29 พฤษภาคม 2569 ดร.ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตปลัดกระทรวงกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) โฑสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า ปลาหมอคางดำ อสูรร้ายที่ต้องปราบ

ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity)ของไทย ถูกอสูรกายต่างด้าว(Alien species) บุกรุกมานานกว่า 100ปี สร้างความเสียหายที่ไม่เคยมีใครประเมิน ในฐานะนักสิ่งแวดล้อมรุ่นแรกๆ ของประเทศ ผมรู้สึกรันทดใจนัก

ปี 2444 ผักตบชวา (Eichornia crassipes) พืชน้ำพื้นเมืองจากแม่น้ำอเมซอน บราซิล ถูกนำเข้ามาเมืองไทยจากเกาะชวา อินโดนีเซีย น้ำท่วมแถวสระปทุม ผักตกชวาก็กระจายไปทั่วแหล่งน้ำจืด สร้างปัญหามาจนทุกวันนี้ แม้ว่าจะเคยมีกฎหมายให้ทุกบ้านริมน้ำต้องกำจัดผักตบชวา แต่สุดท้ายก็เป็นหมัน ไม่มีใครทำตาม

2490 ไมยราบยักษ์ (Mimosa pigra) พืชตระกูลถั่วจากอเมริกาใต้ ถูกนำเข้ามาจากเจ้าเก่าอินโดนีเซีย เพื่อใช้ปกคลุมบำรุงดินในแปลงยาสูบของจังหวัดเชียงใหม่ แต่ก็เหลวทั้งเพ ตอนนี้กระจายไปทั่วประเทศ หนามของมันแหลมคมและคมมากขนาดควายยังร้องจ๊ากเลย

2498 หญ้าขจรจบ หรือหญ้าคอมมิวนิสต์ (Pennisetum pedicellatum) หญ้าพื้นเมืองของเอธิโอเปีย ถูกนำเข้ามาจากอินเดียโดยผู้เชี่ยวชาญFAO เพื่อทดลองเป็นอาหารสัตว์ แต่ไม่มีใครควบคุมได้ กระจายไปทั่ว ทำลายพื้นที่โดยเฉพาะริมถนนทั่วประเทศ

วันนี้เมื่อ 2560 เป็นคิวของปลาหมอคางดำ (Serotherodon melanotheron) จากประเทศกานา นำเข้าโดยความอยากรู้แต่ขาดความรอบคอบและไร้ความรับผิดชอบของบริษัทขายอาหารยักษ์ใหญ่ โดยเข้าใจว่า นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า จะสามารถนำยีนส์ บางตัวมาพัฒนาปลานิล แต่ปรากฏว่า มันหลุดออกมาจากบ่อทดลองแถวคลองยี่สาร กระจายอย่างรวดเร็วไปทั่วแหล่งน้ำจืด จากนั้นก็คืบคลาน ไปริมฝั่งทะเล และแถมยังออกทะเลได้ในยามฝนตกน้ำทะเลกร่อย ไอ้ปลาตัวนี้แสบมาก มันเกิดได้เร็ว เกิดเยอะ โตเร็วและกินทุกอย่างที่มันมองเห็น

มาทบทวนกัน 1980 นักสิ่งแวดล้อมได้ตระหนักถึงความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) และในปี 1992 อนุสัญญา CBD ของ UN ซึ่งประเทศไทยได้เป็นสมาชิกด้วย รัฐบาลทุกยุคทุกสมัยรวมถึงรัฐบาลปัจจุบัน ล้วนประกาศอย่างจริงจังว่า จะต้องให้ความสำคัญ แต่ในทางปฏิบัติล้วนเหลวทั้งเพ

สรุปเลยนะครับว่า เจ้าปลาหมอคางดำตัวร้ายจะมีพิษสงอะไรต่อไป

1. มันจะแพร่กระจายไปทั่วย่านน้ำจืด

2. มันจะขยายตัวไปปากน้ำที่เป็นน้ำกร่อย

3. หากฝนตกมากๆ น้ำที่ริมฝั่งทะเลจะกร่อย มันก็จะออกไปเพ่นพ่านในทะเล

4. มันจะกินลูกกุ้ง หอย ปู ปลา แข่งกับมนุษย์ และชาวประมงจะแพ้พ่าย ประชาชนต้องหันมากินปลาท่องโก๋แทน

5. อาชีพประมงทะเลพื้นบ้านจะพังพินาศจนรัฐบาลต้องประกาศโครงการ“คางดำพลัส”

คำแนะนำของผม อธิบดีกรมประมงเก่า เจ้าของฉายา“ไกรทอง” ที่แม้แต่จระเข้ยังกลัว

1. ติดตามไม่ลดละเหมือนเงาตามตัว

2. ฆ่าให้หมดไม่ต้องปราณี

3. เริ่มใช้ไฟฟ้าช็อตตาม พรบ. ประมงใหม่ได้แล้ว ผมอุตส่าห์ขอสภาฯให้ มัวรออะไรกันอยู่

4. อย่าให้มีการเลี้ยงเด็ดขาด หากจับได้ใครเอาไปเลี้ยง ก็ส่งเข้าคุกและให้กินปลาหมอคางดำพร้อมก้างที่แสนแข็งทุกวัน

5. กรมประมงเน้นพื้นที่น้ำจืด กรมทะเลชายฝั่งดูชายทะเล กรมประมงอย่าหวงงานมาทำคนเดียว สู้ไม่ไหวหรอก หากไม่ไหวก็ขอ ศรชล. ของกองทัพเรือมาช่วยอีกแรงก็ได้

6. ฟ้องผู้นำเข้าที่ขาดความรอบคอบจนหลุดออกมาระบาดจนชาวประมงเขาฉิบหายจนทุกวันนี้

7. สำนักงบประมาณอย่างงกเงิน

ผมขอเตือนรัฐบาลว่า สิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องใหญ่ เป็นภัยผ่อนส่ง อย่าเพียงแต่พูด ”Green” ให้ฟังมันเท่ห์ แต่พอเอาจริงสีเขียวมันจะกลายเป็นสีเทานะครับ

- 006