เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้เปิดเผยรายงานภาวะสังคมไทยไตรมาส 4 และภาพรวมปี 2568 โดยมีประเด็นที่น่าจับตามองคือ ปัญหาพัฒนาการของเด็กยุคใหม่ที่ส่งสัญญาณถดถอยอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเด็กกลุ่ม Gen Alpha และ Gen Beta ซึ่งเป็นกลุ่มที่เติบโตมาพร้อมกับเทคโนโลยีและโลกดิจิทัล

จากข้อมูลระบุว่า ในปี 2568 เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการสมวัยเพียงร้อยละ 81.6 ซึ่งยังคงต่ำกว่าค่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ร้อยละ 85.0 เมื่อเจาะลึกรายด้านพบว่า ปัญหาที่พบมากที่สุดคือ ด้านการใช้ภาษา และ ด้านการเข้าใจภาษา ซึ่งความล่าช้านี้มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการแสดงพฤติกรรมที่ใกล้เคียงกับ ภาวะออทิสติกเทียม เช่น อาการไม่สบตา และการตอบโต้น้อย

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

สศช. ระบุว่า งานวิจัยในต่างประเทศยืนยันว่าพฤติกรรมเหล่านี้มีความเชื่อมโยงอย่างมีนัยสำคัญกับการใช้สื่อดิจิทัลตั้งแต่ยังเป็นทารก สะท้อนให้เห็นว่าบริบทการเลี้ยงดูในสังคมปัจจุบันกำลังส่งผลกระทบโดยตรงต่อเด็ก และจากรายงานระบุปัจจัยสำคัญที่ทำให้พัฒนาการเด็กยุคใหม่ไม่สมวัยไว้ 2 ประเด็นหลัก คือ

1. พฤติกรรมการใช้เวลาหน้าจอ (Screen Time) เด็กใช้เวลาอยู่กับหน้าจอนานเกินไปและไม่เหมาะสมกับช่วงวัย

2. การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างครัวเรือน ปัจจุบันสังคมไทยมีลักษณะเป็น ครัวเรือนข้ามรุ่น มากขึ้น โดยมีผู้สูงอายุเป็นผู้ดูแลหลัก ทำให้โทรศัพท์มือถือถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือหลักในการช่วยดูแลเด็ก

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

นอกจากนี้ ยังพบปัญหาในส่วนของภาครัฐ โดยคู่มือการประเมินและส่งเสริมพัฒนาการเด็กที่มีอยู่นั้น มีเนื้อหาและขั้นตอนเชิงวิชาการที่ซับซ้อนเกินไป ส่งผลให้พ่อแม่และผู้ดูแลเด็กบางส่วนไม่สามารถทำความเข้าใจและนำไปปฏิบัติจริงได้

สศช. ได้นำเสนอแนวทางจากต่างประเทศที่ประสบความสำเร็จในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กควบคู่ไปกับการกำกับสื่อดิจิทัล เพื่อให้ไทยนำมาปรับใช้ เช่น สิงคโปร์ ออกคำแนะนำการใช้สื่อหน้าจอในเด็กที่ชัดเจนและคำนึงถึงพัฒนาการตามช่วงวัย ในขณะที่ ญี่ปุ่น เน้นความปลอดภัยตั้งแต่ต้นทาง โดยกำหนดให้ผู้ผลิตอุปกรณ์และผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตต้องติดตั้งระบบคัดกรองเนื้อหาและเครื่องมือควบคุมโดยผู้ปกครอง (Parental Control) มาพร้อมกับตัวเครื่อง และสหราชอาณาจักร ใช้กฎหมายความปลอดภัยออนไลน์ควบคู่กับการกำกับการใช้มือถือในโรงเรียน พร้อมพัฒนาเว็บไซต์แหล่งเรียนรู้ออนไลน์สำหรับผู้ดูแลเด็กอายุ 0-4 ปีโดยเฉพา

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

ทั้งนี้ สศช. มองว่าหากไทยสามารถนำแนวทางเหล่านี้มาประยุกต์ใช้ จะเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาและส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยไทยมีพัฒนาการที่สมวัยและมีคุณภาพมากขึ้นในอนาคต

>>> สามารถอ่านทั้งหมด คลิกที่นี่ <<<

ขอขอบคุณข้อมูลจาก สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ