ในภาวะที่มีปัญหาทางการเงิน ความหวังหนึ่งของคนไทย คือการซื้อหวย เพราะมีความหวังว่าจะรวย ถ้าซื้อแล้วถูกก็ช่วยให้มีเงิน แต่ถ้าซื้อแล้วไม่ถูกก็จะเป็นการเพิ่มความลำบากให้กับตนเอง หวยเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน ทำให้คนที่ซื้อมีความหวังว่าอยากจะรวย จึงต้องมีการลงทุนงวดแล้ว งวดเล่า เป็นจำนวนเงินเท่าไรแล้วก็ไม่รู้ บางคนอาจจะซื้อถูกบ้าง บางคนซื้อไม่เคยถูกเลยก็มี หลายคนมองว่าไม่ได้สร้างปัญหา ไม่ได้มีผลกระทบต่อตนเอง ครอบครัวและสังคม เป็นการซื้อเพื่อได้ลุ้น ซื้อแล้วมีความสุข คนเราเมื่อมีการลงทุนไปแล้ว ก็ย่อมทำให้อยากได้คืน จึงต้องซื้อมาเรื่อยๆ มากบ้างน้อยบ้างแล้วแต่สถานการณ์ บางงวดมีกระแสเลขเด็ด ฝันดีอาจจะลงทุนมากหน่อย โดยที่เราไม่ได้รู้เลยว่าเปอร์เซ็นต์ในการถูกหวยมีเพียงนิดเดียว

แต่ทุกคนก็ซื้อด้วยความหวังว่าจะรวยบางคนอาจจะเล่นเพียงขำๆ พอได้ลุ้น ไม่ได้เดือดร้อนอะไร บางคนก็ติดหนักมาก ถึงขั้นผีพนันเข้าสิง จะมีเงินหรือไม่มีก็ไม่รู้ ต้องลงทุนไว้ก่อน ทำให้ต้องกู้หนี้ ยืมสินมาลงทุนที่มีความเสี่ยงร้อยเปอร์เซ็นต์ เมื่อซื้อไม่ถูกก็เป็นหนี้เป็นสิน สะสมหนี้ไปทุกๆ งวด ทำให้ครอบครัวเดือดร้อน ได้รับผลกระทบมากมาย แต่กระแสเรื่องการซื้อหวยก็ไม่ได้หมดไปจากสังคมไทยโดยเฉพาะกลุ่มผู้หญิงหรือกลุ่มแม่บ้านจะชื่นชอบการซื้อหวยเป็นพิเศษ ซึ่งถ้าไม่มีการจดบันทึกว่าในแต่ละงวดเราเสียเงินกับการซื้อหวยไปเป็นจำนวนเท่าไร เมื่อไม่เห็นตัวเลขก็จะมองว่าเป็นจำนวนเงินที่เล็กน้อยมาก ไม่ได้สร้างผลกระทบอะไรกับตนเอง แต่จริงๆ แล้วปัญหาการซื้อหวยก็เกิดขึ้นกับคนไทยเป็นจำนวนไม่น้อย ที่เป็นหนี้เป็นสินจากการซื้อหวยมักมีปัญหาตามมามากมาย และที่สำคัญคือ การซื้อหวยถือว่าเป็นการพนันชนิดหนึ่งที่เป็นการปลูกฝังให้เด็กเห็นว่าการซื้อหวยเป็นเรื่องธรรมดามาก ถึงจะเป็นการพนันก็ไม่ได้มีความผิดมากมาย ผู้ใหญ่หลายคนเชื่อว่าเด็กให้โชค ก็ให้เด็กใบ้หวยให้บ้าง ให้เด็กเลือกซื้อลอตเตอรีให้บ้าง ใช้เด็กให้ไปซื้อหวยบ้าง เป็นการสร้างค่านิยมที่ผิดๆ ให้กับเด็กๆ ซึ่งจะเป็นอนาคตของประเทศชาติ

สถาบันครอบครัวเข้มแข็งจังหวัดสุรินทร์ ร่วมกับมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน เห็นความสำคัญของปัญหานี้ จึงได้ชวนชาวบ้านทำโครงการ ๙ สู่ชีวิตพอเพียง หลีกเลี่ยงการพนัน เพื่อเป็นการส่งเสริมให้ครอบครัวมีความพอเพียง ตามปณิธานของในหลวงรัชกาลที่ 9 เพราะที่ผ่านมาได้มีการสำรวจสถานการณ์การซื้อหวยของคนในชุมชนของจังหวัดสุรินทร์ พบว่าการซื้อหวย ซึ่งเป็นความสุขเล็กๆ เป็นความหวังอันยิ่งใหญ่ของชาวบ้านก็สร้างผลกระทบต่อสังคมได้ ซึ่งมีตัวอย่างให้เห็นหลายครอบครัว

ดังนั้น จึงได้มีการชักชวนให้ครอบครัวในชุมชนเปลี่ยนเงินหวย เป็นเงินออม ซึ่งมีวิธีการ คือ ให้คนที่ติดอยากจะซื้อหวย นำเงินที่ตนเองจะนำไปซื้อหวย มาหยอดไว้ในกระบอกไม้ไผ่ ควบคู่กับการจดบันทึกค่าใช้จ่ายในการซื้อหวย ว่าในแต่ละงวดเราใช้เงินซื้อหวยไปเป็นจำนวนเท่าไร บันทึกไว้ทุกงวด แล้วนำเงินนั้นไปหยอดในกระบอกไม้ไผ่ทุกงวด ถ้ามีการทำเป็นประจำและต่อเนื่องก็จะเห็นได้ว่าในหนึ่งปี เสียเงินไปกับการซื้อหวยเป็นจำนวนเท่าไร แต่เราไม่ได้เสียเงิน เงินจำนวนนั้นกลายเป็นเงินที่อยู่ในกระบอกไม้ไผ่ของเรา เมื่อเห็นยอดเงินแล้วก็ทำให้มีความสุข                                          

โดยการจัดเวทีสาธารณะ ที่ห้องโสตทัศนศึกษา โรงเรียนวีรวัฒน์โยธิน อ.เมือง จ.สุรินทร์ เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของคนที่สามารถเปลี่ยนเงินหวย เป็นเงินออม ควบคู่กับการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง แล้วเปลี่ยนจากครอบครัวที่เคยมีปัญหาครอบครัวจากการซื้อหวยมาเล่าประสบการณ์ให้คนที่เข้าร่วมเสวนาได้รับฟัง ซึ่งแต่ละคนมีประสบการณ์ดีๆ จากการเปลี่ยนแปลงตนเองเพื่อครอบครัวที่เขารัก จึงทำให้ครอบครัวเขามีความสุขและสามารถช่วยเหลืองานของสังคมได้ด้วยนอกจากนี้ยังมีการเชิญชวนให้เด็ก เยาวชนและบุคคลทั่วไปใช้กระบอกไม้ไผ่ในการออมโดยมี น้องใบเตย-เด็กหญิงฐิติรัตน์ ขันทอง เป็นต้นแบบหนูน้อยนักออมที่นำประสบการณ์ในการเป็นหนูน้อยนักออม ตามคำสอนของครอบครัวและแรงบันดาลใจจากหนังสือนิทานเรื่องตุ๊ต๊ะ ประหยัดอดออม ทำให้น้องใบเตยรักการออมมีการออมเงินเพื่อซื้อของที่ตนเองอยากได้แล้วน้องจะสามารถซื้อของทุกอย่างที่เขาอยากได้ด้วยการออมเงินของตนเอง เป็นการสร้างแรงบันดาลใจให้เด็ก เยาวชนที่อยากจะเป็นนักออม เช่นน้องใบเตย

ธนินท์ทัศน์ ภูแก้ว