คำถาม ที่บ้านผมมีต้นสะเดามากมายครับ อยากจะเอามาทำน้ำฉีดพ่นโรคและแมลง แต่ทำไม่เป็น ขอทราบประโยชน์และวิธีทำด้วยครับ

ฉัตรชัย สายสงคราม

อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา

คำตอบ

การใช้สารสกัดจากพืช พืชที่นิยมนำมาใช้สกัดเป็นสารควบคุมโรคและแมลง และใช้เป็นสารไล่แมลงคือ สะเดา เนื่องจากในสะเดามีสารที่มีคุณสมบัติช่วยในการป้องกันและกำจัดแมลงได้ จะไปช่วยฆ่าแมลงบางชนิดได้ ทำให้แมลงไม่กินอาหาร มีการเจริญเติบโตผิดปกติ หยุดการเจริญเติบโตและระบบย่อยอาหารของแมลง และหยุดการวางไข่และการลอกคราบของแมลง ทั้งยังเป็นพิษต่อไข่ของแมลง และทำให้ไข่ไม่ฟักอีกด้วย

เหตุผลที่สะเดาเป็นพืชที่เหมาะสมในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

เพราะสารสกัดจากสะเดาไม่เป็นอันตรายต่อผู้ใช้และสัตว์เลี้ยง มีการสลายตัวในสภาพธรรมชาติได้เร็ว จึงไม่เกิดปัญหาพิษตกค้างในพืช ผลผลิตทางการเกษตร และสภาพแวดล้อม ทำให้สารสกัดจากสะเดามีประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ต่อโรคพืชและแมลงศัตรูพืช ทั้งยังไม่เป็นอันตรายต่อแมลงที่เป็นมิตรต่อพืช เช่น ตัวห้ำ ตัวเบียน แมงมุม และสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ ในระบบนิเวศวิทยาทางการเกษตร เช่น นก กบ เขียด ปลา อีกด้วย นอกจากนี้แล้ว สะเดา ยังเป็นพืชปลูกง่ายและโตเร็ว ให้ผลผลิตมาก และสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ในระยะเวลานาน

พืชผักที่ใช้สารสกัดจากสะเดาได้ผล ได้แก่ ผักคะน้า กวางตุ้ง ผักกาดหอม กะหลํ่าปลี กะหลํ่าดอก แตงกวา แตงโม แตงเทศ มะเขือเทศ มะเขือยาว หน่อไม้ฝรั่ง ข้าวโพดอ่อน พริกขี้หนู ตำลึง มะกรูด และมะนาว เป็นต้น

วิธีทำสารสกัดจากสะเดา วิธีที่ง่ายและไม่ยุ่งยากคือ การสกัดด้วยน้ำ ให้ใช้เอาผลสะเดา หรือใบสะเดาที่บดแล้ว 1 กิโลกรัม แช่ในนํ้า 20 ลิตร ทิ้งค้างคืนไว้ 1 คืน นำไปฉีดพ่น โดยควรสังเกตพืชที่ฉีดพ่นด้วย พืชบางชนิดเมื่อได้รับสารนี้แล้ว อาจเกิดอาการใบไหม้เหี่ยวย่น หรือต้นแคระแกร็น ควรจะงดใช้สารสกัดจากสะเดาทันที

ชนิดของแมลงที่สามารถกำจัดได้ด้วยสะเดา มีดังนี้

1.ชนิดของแมลงที่ใช้แล้วได้ผลดี ได้แก่ หนอนม้วนใบ หนอนใยผัก หนอนกัดกินใบ หนอนกระทู้ หนอนเจาะยอด หนอนชอนใบ หนอนหนังเหนียว และหนอนหัวกะโหลก

2.ชนิดของแมลงที่ใช้แล้วได้ผลปานกลาง ได้แก่ เพลี้ยจักจั่น เพลี้ยไก่แจ้ เพลี้ยอ่อน หนอนเจาะสมอฝ้าย หนอนต้นกล้าถั่ว แมลงหวี่ขาว และแมลงวันทอง

3.ชนิดของแมลงที่ใช้แล้วได้ผลน้อย ได้แก่ หนอนเจาะฝักถั่ว เพลี้ยไฟ ไรแดง มวน และด้วงชนิดต่างๆ

ผลพลอยได้จากการผลิตสารสกัดสะเดา กากที่เหลือจากการสกัดออกมาแล้ว เรียกว่า กากสะเดา ยังพบว่า มีธาตุอาหารอยู่หลายชนิด คือ ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) โปตัสเซียม (K) แคลเซียม (Ca) และมักเนเซียม (Mg) นอกจากนั้น ยังประกอบด้วยโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต สามารถนำเอากากสะเดามาผึ่งให้แห้ง แล้วนำไปใช้เป็นปุ๋ยทำให้ดินดีขึ้นอีกด้วย นะครับ

นาย รัตวิ