปทุมธานี เขต7 ข้อเท็จจริงคือคะแนนเปลี่ยนแปลงเพียง 1 เสียง แต่สิ่งที่ปรากฏบนหน้าสื่อใหญ่กว่า 10 สำนัก คือพาดหัวข่าวว่า "ชนะขาดลอย" หรือการนำ Error ทางเทคนิคของระบบรายงานผล Real-time มาปั่นกระแสว่ามีการแก้ไขตัวเลข นี่คือการเลือกเล่าเฉพาะมุมที่พร่ามัวที่สุดอย่างเป็นกระบวนการ

เมื่อสื่อหลักร่วมวงบิดเบือน (แม้เนื้อในข่าวจะระบุข้อเท็จจริง แต่จงใจใช้พาดหัวลวงเพื่อสร้าง Perception) ความเชื่อมั่นในระบอบประชาธิปไตยระยะยาวคือสิ่งที่ถูกทำลาย นี่คือความน่ากังวลสูงสุด

ภารกิจกู้คืนความจริง: ข้อเสนอเชิงเทคนิคและโครงสร้าง

การแก้ปัญหานี้ รัฐบาลและกระทรวงดิจิทัลฯ มีการบ้านชิ้นใหญ่กว่าการไล่จับ Fake News แบบเดิมๆ แต่ต้องจัดการกับ "ข้อมูลบิดเบือน" ที่มาในรูปแบบ "ความจริงครึ่งเดียว" อย่างมีมาตรฐาน

เฟรมเวิร์ค หมุดหมายที่รัฐต้องจัดการ:

มีกลไกตรวจสอบ (Media Deterrence) : ป้องปรามสื่อ มาตรการจริยธรรมวิชาชีพที่เข้มแข็งและรวดเร็ว การพาดหัวแบบ Clickbait ที่สร้างความแตกแยก ต้องมี "ราคาที่ต้องจ่าย" ทางสังคมและวิชาชีพ

Media Literacy (ภูมิคุ้มกันสังคม): สร้าง "คนดูที่เข้มแข็ง" ที่สามารถแยกแยะข้อเท็จจริง (Fact) ออกจากความเห็น (Opinion) และวาระซ่อนเร้น (Hidden Agenda) พร้อมสร้างระบบให้รางวัลสื่อน้ำดีที่กล้านำเสนอความจริงรอบด้าน

Radical Transparency (ความโปร่งใสขั้นสุด): ในโลกเสรี วิธีแก้ที่ยั่งยืนที่สุดไม่ใช่การปิดกั้น แต่คือการ "ทำให้ความจริงเข้าถึงง่ายกว่าความเท็จ"

กกต. ต้องมี Open Data Dashboard ที่แสดงผลรายหน่วยแบบ Real-time ละเอียดถึงระดับขีดคะแนน

ข้อมูลต้องอยู่ในรูปแบบ Machine-Readable ที่ภาคพลเมืองและนักพัฒนาสามารถดาวน์โหลดไปตรวจสอบ (Audit) ยันกับข่าวปั่นได้ทันที

ผมหวังเห็นความโปร่งใสจากหน่วยงาน การปฏิบัติวิชาชีพสื่อมาตรฐานเดียว เพื่อให้ประชาชนได้ประโยชน์ ประเทศไทยไปต่อได้ หากปราศจากมาตรการเหล่านี้ ความจริงจะถูกฝังกลบด้วยเสียงโฆษณาชวนเชื่อ และประชาธิปไตยไทยจะจมอยู่ในวังวนของ Information Disorder ต่อไป

- 006