วนเวียนกลับมาอีกครั้งกับวันที่ 1 เมษายนของทุกปี หรือที่ใครหลายคนรู้จักกันดีในชื่อ วันเมษาหน้าโง่ หรือ April Fool's Day วันที่หลายคนต้องคอยระแวดระวังตัวเป็นพิเศษ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นวันแห่งการผ่อนคลายด้วยมุกตลกที่ขุดขึ้นมาแกล้งเพื่อนฝูงหรือญาติพี่น้องพอให้ได้ขำขัน เป็นการหลอกลวงแบบหยิกแกมหยอกที่สร้างสีสันน่ารัก ๆ ให้กับวันนี้ได้ไม่น้อย จนหลายเป็นเทศกาลประจำของทุกปีที่วนเวียนมาบรรจบอีกครั้งหนึ่ง

ซึงเทศกาลนี้ในประวัติศาสตร์โลกหลายคนต่างก็เชื่อกันว่าแรกเริ่มเดิมทีมาจากทางประเทศฝรั่งเศสในศตวรรษที่ 16 หรือในช่วงราว ๆ ปี ค.ศ. 1562 -1582 ซึ่งในสมัยสมเด็จพระสันตะปาปาเกรโกรีที่ 13 ได้เปลี่ยนกำหนดการฉลองวันปีใหม่จากวันที่ 1 เมษายน มาเป็น 1 มกราคม แต่เนื่องจากการสื่อสารในสมัยนั้นล่าช้าจากเหตุปัจจัยหลาย ๆ อย่าง ทำให้ผู้คนในชนบทไม่ทราบเรื่องและยังคงจัดงานฉลองวันปีใหม่ในวันที่ 1 เมษายนตามเดิม ทำให้ถูกล้อเลียนเย้ยหยันว่า หน้าโง่ มีการแกล้งส่งของขวัญปลอม ๆ หรือเชิญไปงานเลี้ยงที่ไม่มีอยู่จริง จนกลายเป็นประเพณีที่แพร่หลายไปทั่วฝรั่งเศสและกระจายสู่ยุโรปในเวลาต่อมา

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล /ภาพสร้างจาก AI

อีกความเชื่อหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ วันเมษาหน้าโง่ หรือ April Fool's D เกิดขึ้นมาจากผลงานทางวรรณกรรมชื่อ The Canterbury Tales เป็นของ เจฟฟรีย์ ชอเซอร์ ในปี ค.ศ. 1392 ซึ่งมี่ตอนหนึ่งที่เรียกว่า ตำนานของแม่ชีของพระ ระบุช่วงเวลาไว้ว่าเกิดขึ้นหลังจาก 32 วันหลังเดือนมีนาคม โดยในเวลาต่อมานักวิชาการรุ่นหลังเชื่อว่านี่เป็นความผิดพลาดในการคัดลอกเอกสาร ซึ่งเดิมทีชอเซอร์อาจหมายถึงวันที่ 2 พฤษภาคม แต่ผู้อ่านกลับตีความว่าคือวันที่ 32 มีนาคม ซึ่งก็คือวันที่ 1 เมษายน นั่นเอง และเรื่องราวของความเชื่อนี้นี้ก็ยังพูดถึงการที่สุนัขจิ้งจอกตบตาไก่ตัวผู้ที่หลงตัวเอง จึงเกิดการเชื่อมโยงความผิดพลาดทางปฏิทินเข้ากับการถูกหลอก

นอกจากประวัติศาสตร์ยุโรปแล้ว ยังมีการสันนิษฐานกันอีกว่า วันเมษาหน้าโง่ หรือ April Fool's Day อาจมีรากเหง้ามาจากเทศกาล Hilaria ของชาวโรมันโบราณ ที่จัดขึ้นในช่วงปลายเดือนมีนาคมเพื่อเฉลิมฉลองการสิ้นสุดของฤดูหนาว โดยในงานนี้ผู้คนจะแต่งกายย้อนแย้งและเล่นตลกล้อเลียนกัน

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล /ภาพสร้างจาก AI

ในขณะที่บางทฤษฎีกล่าวถึงความเชื่อเรื่องการหลอกล่อวิญญาณร้ายของเหล่านักบวชในสมัยก่อน โดยในเดือนเมษายนซึ่งเป็นฤดูที่พืชพันธุ์เจริญเติบโตและสัตว์หาคู่ นักบวชจะใช้กลอุบายล่อวิญญาณชั่วร้ายให้หลงทาง เพื่อไม่ให้มาขัดขวางความรักและความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ

โดยกฎเหล็กของเทศกาลการเล่น วันเมษาหน้าโง่ หรือ April Fool's Day นั้น คือ ความตลกขบขันบนพื้นฐานของความปลอดภัย เรื่องที่จะนำมาหลอกลวงต้องไม่ก่อให้เกิดอันตราย ไม่เกี่ยวข้องกับความตาย ก่อนที่จะเฉลยในภายหลัง 

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

อย่างไรก็แม้ว่าหัวใจของวัน April Fools' Day หรือ วันเมษาหน้าโง่ คือ ความตลกขบขัน แต่ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็ว การแชร์ข่าวปลอม หรือสร้างเรื่อง Fake News บนโลกออนไลน์ขึ้นมาเพียงเพื่อความสนุกชั่วคราว รวมถึงการ กดแชร์ หรือส่งต่อทั้งที่รู้ว่าข้อมูลนั้นไม่เป็นความจริง อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ที่ย้อนกลับมาทำร้ายเราได้ ซึ่งประเทศไทยมีข้อบังคับทางกฎหมายอย่างเข้มงวดชัดเจน ผ่าน พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ในมาตรา 14 ที่มีตั้งแต่วงเล็บ 1-5 

และหากมุกตลกของคุณไปพาดพิงถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งจนทำให้เขาเสียชื่อเสียง แม้อาจไม่ผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ ในบางกรณี แต่จะไปเข้าข่ายความผิดฐาน หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และ 328 แทน

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล /ภาพสร้างจาก AI

ทาง ทีมงานแนวหน้าออนไลน์ ขอแจ้งเตือนทุกท่านด้วยความปรารถนาดีว่า ก่อนจะเล่นมุกตลกหยอกล้อเพื่อนฝูงหรือมิตรสหาย อยากให้หยุดคิดสักนิดว่าเรื่องดังกล่าวกระทบต่อส่วนรวม หรือสร้างความเดือดร้อนให้ใครหรือไม่ เพราะกลอุบายที่ยอดเยี่ยมที่สุดในวัน April Fools' Day คือการทำให้ทุกคนหัวเราะได้ โดยไม่ต้องมีใครน้ำตาตกหรือต้องจบลงที่เรือนจำ