29 พฤษภาคม 2569 นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า [สุสาน Novodiévitchi]

ผมไปถึงมอสโกวันที่ 15 พ.ค. สถานที่แรกที่เราไปเยี่ยมชม มิใช่ จตุรัสแดง หรือ โบสถ์บาซิลิก แต่เป็นสุสาน Novodiévitchi

สุสานแห่งนี้ ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของกรุงมอสโก ต้องนั่งรถเมล์ออกไปไกลพอสมควร และต้องเดินต่ออีกระยะ อยู่ติดกับมหาวิหาร Novodiévitchi

ที่นี่ เป็นที่ฝังศพของบุคคลสำคัญของรัสเซีย นักการเมือง ปัญญาชน นักคิด นักเขียน ศิลปิน นักต่อสู้ นักวิทยาศาสตร์

ผมชอบไปเยี่ยมชมหลุมศพของบุคคลผู้มีบทบาทสำคัญในทางการเมืองและในทางปัญญา

รวมทั้งออกแบบเส้นทางการเยี่ยมชมในธีม “ตามรอย” นักคิด นักเขียน นักปฏิวัติ (ที่ทำจบไปแล้ว ก็มี ตามรอยเลนิน ณ ปารีส, ตามรอยเลนิน ณ ลอนดอน, ตามรอยเลนิน ณ เลนินกราดและมอสโก, ตามรอยโฺฮจิมินห์ ณ ปารีส, ตามรอยปรีดี ณ ปารีส, ตามรอยคณะราษฎร ณ ปารีส ที่วางแผนไว้แล้ว แต่ยังไม่ได้ไป คือ ตามรอยกรัมชี่ ณ อิตาลี และไปดูหลุมศพทรอตสกี้ที่เม็กซิโก)

ไปปารีสครั้งใด ก็จะไปเยี่ยมชมสุสานแปร์ ลาแชส ทุกครั้ง ไปเยี่ยมชมสุสาน มงต์ปาร์นาส และปองเต-อง

การไปเยี่ยมชมสุสานเหล่านี้ บางท่านอาจคิดว่า ไม่น่าสนใจ ไม่น่าสนุก เพราะ ไปถึงแล้ว ก็เห็นแค่ก้อนหินที่สลักชื่อคน ยิ่งถ้าไม่สนใจประวัติศาสตร์การเมือง หรือประวัติบุคคลแล้ว ก็อาจคิดว่าเสียเวลาเปล่า

แต่สำหรับใครที่สนใจประวัติศาสตร์การเมืองหรือประวัติศาสตร์ชีวิตของนักการเมือง นักคิด นักเขียน อยู่บ้าง ผมอยากแนะนำให้ไปเยี่ยมชมสุสานที่ฝังศพบุคคลเหล่านี้

นอกจากได้รำลึกประวัติศาสตร์ แสดงความคารวะถึงผลงานและคุณูปการ ถอดบทเรียนความผิดพลาด ความไม่ดี แล้ว การไปเยี่ยมชมสุสานเหล่านี้ ยังน่าตื่นเต้นเวลาเราเดินค้นหาว่าหลุมศพของบุคคลต่างๆตั้งอยู่จุดไหน เหมือนเล่นเกมค้นหา เดินในเขาวงกต ฝึกทักษะการจำ การใช้แผนที่ และฝึกภาษาด้วย

ผมมาที่นี่ ทุกหลุมศพเขียนเป็นภาษารัสเซีย ซึ่งใช้ตัวอักษร cyrillique ทั้งหมด การจะหาหลุมศพของแต่ละท่านเจอ ต้องใช้ความรู้ทางประวัติศาสตร์ จำได้ว่าคนนี้เกิดปีไหน ตายปีไหน ใช้ความจำตัวอักษรของรัสเซียเทียบกับตัวอักษรแบบอังกฤษ
พอเยี่ยมชมจบแล้ว นอกจากได้เผาผลาญแคลอรี่ ออกกำลังกาย ก็ยังได้แรงบันดาลใจ และไปค้นคว้าหางานหรือประวัติของบุคคลเหล่านี้อ่านต่อไปด้วย

หากใครมีโอกาสเดินทางไปประเทศไหน แนะนำให้ลองหาสุสาน/หลุมฝังศพ ของบุคคลสำคัญ ไว้เป็นหนึ่งในรายการสถานที่ที่จะไปกันครับ

รายชื่อหลุมศพที่สุสาน Novodiévitchi ที่ผมค้นหาและเยี่ยมชม มี ดังนี้

ปิแอร์ โครปอตกิน
เซอร์เก ไอเซนสไตน์
อเล็กซานดรา คอลลอนไท
นิโกไล โกกอล
แอนตัน เชคอฟ
วลาดิเมียร์ ไมยาคอฟสกี้
มสติสลาฟ รอสโตรโปวิช
นิกิต้า ครุสเชฟ
บอริส เยลต์ซิน
อันเดร โกรมิโก้

- 006