จากกรณีที่ก่อนหน้านี้หน่วยงาน กกร. ได้ออกมาเปิดเผยโพลผลสำรวจความคิดเห็นของภาคเอกชนในเรื่อง 10 สินบนหน่วยงานรัฐ ที่ไหนจ่ายหนัก ที่ไหนจ่ายบ่อย จนกลายเป็นประเด็นร้อนทางการเมืองกันไปก่อนหน้านี้นั้น

ล่าสุดวันนี้ 20 พฤษภาคม 2569 ดร.มานะ นิมิตมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ได้ออกมาโพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว ชำแหละประเด็นคอร์รัปชันและสินบนในหน่วยงานรัฐ โดยอ้างอิงจากผลสำรวจความเห็นภาคเอกชนเรื่อง 10 สินบนหน่วยงานรัฐ ที่ไหนจ่ายหนัก ที่ไหนจ่ายบ่อย โดยมีเนื้อหาทั้งหมดระบุว่า "4 คำถามควันหลง หลังจาก “กกร. และเพื่อนไม่ทน” แถลงผลสำรวจความเห็นของภาคเอกชนเรื่อง 10 สินบนหน่วยงานรัฐ ที่ไหนจ่ายหนัก ที่ไหนจ่ายบ่อย

คำถามแรก สินบนเรื่องน่ารังเกียจ แต่ทำไมคนจึงยอมควักกระเป๋าจ่าย? เหตุผลที่คนยอมจ่ายสินบนให้ข้าชการและนักการเมือง มี 4 ประการคือ

1. ซื้อความสะดวก เช่น แซงคิว ลัดขั้นตอน ไม่ต้องส่งเอกสารเพิ่ม

2. ซื้อความผิดที่ตนทำไปแล้ว เช่น รุกล้ำที่ดินสาธารณะ จ่ายภาษีไม่ครบ

3. ซื้อความได้เปรียบหรืออภิสิทธิ์ เช่น ให้มีการล็อกสเปก

4. ซื้อความคุ้มครอง ไม่ต้องถูกเจ้าหน้าที่กลั่นแกล้ง แม้ตนมิได้ทำผิดอะไรเลย เช่น สถานบันเทิง

คำถามที่สอง จริงไหมที่นักการเมืองอธิบายว่า สินบนเกิดได้เพราะเอกชนนั่นแหละเป็นฝ่ายหยิบยื่นให้

คำตอบ เขาพูดความจริงแค่ครึ่งเดียว สินบนมีทั้งประเภทที่เจ้าหน้าที่รัฐเรียกร้องหรือกดดันให้เอกชนต้องจ่าย และประเภทที่เอกชนเป็นฝ่ายหยิบยื่นให้เอง โดย “ตั้งใจ” หรือเพราะ “ทราบมาว่าต้องจ่าย” แถมยังรู้ด้วยว่าต้องจ่ายราคาเท่าไหร่.. สรุปแล้ว จะเป็นคนเรียกหรือเขายัดใส่มือ หากรับเงินบาปมาก็ผิดทั้งนั้น

คำถามที่สาม หลายหน่วยงานออกมาชี้แจงว่า หน่วยงานของตนไม่เคยมีนโยบายให้เรียกรับสินบน

คำตอบ หน่วยงานไหนมีนโยบายผิดกฎหมายแบบนี้ก็บ้าแล้ว แต่ในชีวิตจริงสินบนเป็นธรรมเนียมและวิถีปฏิบัติไปหมด เมื่อใดเจ้าหน้าที่มีอำนาจมาก ดุลยพินิจล้น ขาดกลไกตรวจสอบ สภาพแวดล้อมเอื้ออำนวย ปัจจัยเหล่านี้ย่อมเปิดโอกาสให้คนไม่ซื่อสัตย์ลงมือคดโกงได้อย่างไม่เกรงกลัว

คำถามที่สี่ ท่านรัฐมนตรีและอธิบดีร้องขอความเป็นธรรมว่า กรมควบคุมมลพิษไม่มีอำนาจออกใบอนุญาตอนุมัติอะไรเลย เจ้าหน้าที่จะเรียกรับสินบนได้อย่างไร.. กล่าวหากันเกินไปไหม?

คำตอบ ข้ออ้างที่ท่านว่ามานั้นจริง แต่ท่านพูดความจริงแค่ครึ่งเดียวเช่นกัน เพราะกฎหมายให้อำนาจกรมนี้เป็นผู้ประเมินมาตรฐานน้ำทิ้ง อากาศเสีย ของเสียอันตราย PM 2.5 เสียงดัง กลิ่นเหม็น ฯลฯ ของสถานประกอบการ โรงงาน โรงแรม ห้างสรรพสินค้า ฯลฯ ปัญหาเกิดเมื่อใครบางคนเข้าพื้นที่ประกอบการ เก็บตัวอย่างน้ำ อากาศ ดิน เรียกดูเอกสาร และวิเคราะห์ผล จากนั้น “รายงานการวิเคราะห์” จะถูกส่งไปกรมโรงงานหรือหน่วยงานอื่นที่มีอำนาจสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการ ตรงนี้คืออำนาจที่ให้คุณให้โทษแก่เอกชนได้ เพื่อตัดความเสี่ยงหรือปกปิดความผิด ผู้ประกอบการจึงจ่ายสินบน (อ่านแรงจูงใจข้อ 1)

ทั้ง 4 ข้อนี้เตือนให้รู้ว่า “เรื่องคอร์รัปชัน... อย่าเพิ่งเชื่อทุกคำพูดของผู้มีอำนาจ เพราะอาจมีความจริงบางอย่างที่เขาไม่บอกประชาชนก็ได้” มานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) #เรียกรับเราร้อง #แนวร่วมต่อต้านคอร์รัปชันของภาคเอกชนไทย #CAC #ปปช #ปปท #บ่อบำบัดน้ำเสียคลองด่าน #ขุดย้ายกากแคดเมี่ยม #ซื้ออุปกรณ์ตรวจสอบราคาแพงเกิน"

ทันทีที่โพสต์ของ ดร.มานะ นิมิตมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ดังกล่าวเผยแพร่ออกไป ได้รับความสนใจจากผู้ใช้โซเชียลจำนวนมาก เข้ามาแสดงความคิดเห็นสนับสนุนการทำงานของนายมานะ และสะท้อนมุมมองต่อปัญหาคอร์รัปชันในปัจจุบัน เช่น

"ขอบคุณครับที่ต่อสู้เพื่อให้สังคมดีขึ้นกับพวกเราและเยาวชน มานะ นิมิตรมงคล"

"ดูแล้ว ลุกลามหนักหนาสาหัสมากเลยค่ะ..."

"ขออนุญาตแชร์ค่ะ ขอบคุณค่ะอาจารย์"

ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก มานะ นิมิตรมงคล