22 มีนาคม 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กถอดรหัสคำพิพากษาศาลฎีกาล่าสุด กรณีลูกจ้างทำงานต่อหลังครบอายุเกษียณ ระบุว่า 

เกษียณแล้วจ้างต่อ... นับอายุงานอย่างไรให้เป็นธรรม?: เจาะลึกคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3114/2567

ในโลกของการทำงาน เมื่อลูกจ้างก้าวเข้าสู่วัยเกษียณ หลายบริษัทเลือกที่จะ "จ้างต่อ" เพื่อรักษาบุคลากรที่มีประสบการณ์ไว้ แต่ประเด็นที่มักกลายเป็นข้อพิพาทในศาลแรงงานเสมอคือ "อายุงานเดิมยังอยู่ไหม?" หรือ "เริ่มนับหนึ่งใหม่ตั้งแต่วันที่เกษียณ?"
วันนี้เราจะมาถอดรหัสคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3114/2567 ซึ่งวางบรรทัดฐานไว้อย่างน่าสนใจและชัดเจนครับ!
ที่มาของเหตุการณ์: จากเกษียณ... สู่การจ้างต่อ

เรื่องมีอยู่ว่า ลูกจ้างเริ่มทำงานในปี 2553 และมีกำหนดเกษียณอายุเมื่อครบ 55 ปี (ในปี 2560) ในตำแหน่งผู้ควบคุมการเงิน ตามคู่มือพนักงาน แต่เมื่อถึงกำหนด ทั้งนายจ้างและลูกจ้างตกลงกันให้ "ทำงานต่อ" โดยไม่ได้มีการจ่ายค่าชดเชยการเกษียณในขณะนั้น
ต่อมาในปี 2563 นายจ้างตัดสินใจเลิกจ้าง (โดยอ้างเหตุเกษียณอายุ) และจ่ายค่าชดเชยให้ตามอายุงานเดิมที่นับต่อเนื่องมา
ปัญหาคือ: ลูกจ้างมองว่า การทำงานหลังอายุ 55 ปี คือ "สัญญาจ้างฉบับใหม่" ดังนั้นนายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย 2 เด้ง! คือยอดจากการเกษียณครั้งแรก + ยอดจากการเลิกจ้างครั้งที่สอง
มุมมองที่ต่างกันของ "ศาล"
คดีนี้ผ่านการตีความที่น่าสนใจจาก 2 ศาลชั้นนำ:
1.ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ: เห็นด้วยกับลูกจ้าง! โดยมองว่าเมื่อครบกษียณ สัญญาเดิมต้องจบลงตามกฎหมาย (ม. 118/1) การทำงานต่อคือสัญญาใหม่ นายจ้างจึงต้องจ่ายค่าชดเชยส่วนที่ขาดเพิ่มขึ้นมา
2. ศาลฎีกา (บทสรุปสุดท้าย): พลิกคำพิพากษา! โดยวินิจฉัยว่า "สัญญาจ้างไม่ได้สิ้นสุดลง" เพราะ:
• ในคู่มือพนักงานระบุว่าบริษัทอาจ "ขยายเวลาการเกษียณ" ได้
• เมื่อถึงกำหนดเกษียณ นายจ้างยังให้ทำงานต่อและจ่ายค่าจ้างปกติ โดยไม่มีการจ่ายค่าชดเชยชุดแรก
• พฤติการณ์คือการ "ขยายระยะเวลาสัญญาเดิม" ไม่ใช่การทำสัญญาใหม่ (Extension)
สรุปข้อกฎหมาย: "อายุงานคือเส้นเดียว"
ศาลฎีกาวางหลักการสำคัญไว้ว่า การเกษียณอายุตาม มาตรา 118/1 จะถือเป็นการเลิกจ้างก็ต่อเมื่อ "นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อไปและไม่จ่ายค่าจ้าง"
แต่ถ้า...
นายจ้างยังให้ทำงานต่อเนื่อง
ไม่มีการจ่ายค่าชดเชย ณ วันเกษียณ
สัญญาจ้างยังคงนิติสัมพันธ์เดิมไว้
ผลคือ: ต้องนับอายุงาน "ต่อเนื่อง" ตั้งแต่วันแรกที่เข้าทำงาน จนถึงวันที่เลิกจ้างจริงเพียงครั้งเดียว! นายจ้างจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยซ้ำซ้อนในฐานสัญญาใหม่นั่นเองครับ

ข้อคิดสำหรับนายจ้างและลูกจ้าง
• สำหรับ HR/นายจ้าง: การระบุเงื่อนไข "การขยายอายุเกษียณ" ไว้ในระเบียบการทำงาน ช่วยสร้างความชัดเจนในการบริหารสัญญาจ้างได้มาก
• สำหรับลูกจ้าง: การนับอายุงานต่อเนื่องมีข้อดีคือทำให้สะสมอายุงานไปถึงเพดานการจ่ายค่าชดเชยสูงสุด (เช่น 400 วัน) ได้ง่ายขึ้น แม้จะไม่ได้เงินก้อน ณ วันเกษียณทันทีก็ตาม
คดีนี้จึงเป็นบรรทัดฐานที่ย้ำเตือนว่า "เจตนาและพฤติการณ์" ของคู่สัญญา สำคัญพอๆ กับตัวอักษรในกฎหมายครับ