วันนี้ 5 มีนาคม 2569 เพจเฟซบุ๊กดังอย่าง น้องปอสาม โพสต์ร่ายยาวเกี่ยวกับกรณีน้ำมันสำรองของประเทศไทย โดยมีข้อความทั้งหมดระบุว่า "คนขยันสร้างประเด็นให้คนแตกตื่นก็สร้างไป แถมนี่ในฐานะอดีตเจ้ากระทรวงอีก พูดเยอะๆ แทนที่คนจะเข้าใจกลับเป็นแตกตื่นกว่าเดิม โดยประเด็นนี้คือเรื่องตัวเลข 65 วัน ที่ภาครัฐประกาศออกมา กับตัวเลข 25 วัน ที่เป็น "น้ำมันสำรองตามกฎหมาย" จริงๆ แล้วอันไหนคือของจริง? คำตอบคือ "จริงทั้งคู่ครับ" แต่มันอยู่ที่เรามองผ่านมุมมองแบบไหน ในเชิงเศรษฐศาสตร์มหภาคและการบริหารความเสี่ยงระดับชาติ เราไม่ได้มองแค่ "ของที่เก็บอยู่ในโกดัง" แต่เราต้องมอง "สายป่านทั้งหมด" (Total Supply Chain Visibility) เพื่อประเมินว่าเศรษฐกิจไทยจะเดินหน้าต่อได้นานแค่ไหนหากเกิดวิกฤตโลก

กางตัวเลข 65 วัน: ไทยมีน้ำมันอยู่ที่ไหนบ้าง? เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผมขอแจกแจงตัวเลข 8,054 ล้านลิตร ที่เรามีอยู่ในมือตอนนี้ออกมาเป็น 3 ส่วนสำคัญครับ

1. น้ำมันที่อยู่บนแผ่นดินไทยแล้ว (40 วัน / 4,911 ล้านลิตร) ส่วนนี้คือความอุ่นใจขั้นแรก แบ่งเป็น สำรองตามกฎหมาย (25 วัน): จำนวน 3,389 ล้านลิตร นี่คือ "ไข่แดง" หรือกองกลางที่รัฐบังคับให้เก็บไว้ใช้ยามฉุกเฉินจริงๆ น้ำมันหมุนเวียนทางค้า (15 วัน): จำนวน 1,522 ล้านลิตร คือส่วนที่สถานีน้ำมันและผู้ค้าใช้บริหารจัดการปกติในแต่ละวัน

2. น้ำมันที่กำลังลอยลำอยู่กลางทะเล (25 วัน / 3,143 ล้านลิตร) ส่วนนี้คือ "ของที่ซื้อแล้วและกำลังเดินทางมา" ซึ่งถือเป็นส่วนสำคัญในการบริหารความต่อเนื่อง 13 วัน (จำนวน 1,666 ล้านลิตร) เป็นน้ำมันจากตะวันออกกลางที่ "รอดพ้นจุดเสี่ยง" อย่างช่องแคบฮอร์มุซมาเรียบร้อยแล้ว 12 วัน (จำนวน 1,477 ล้านลิตร) เป็นน้ำมันจากแหล่งอื่นๆ ทั่วโลกและแหล่งผลิตในประเทศ

3. ก๊าซหุงต้ม (LPG) สำรอง (14 วัน) สำหรับภาคครัวเรือน เรามีก๊าซสำรองที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงได้ทันที 140 ล้านกิโลกรัม ซึ่งเพียงพอจะประคองสถานการณ์ในระยะสั้นได้ถามว่าทำไมต้องสื่อสารที่ 65 วัน? ไม่เกินจริงไปหน่อยหรอในมุมมองการแจ้ง 65 วัน เป็น "ข้อเท็จจริง" ที่คำนวณน้ำมันสำรอง ณ วันนั้นๆ ได้ตามกฎหมายและสถานะการจัดซื้อ

ป้องกันการกักตุน: หากบอกว่ามีสำรองแค่ 25 วัน คนจะเริ่มแย่งกันเติมน้ำมัน ซึ่งจะทำให้ระบบล่มสลายเร็วกว่าความเป็นจริงหลายเท่า

การกระจายความเสี่ยง (Risk Diversification): ตัวเลขนี้สะท้อนว่าไทยไม่ได้ฝากชีวิตไว้กับตะวันออกกลางเพียงอย่างเดียว แต่เรามีแหล่งนำเข้าที่หลากหลาย ทำให้แม้เกิดความไม่สงบในจุดใดจุดหนึ่ง เรายังมีช่องทางอื่นรองรับ

Buffer Time สำหรับนโยบาย: ระยะเวลา 2 เดือนเศษ คือ "Golden Period" ที่เพียงพอให้รัฐบาลปรับตัว หาแหล่งพลังงานทดแทน หรือออกมาตรการประหยัดพลังงานระดับชาติได้ทันท่วงที

สรุปภาพรวม: การสื่อสารที่ 65 วัน ไม่ใช่การบิดเบือนข้อมูล แต่เป็นการให้ภาพรวมของ "ศักยภาพการบริหารจัดการ" ที่รวมเอาทั้งสต็อกในมือและสินค้าที่อยู่ระหว่างจัดส่งมาคำนวณ เพื่อให้คนไทยมั่นใจว่าเรามีสายป่านที่ยาวพอจะรับมือกับความผันผวนของโลกได้

ส่วนเรื่องของราคาเป็นอีกเรื่องนะครับ"

หลังจากที่โพสต์ของ เพจเฟซบุ๊ก น้องปอสาม เผยแพร่ลงมาบนโลกโซเชียล โดยมีคอมเมนต์หนึ่งสอบถามการคิดน้ำมันสำรอง "สอบถามหน่อยครับว่าเค้าคิดยังไงว่าอยู่ได้กี่วัน เอาจากอัตราการใช้ปกติเฉลี่ยเอาหรือไงครับ เกิดกรณีคนแห่ตุน จะมีผลให้จำนวนวันน้อยลงหรือเปล่าครับ"

ก่อนที่ในเวลาต่อมาทางเพจดังได้เข้ามาตอบคอมเมนต์ดังกล่าวว่า "ก็อย่างที่ทางการแจ้งครับ ส่วนเรื่องว่าจำนวนวันจะลดลงหรือไม่ สุดท้ายมันเต็มกำลังการผลิต เร่งผลิตไปก็ไม่ได้ครับ

ทำเอาชาวเน็ตหลายคนเข้าไปคอมเมนต์แสดงความคิดเห็นกันเป็นจำนวนมากกับประเด็นน้ำมันสำรองในครั้งนี้ เช่น

"เรา แห่ไปเติมน้ำมัน ไม่แห่ไป ใช้น้ำมั้น"

"เห็นส้มเอามาปั่นกันเละ"

"ท่านพีระพังบอก ต่างชาติ ไม่คิดกันแบบนี้ ไม่รู้ประเทศไหน"

"ตัวพี กับ ด้อมพี แถมพวกอินฟูลนักข่าวหาแสงปั่นกันใหญ่ มีคนไปอธิบายแบบแอดตามเพจข่าว เจอรุมด่ารุมแซะกัยใหญ่"

"หัวจะปวดกับแต่ล่ะคอนเท้น แทนที่จะรับความจริง เพื่อเอาตัวให้รอดแต่เชื่อเรื่องดราม่า"

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก น้องปอสาม