วันที่ 18 กรกฎาคม 2569 ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ เล่าถึงเคสผู้ป่วย ระบุว่า ตื่นขึ้นมาก็เป็นอัมพาต … เขาบอกอย่างนั้น

ไม่เคยคิดว่า ชายผู้ออกกำลังกายเป็นประจำ กินคลีน พยายามนอนให้เต็มอิ่ม (ยกเว้นวันที่ดูบอล) ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ลูกสาววัยที่น่ารักมากกกก และครอบครัวเราเพิ่งไปฉลองวันแต่งงานเมื่อเดือนที่แล้ว  จะเป็น stroke 

ในหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง แสงไฟข้างในสว่างตลอด 24 ชั่วโมง เครื่องมอนิเตอร์ส่งเสียง "ปี๊บ...ปี๊บ..." พยาบาลเดินไม่หยุด แต่หน้าหอผู้ป่วยกลับมืดกว่าเสมอ มันจะมีโต๊ะไม้ตัวเดิมที่ตั้งอยู่มานานกว่ายี่สิบปี โต๊ะตัวนั้นไม่ได้มี

ความสำคัญทางการแพทย์ แต่มันรับน้ำหนักของความทุกข์จากญาติมาแล้วนับไม่ถ้วน ภรรยาหลายคนเคยนั่งร้องไห้ตรงนั้นลูกหลายคนเคยยืนมองพ่อผ่านกระจกในเวลาห้ามเยี่ยมและทุกคนล้วนมีคำถามเดียวกัน"เขาจะกลับมาเหมือนเดิมไหม"
 
"คนที่ป่วย กับ คนที่อยู่ข้างหลัง ใครปวดใจกว่ากัน" คำถามนี้ตอบยากสุด ๆ มีครั้งหนึ่งผมเคยดูแลชายคนหนึ่งที่ไม่เคยรักตัวเองเลยสูบบุหรี่ ดื่มหนัก ทำงานหนัก ไม่เคยตรวจสุขภาพวันที่เขาเป็นอัมพาต เขากลับไม่เสียใจ "คนเราก็ต้องป่วยสักวัน" เขาพูดแบบนั้น แต่เมื่อภรรยาเดินเข้ามาจับมือ เมื่อลูกเดินเข้ามาเรียก "พ่อ" เขาร้องไห้ ไม่ใช่เพราะขาขยับไม่ได้ แต่เพราะเพิ่งรู้ว่า คนที่กำลังจะล้ม ไม่ใช่แค่ตัวเขา ทั้งครอบครัวกำลังจะล้มไปพร้อมกัน

กลับมาที่นักธุรกิจหนุ่ม ที่ดูแลตัวเองได้ดีเยี่ยม  "คุณมีโรคประจำตัวไหม'  "ไม่มีครับหมอ" "การนอนและออกกำลังหละ"  "ผมนอนได้เต็มอิ่ม และ ออกกำลังกาย ที่คิดว่า เกินมาตรฐานของคนวัยเดียวกันแน่ แน่ " เค้ายิ้มอย่างภูมิใจระคนสงสัยว่า แล้วทำไม ถึงเกิด stroke หละ  "แล้วการสังสรรค์ .. หมอหมายถึง การแบบดื่มอัลกอฮอร์"  "ก็ ตามโอกาสสังคม ... อืม ประมาณ 3-4 วัน ครั้ง ก็มันสังคม อะหมอ ทำงาน ทำธุรกิจ... "  ระหว่างที่ถาม ... สัญญาณเตือนจากเครื่องวัดการเต้นของหัวใจ  ปี้บ ปี้บ  เหลือบไป ก็เห็น หัวใจเต้นพริ้ว ... นี่เป็นครั้งแรกที่จับได้ เพราะไม่มีอาการมาก่อน  "นั่น AF อ้อ จับตัวได้ละ"  ผมพูดเบา ๆ "ผู้ร้ายที่ทำให้คุณเป็นอัมพาต" เขามองหน้าผม "แต่ผมไม่ได้ดื่มหนักตลอดนะหมอ..." ก่อนจะเงียบไปครู่หนึ่ง "อ้อ...ก่อนเป็นสองวัน มีงานเลี้ยงส่งหัวหน้า ดื่มหนักกว่าปกติ" ผมพยักหน้า มีภาวะหนึ่งที่แพทย์เรียกว่า Holiday Heart Syndrome การดื่มแอลกอฮอล์แบบรวดเร็วและปริมาณมาก หรือ binge drinking สามารถกระตุ้นให้เกิด AF ได้ภายในประมาณ 24–48 ชั่วโมง แม้ในคนที่ไม่เคยมีโรคหัวใจมาก่อน และ AF ก็เป็นสาเหตุสำคัญของโรคหลอดเลือดสมอง ในใจผมแอบคิดประโยคหนึ่ง งานเลี้ยงส่งหัวหน้า... เกือบกลายเป็นงานส่งตัวเองออกจากชีวิตเดิม

อจ ผละจาก คนไข้ หนุ่มนักธุรกิจ  เดินออกมาคุยกับภรรยา อธิบายเรื่องกายภาพบำบัด อธิบายเรื่องการฟื้นตัว เธอฟังเงียบ ๆ ก่อนถามคำถามที่ยากที่สุด "เขาจะกลับมาเหมือนเดิมไหมคะ" ผมไม่ได้ตอบทันที เพราะความจริงคือ ต่อให้วันหนึ่งเขาเดินได้ พูดได้ กลับไปทำงานได้ ชีวิตก็ไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว โรคหลอดเลือดสมองไม่ได้ทำลายแค่เซลล์สมอง แต่มันแบ่งชีวิตออกเป็นสองช่วง ก่อนวันนั้น กับหลังวันนั้น

อจ เพิ่งไปงานหลอดเลือดสมองมา  เวลาเราไปงานประชุม เราก็คุยกันเรื่องโรคต่าง ๆ  อัมพาตที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันทันที แบบเปลี่ยนโลกเปลี่ยนชีวิตของคนคนนึง เปลี่ยนอนาคตและความฝัน เชื่อไหม 1/4 หรือ 25% เกิดจาก หัวใจเต้นผิดจังหวะนี่แหละ และ ครึ่งนึงของโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ คนไข้ จะไม่รู้ตัว ไม่มีอาการอะไรเลย และ การดื่ม alcohol นี่เป็นปัจจัยเสี่ยง โดยเฉพาะ หากดื่มแบบ เมามาย เร็ว ๆ หรือ ที่เรียกว่า binge จะทำให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ใน 24 ชั่วโมง และ ก็ทำให้เกิด stroke ได้ในบางคน 

เรามีความเสี่ยงตลอดเวลา  บางอย่าง เรารู้ เราดูแลได้ดี แต่ก็อาจจะพลาดอีกอย่าง คงไม่เป็นเราหรอกน่า... คำพูดที่ได้ยินบ่อย แล้วมันก็มักจะพลาดเสมอ  ชีวิต ก็เป็นแบบนี้ โรค อุบัติเหตุ มันหาช่องโหว่ตลอดเวลา เมื่อเราพลาด มันก็มา  ใช้ชีวิต ไม่ประมาทนะครับ  ไม่รักตัวเอง ก็คิดถึงคนที่รักคุณละกัน