ภาพของสะพานไม้เก่าๆ ท่ามกลางสายหมอกยามเช้า มีผู้คนแต่งกายชุดพื้นเมืองยืนเรียงแถวรอตักบาตร เชื่อว่านี่คือภาพในฝันของใครหลายคนที่อยากจะไปสัมผัสด้วยตาตัวเองสักครั้งที่สะพานมอญ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

ที่นี่ได้ชื่อว่าเป็นสะพานไม้ที่ยาวที่สุดในประเทศไทย และยาวเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากสะพานอูเบ็งในพม่าเท่านั้น แต่รู้ไหมครับว่า เบื้องหลังความงามระดับโลกนี้ มันไม่ได้ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยีชั้นสูงหรือเม็ดเงินมหาศาล แต่มันถูกสร้างขึ้นด้วยสิ่งเดียวเท่านั้น นั่นคือแรงศรัทธา

 ย้อนกลับไปช่วงปี 2527-2528 ตอนนั้นมีการสร้างเขื่อนวชิราลงกรณ์ ทำให้น้ำท่วมทับที่ทำกินเดิม ชาวบ้านและพี่น้องชาวมอญที่อพยพหนีภัยสงครามมาจากพม่า ต้องย้ายขึ้นมาอยู่บนฝั่ง กลายเป็นว่าชุมชนถูกแยกออกเป็นสองฝั่งแม่น้ำซองกาเลีย ตัดขาดออกจากกันอย่างสิ้นเชิง

เมื่อเห็นความลำบากของลูกหลาน หลวงพ่ออุตตมะ พระเกจิอาจารย์ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวไทยและชาวมอญในตอนนั้น ท่านจึงได้เอ่ยปากชวนชาวบ้านว่า "เรามาสร้างสะพานไม้เชื่อมสองฝั่งกันเถอะ" และนั่นคือจุดเริ่มต้นของมหากาพย์แห่งความศรัทธาในช่วงปี 2529 เพราะหลวงพ่อท่านไม่ได้จ้างผู้รับเหมาเลยสักคน แต่เป็นชาวบ้านชาวมอญทั้งผู้ใหญ่ เด็ก และคนแก่ ที่พากันมาช่วยแบกไม้ ถากไม้ ตอกตะปูด้วยแรงกายแรงใจ ใช้เวลาเพียงปีเดียว สะพานไม้ความยาวกว่า 445 เมตรก็เสร็จสมบูรณ์ และหลวงพ่อตั้งชื่ออย่างเป็นทางการว่า "สะพานอุตตมานุสรณ์" เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความรักสามัคคี

แต่เรื่องราวของสะพานมอญ ไม่ได้ราบรื่นเสมอไปนะครับ ในปี 2556 เกิดเหตุการณ์สะเทือนใจคนทั้งประเทศ เมื่อมีน้ำป่าไหลหลากครั้งใหญ่ ซัดเอาตอไม้และท่อนซุงลอยมาปะทะจนสะพานไม้อันเป็นที่รัก หักโค่นพังทลายลงตรงกลางน้ำ แยกสะพานออกเป็นสองซีก น้ำตาของชาวสังขละบุรีไหลนองพร้อมกับสายน้ำในวันนั้น

สะพานถูกทิ้งให้ขาดอยู่เป็นปีท่ามกลางความรอคอยของชาวบ้าน เพราะปัญหาการซ่อมแซมที่ไม่คืบหน้า แต่แทนที่ชาวบ้านจะหมดหวัง พลังแห่งศรัทธาก็ตื่นขึ้นมาอีกครั้งครับ คราวนี้ทหารช่างจากกองพลทหารราบที่ 9 และชาวบ้านได้จับมือร่วมใจกัน โดยทหารมาช่วยคุมโครงสร้าง ส่วนชาวไทยชาวมอญก็สละแรงกาย มาช่วยกันซ่อมสะพานด้วยวิถีเดิม เชื่อไหมครับว่าพลังสามัคคีรอบนี้ ใช้เวลาฟื้นฟูเพียงแค่ 29 วันเท่านั้น ก็สามารถชุบชีวิตสะพานมอญให้กลับมางดงามแข็งแรงได้ดังเดิม ท่ามกลางความอัศจรรย์ใจของคนทั้งประเทศในวันครบรอบชาตกาลของหลวงพ่ออุตตมะ ปี 2557

          ทุกวันนี้ เวลาเราไปเดินบนสะพานมอญ ได้เห็นรอยยิ้มของเด็กๆ ที่มาคอยปะแป้งทานาคา ได้เห็นวัฒนธรรมไทย-มอญที่อยู่ร่วมกันอย่างอบอุ่น... มันจึงไม่ใช่แค่การเดินข้ามแม่น้ำธรรมดาครับ แต่มันคือการเดินอยู่บนสะพานที่เชื่อมโยงหัวใจ เชื่อมโยงชาติพันธุ์ และประกาศให้โลกตั้งคำถามว่า แรงศรัทธาของมนุษย์นั้นยิ่งใหญ่แค่ไหน... สะพานอุตตมานุสรณ์ หรือ สะพานมอญ สังขละบุรี ครับ