6 เมษายน 2569 ดร.สุวินัย ภรณวลัย นักเขียน และอดีตอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โพสต์เฟซบุ๊กแสดงความคิดเห็นถึงกรณี สื่อบางสำนักทำข่าวใช้คลิปเด็ก 7 ขวบร้องไห้เรียกเรตติ้ง บิดเบือนความจริงเรื่องวิกฤตพลังงาน เพื่อโจมตีการเมืองภายใน ระบุว่า

สื่อไทยกำลังบิดเหตุแห่งวิกฤตพลังงาน เพื่อโจมตีการเมืองภายใน
/////
ในโลกที่ซับซ้อนขึ้นทุกวัน
การเข้าใจผิด
ไม่ใช่เรื่องเล็ก
โดยเฉพาะเมื่อ
“การเข้าใจผิดนั้น ถูกผลิตซ้ำอย่างเป็นระบบ”
ทำให้ ตัวสื่อเอง คือปัญหาใหญ่ของประเทศนี้
---
ราคาพลังงานโลกในช่วงนี้
ไม่ได้เป็นผลจากรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง
แต่มันคือผลลัพธ์ของ:
ความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์
การจัดระเบียบห่วงโซ่อุปทานใหม่
และต้นทุนความเสี่ยงที่ถูกบวกเข้าไปในระบบพลังงานโลก
---
นี่คือ “โครงสร้าง”
แต่สิ่งที่สื่อไทยบางส่วนกำลังทำคือ
“ตัดโครงสร้างทิ้ง
แล้วแทนที่ด้วยเรื่องเล่าทางการเมืองภายใน”
ที่อุบาทว์ที่สุด คือ สื่อที่นำเสนอคลิปเด็ก 7 ขวบร้องไห้ เพราะอดไปเที่ยวทะเลเนื่องจากน้ำมันแพง
---
1. จากปัญหาระดับโลก → ถูกย่อให้เป็นความผิดของรัฐบาล
ราคาน้ำมันที่ผันผวนระยะยาว
ถูกสื่อเล่าใหม่ว่า:
เป็นความล้มเหลวของรัฐบาล
เป็นผลจากนโยบายที่ผิดพลาด
เป็นสิ่งที่ “แก้ได้ทันที ถ้าคนที่ถูกต้องเข้ามา”
นี่ไม่ใช่การวิเคราะห์
แต่มันคือ
การย่อโลกให้เล็กลง เพื่อให้เหมาะกับการโจมตีรัฐบาลอย่างหน้าด้านโดยไม่ละอายต่อความจริงและข้อเท็จจริง
---
2. Narrative ที่ดูเข้าใจง่าย แต่พาเข้าใจผิดทั้งระบบ
ความจริงของระบบพลังงานโลกคือ:
ไม่มีประเทศใด
ควบคุมราคาน้ำมันในระยะยาวได้อย่างอิสระ
แต่ narrative ที่ถูกผลิตซ้ำโดยสื่อส่วนหนึ่งคือ:
“ถ้าบริหารดี ไม่ถูกทุนพลังงานโกง น้ำมันจะไม่แพง”
ประโยคนี้
ฟังดูมีเหตุผล
แต่ในเชิงโครงสร้าง
มัน “ผิดทิศทางโดยสิ้นเชิง”
---
3. เมื่อการเมืองภายใน กลบความจริงของโลกภายนอก
สื่อที่เลือกเล่าแบบนี้
อาจไม่ได้ตั้งใจทำลายเศรษฐกิจ ก็เหมือนบ่อนทำลายเศรษฐกิจด้วยน้ำมือตนเอง
เพราะผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นแน่คือ:
ประชาชนเข้าใจกลไกผิด
การตัดสินใจทางเศรษฐกิจผิด
และความคาดหวังต่อรัฐ “ผิดตำแหน่ง”
เมื่อคาดหวังผิด
ความผิดหวังก็จะเพิ่มขึ้น
และความผิดหวังนั้น
จะย้อนกลับไปทำลายความเชื่อมั่นของระบบ ไม่ช้าก็เร็ว
บางทีสื่อพวกนั้น คงอยากเห็นบ้านเมืองลุกเป็นไฟก็เป็นได้
---
4. ปัญหาไม่ใช่วิจารณ์รัฐบาลไม่ได้
แต่คือ “การบิดสาเหตุของปัญหา” ด้วยน้ำมือสื่ออย่างจงใจ
การวิจารณ์รัฐบาลของสื่อ
เป็นสิ่งจำเป็นในสังคมประชาธิปไตย
แต่การที่สื่อ:
เอาปัญหาเชิงโครงสร้างระดับโลก
มาใส่เป็นความผิดของตัวแสดงในประเทศ (รัฐบาล)
นี่ไม่ใช่การตรวจสอบ
แต่คือ
การสร้าง narrative เพื่อชี้นำความเข้าใจผิดของประชาชนแบบจงใจ
---
5. เมื่อสื่อกลายเป็นผู้กำหนด “เหตุ” แทนที่จะรายงาน “ผล”
สื่อควรทำหน้าที่:
อธิบายว่า “อะไรเกิดขึ้น และเพราะอะไร”
แต่เมื่อสื่อเริ่ม:
“กำหนดว่าใครควรเป็นเหตุของสิ่งที่เกิดขึ้น”
บทบาทของสื่อจะเปลี่ยนทันที
จากผู้รายงาน
กลายเป็น
ผู้กำหนดความจริงทางสังคม
---
โลกเรากำลังเผชิญวิกฤตที่ซับซ้อนครั้งใหญ่สุดอย่างที่ไม่เคยเจอมาก่อน
สิ่งที่สังคมไทยต้องการ
ไม่ใช่ narrative ที่ง่ายที่สุด
แต่คือ
ความเข้าใจที่ตรงกับโครงสร้างจริงมากที่สุดต่างหาก
เพราะในท้ายที่สุด
เศรษฐกิจไทยอาจไม่ได้พังเพราะปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว
แต่อาจพังเพราะ
“คนไทยทั้งประเทศถูกสื่อไทยจูงจมูกให้เข้าใจมันผิด” มาตั้งแต่ต้น
~ สุวินัย ภรณวลัย
มหาวิทยาลัยไร้รอย