วิศวกรจีนบุกกล่อมกลุ่มต้านโครงการระเบิดแก่งในแม่น้ำล้านช้าง-โขง อ้างหลังเปิดทางเดินเรือแล้วทุกคนจะร่ำรวย โวพม่า-ลาวไฟเขียวแล้วเหลือแค่ไทยไม่ยอมให้สำรวจ เจอกลุ่มอนุรักษ์เชียงตอกกลับรัฐบาลจีนเอาแต่ได้ โดยไม่คำนึงถึงคนท้องถิ่น ฆ่าสิ่งมีชีวิตและทำลายระบบนิเวศในลุ่มน้ำโขง ประกาศต่อต้านจนถึงที่สุด

23 ธันวาคม 2559 ที่โฮงเฮียนแม่น้ำของ สำนักงานกลุ่มรักษ์เชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย นายหลิว ลีหัว รองประธานบริษัท CCCC Second Habor Consultant ซึ่งได้รับสัมปทานจากทางการจีนในโครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง และคณะรวม 5 คน ได้เดินทางเข้าพบนายนิวัฒน์ ร้องแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ เพื่อชี้แจงถึงการสำรวจและระเบิดแก่งในแม่น้ำโขง โดยมีตัวแทนจากกรมเจ้าท่า 5 คนมาร่วมสังเกตการณ์

นายหลิว ลีหัว รองประธานบริษัทฯ กล่าวว่า หลังจากมีการนำเสนอข่าวผ่านสื่อมวลชน เกี่ยวกับความกังวลของประชาชนในท้องถิ่น จึงตัดสินใจเดินทางมากจากประเทศจีนเพื่อมานำเสนอข้อมูลและรับฟังคำเสนอแนะจากกลุ่มรักษ์เชียงของ โดยตนเองทำงาน ในโครงการปรับปรุงร่องน้ำฯ ในเฟส1 เมื่อ15 ปีที่แล้ว โดยเป็นผู้จัดการโครงการ และออกแบบโครงการ

นายหลิว กล่าวว่า เมื่อต้นปี ทางบริษัทได้ชนะการประมูล โครงการฯ ในระยะที่ 2 ได้รับงบประมาณดำเนินการในขั้นแรกคือออกแบบสำรวจ และจัดการรายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสังคม (ESIA) โครงการนี้เป็นของ 4 ประเทศ (จีน ลาว ไทย พม่า) บริษัทมีหน้าที่ดำเนินการตามแผนหลักที่ 4 ประเทศวางแผนไว้ โดยงานเริ่มในเดือนเมษายน ซึ่งผู้แทน 4 ประเทศประชุมกันที่เมืองจิงหง สิบสองปันนา

ต่อมา ในเดือนสิงหาคม ได้เริ่มดำเนินการสำรวจ ยกเว้นพื้นที่พรมแดนไทย-ลาว เนื่องจากรัฐบาลไทยไม่อนุญาตให้ทำการสำรวจ แต่รัฐบาลพม่า จีน ลาว อนุมัติให้ทำได้ โดยทางบริษัทได้สำรวจทางตอนบนจากเชียงแสน และตอนล่างของเชียงของ เวียงแก่น จ.เชียงราย โดยแบ่งเป็นสามส่วน ส่วนแรกคือพรมแดนจีนพม่าลาว เหนือเชียงแสน  ส่วนสองบริเวณพรมแดนไทยลาวยังไม่ได้ทำการสำรวจและส่วนที่สามคือในลาวลงไปถึงหลวงพระบางได้สำรวจแล้วในเดือนพฤศจิกายน

"เกาะแก่งแม่น้ำโขงทั้ง 11 แห่งในช่วงปี 2001 เห็นได้ว่า หลังเฟสแรก การเดินเรือในแม่น้ำโขงเพิ่มมากโดยเฉพาะในลาว ไทยก็ใช้ท่าเรือเชียงแสน ในลาวเมื่อ 15 ปีก่อน โดยขณะนั้น เรือลาวมีจำนวนไม่มาก แต่ตอนนนี้ เพิ่มขึ้นมาก และตอนเมษายนที่เราไปเยี่ยมชุมชนในลาวพบว่า ชีวิตของชาวบ้านดีขึ้น ชาวบ้านซื้อเรือ ขนส่งสินค้า ร่ำรวยขึ้นหากเทียบกับสิบห้าปีก่อน" วิศกรจีน กล่าว

ขณะที่ นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ กล่าว่า ขอบคุณนายหลิว และคณะที่ให้เวลามาอธิบาย ตนเข้าใจในผลกระโยชน์ของจีน รวมทั้งเข้าใจโครงการของบริษัทฯ ที่ต้องการพัฒนาเศรษฐกิจ เห็นถึงผลกระโยชน์ที่จะเกิดขึ้น การจะระเบิดยังไงคงเป็นเรื่องวิชาการ รายละเอียด แต่เราก็อยากพูกดเรื่องประโยชน์ของพวกเราคนท้องถิ่นคืออะไร และที่เรานั่งฟังมานี่คือผลประโยชน์ของจีน

นายนิวัฒน์ กล่าวว่า ประเด็นที่คนท้องถิ่นเป็นห่วงมากตอนนี้คือ หากมีการระเบิดแก่งหินผาในแม่น้ำโขงออกไปเพื่อให้เรือขนาด 500 ตันกรอสเดินเรือได้นั้น ตนบอกได้เลยว่า คนท้องถิ่นไม่พอใจ และคับข้องใจมาก ถามว่าใครได้ใครเสีย หรือสุดท้ายโครงการจะเป็นอย่างไร ทางบริษัทก็ไม่ได้บอกตรงๆ แต่มาบอกเป็นตอนๆ ไม่ให้ชาวบ้านรู้เห็นทั้งหมด

"สิ่งที่อยากฝากไปถึงรัฐบาลจีนก็คือ โครงการพวกท่านไม่ได้เคารพคนท้องถิ่นเลย เราไม่ได้ต่อต้านการเดินเรือค้าขาย แต่เราต่อต้านการค้าขายที่ไม่เป็นธรรม ที่คนท้องถิ่นไม่ได้รับความเป็นธรรม เราเองก็ได้ศึกษาในพื้นที่ที่ท่านจะดำเนินการมาตลอดเวลา และเราเห็นคุณค่าของระบบนิเวศ หินผา ดอน เรามีกระบวนการงานวิจัยของเรา ใครได้ใครเสียเราเข้าใจร่วมกันอยู่ แต่เราเชื่อว่าที่มีหนทางที่เราอยู่ร่วมกันได้ สิ่งไหนที่เลี่ยงได้ไม่ต้องทำลายคุณก็ต้องรักษาไว้" นายนิวัฒน์ ระบุ

และว่ามูลค่าแ ละคุณค่าที่ทำให้คนท้องถิ่นอยู่ได้ ก็คือการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมธรรมชาติ สิ่งที่พวกท่านกำลังทำอยู่นี้ ไม่ใช่ว่าเราไม่มีข้อมูล แต่เราก็มีงานวิจัย มีองค์ความรู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้น เราเข้าใจว่า เกาะแก่งหนึ่งแก่งไม่น่ามีปัญหาอะไร  แต่จากข้างบนถึงหลวงพระบางมีกี่แก่ง การทำลายระบบนิเวศ คือฆ่าแม่น้ำโขง ฆ่าสิ่งมีชีวิตแม่น้ำโขง และคนที่พึ่งพาด้วย เราคิดว่าเราอยู่ร่วมกันได้ หากรัฐบาลจีนปรับเปลี่ยนว่าร่องน้ำขนาดนี้ จะใช้เรืออย่างไร หากคิดใหญ่อย่างเดียว คนเล็กตายหมด

"โดยหลักคิดอย่างนี้หากท่านประธานเหมา ไม่เสียชีวิตคงไม่ยอมให้ทำแน่ เสียดายที่ประธานเหมาตายไปแล้ว จิตวิญญาณที่พวกเราคนเล็กคนน้อย เราต้องลดขนาดเรืออย่างไรให้รับกับธรรมชาติ และสิ่งสำคัญ ขณะนี้ การค้าขายเชื่อมโยงไปได้แล้วด้วยถนน R3A สะพานมิตรภาพแห่งที่สี่หมดไปกี่หมื่นล้าน พวกคุณค้ากันเต็มที่เราไม่ว่า แต่แม่น้ำโขง ควรเหลือไว้ให้คนท้องถิ่นด้วยให้เขาหาอยู่หากิน อยากฝากด้วยหัวใจของเรา" นายนิวัฒน์ กล่าว

พร้อมประกาศกลางวงประชุมในช่วงท้ายว่า ไม่ว่ารัฐบาลจะพูดว่าอย่างไร พวกเราพร้อมจะลุกขึ้นมาปกป้องบ้านเมืองของเราแน่นอน สิ่งที่พวกท่านอธิบายก็คือหลักการของสากล ตนเข้าใจ คิดว่า เราคงจะได้มีหนังสือถึงบริษัทของท่านเพื่ออธิบายในรายละเอียดว่า ชาวบ้านคิดอย่างไร สุดท้ายก็ขอขอบคุณ แต่เราก็ต้องเข้าใจกัน เราเป็นมนุษย์ร่วมกัน หากจีนลดกำไรลง จากมากๆ ลดลงสักหน่อย ชาวบ้านก็อยู่ด้วยกันได้ เป็นมิตรภาพ