วันนี้ 4 มิถุนายน 2569 นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า โพสต์บทวิเคราะห์เชิงทฤษฎีการเมืองผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว โดยหยิบยกแนวคิดเรื่อง แนวร่วม (Front unique / United Front) ของ Léon Trotsky มาอธิบายยุทธศาสตร์การเมืองที่เคยใช้ในอดีต  โดยมีข้อความว่า "[Léon Trotsky : ว่าด้วยแนวร่วม (Front unique, United Front)]

Léon Trotsky เสนอความคิดเรื่อง “แนวร่วม” (Front unique, United Front) ไว้ในงานชื่อ ”Le Front unique et le communisme en France" (แนวร่วมและคอมมิวนิสม์ในฝรั่งเศส“ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 1922 เผยแพร่ในวารสาร Le Bulletin communiste ฉบับวันที่ 30 มีนาคม และ 6 เมษายน 1922

11 ปีต่อมา เขาได้นำเสนออีกครั้งในรูปแบบของจดหมายถึงกรรมกรสังคมประชาธิปไตย ประเทศเยอรมนี เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 1933 ในขณะที่ลี้ภัยจากระบอบสตาลิน อยู่ที่ตุรกี บริบทในเวลานั้น ประเทศเยอรมนี มีแนวโน้มการครองอำนาจเบ็ดเสร็จของฮิตเลอร์ ในขณะที่ ในกลุ่มปีกความคิดเฉดซ้ายนั้น ความคิดปฏิวัติและคอมมิวนิสต์อยู่ในกระแสต่ำ เป็นฝ่ายข้างน้อย ส่วนความคิดปฏิรูปของพวกสังคมประชาธิปไตยและสหภาพแรงงานสายปฏิรูป เป็นฝ่ายข้างมาก

Trotsky เล็งเห็นว่า หากพรรคการเมืองฝ่ายซ้ายของเยอรมัน (อันได้แก่ พรรคสังคมประชาธิปไตย (SPD) และพรรคคอมมิวนิสต์) ไม่ผนึกกำลังกัน ก็จะเปิดโอกาสให้ฮิตเลอร์ครองอำนาจเบ็ดเสร็จ ส่วนสตาลิน และโคมินเทิร์น ยืนยันว่า พรรค SPD เป็นคนละพวกกับคอมมิวนิสต์ ไม่มีทางเข้ากันได้ SPD เป็นพวก "social-fascists" ดังนั้น พรรคคอมมิวนิสต์ร่วมมือกับ SPD ไม่ได้

Trotsky ตระหนักดีว่า คอมมิวนิสต์กับ SPD เป็นคนละพวกกัน เขาจึงเสนอว่า การทำแนวร่วมครั้งนี้ คือ รวมการเฉพาะกิจ แยกกันเดิน ร่วมกันตี ไม่ใช่การควบรวมพรรคให้อยู่ด้วยกัน ต่างฝ่ายต่างยังคงความเป็นอิสระอยู่ และแนวร่วมนี้ คือ การร่วมกันของชนชั้นแรงงานและองค์กรปีกซ้ายเท่านั้น ไม่รวมชนชัันองค์กรอื่น ทั้งหมดเพื่อเป้าหมายระยะสั้น คือ หยุดระบอบฟาสซิสต์-นาซี สาระสำคัญของความคิดเรื่อง ”แนวร่วม“ ในแบบ Trotsky ก็คือ

1. อิสระต่อกัน ไม่ควบรวมกัน

2. ร่วมเพื่อภารกิจเร่งด่วน เฉพาะหน้า

3. ร่วมกันเฉพาะชนชั้นแรงงาน องค์กรชนชั้นแรงงาน ไม่ขยายการร่วมไปจนถึงชนชั้นอื่นกลุ่มอื่น

ในหนังสือ Marxisme, Stratégie et Art militaire. Penser la révolution au XXIe siècle ของ Emilio Albamonte และ Matias Maiello สรุปเป้าหมายของยุทธวิธีแนวร่วมของ Trotsky ในเวลานั้นไว้ว่า “ตรรกะทางยุทธศาสตร์ของเขา (Trotsky) ง่ายและชัด การต่อสู้เพื่อสถาปนาองค์กรแบบโซเวียตในฐานะเป็นองค์กรลุกขึ้นสู้และเป็นอาวุธของระบบอำนาจเด็ดขาดของกรรมกร คือ พื้นฐานสำหรับการปฏิวัติ แต่โซเวียตคืออะไรล่ะ? ก็คือ แนวร่วมมวลชน แล้วอะไรคือเงื่อนไขที่เราสามารถตั้งแนวร่วมขึ้นได้? เอกภาพของการปฏิบัติร่วมกับฝ่ายข้างมากของกรรมกรที่อาจยังเชื่อมั่นกับระบอบประชาธิปไตยแบบกระฎุมพีอยู่ และต้องการปกป้องมันเพื่อต่อต้านการรุกคืบของฟาสซิสม์ แล้ว Trotsky เสนออะไร? ปกป้องประชาธิปไตยกระฎุมพีจากการโจมตีของพวกกระฎุมพี ไม่ใช่ด้วยวิธีทางรัฐสภา แต่ด้วยวิธีการต่อสู้ทางชนชั้น ไม่ใช่ใต้ร่มธงของระบอบแบบสาธารณรัฐที่ 3 แต่ใต้ร่มธงของประชาธิปไตยถึงราก

ในแง่มุมทางยุทธศาสตร์ กุญแจของการเชื่อมโยง ก็คือ การสร้างสะพานเชื่อมระหว่าง จิตสำนึกแบบปฏิรูปของมวลชนกรรมาชีพ และการตระเตรียมเงื่อนไขการรุกคืน มันจึงไม่ใช่เพียงแต่ เพราะว่า มันเปิดความเป็นไปได้ในการพัฒนาสร้างแนวร่วมกรรมาชีพเพื่อเผชิญหน้ากระฎุมพี (แง่มุมทางยุทธวิธี) แต่ เพราะว่า การปฏิบัติการร่วมในการต่อสู้ทางชนชั้นนี้ จะเปิดความเป็นไปได้ใหม่ให้ฝ่ายปฏิวัติได้ขึ้นครองเสียงข้างมากในหมู่กรรมกรจนไปสู่คอมมิวนิสม์ทั้งมวล (แง่มุมทางยุทธศาสตร์)”
( Emilio Albamonte et Matias Maiello, Marxisme, Stratégie et Art militaire. Penser la révolution au XXIe siècle, Éditions Communard.e.s, 2022, p.315)

ความคิดยุทธวิธีแนวร่วมนี้ ยังมีอีกหลายแนว ตอนหน้า จะพูดถึงแนวร่วมแบบ Front populaire ในฝรั่งเศส ช่วง 1930 ซึ่งการเลือกตั้ง ส.ส.รอบล่าสุด ฝ่ายซ้ายได้นำรูปแบบแนวร่วมนี้กลับมาใช้ใหม่"

หลังจากโพสต์ของ นายปิยบุตร แสงกนกกุล เผยแพร่ออกไป ทำเอาชาวเน็ตเข้าไปคอมเมนต์แสดงความคิดเห็นกันเป็นจำนวนมาก เช่น 

"เยี่ยมเลยครับจารย์ป๊อก ต่อไปยกตัวอย่างศึกผาแดงก็ได้ครับ จ๊กก๊กกับง่อก๊กจำเป็นต้องจับมือกับ (เล่าปี่กับซุนกวน จับมือกันเฉพาะกิจ เพื่อต้านโจโฉ) พระเอกอย่างเราๆ ต้องจับมือกับคนที่แม้ไม่ชอบ เพื่อชัยชนะครับ"

"บทความหน้าเป็นพระราชดำรัสแล้วหรือเปล่าครับ"

"ผมเปงคอมมี่ที่เชื่อในประชาธิปไตยที่มีสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นประมุข"

"เออ อันนี้แยก แนวร่วม กับ สหาย ไม่ออกอ่อครัฟ เก่งมาก"

"โครตหลงยุคเลย ยุคนี้แม่ง AI AGI ดาต้าcenter หุ่นยนต์ฮิวแมนอย สเปสX พวกซ้ายตกขอบ เคยคิดนวัตกรรมอะไรให้โลก สร้าง GDPมั้ง มีแต่จะไปขอทาน ขอส่วนแบ่ง เด็กยุคใหม่ในโลก เกิดมาคงเหลือน้อยคนที่ไปด้านนี้แล้ว"

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก Piyabutr Saengkanokkul - ปิยบุตร แสงกนกกุล