นักเขียนซีไรต์ชี้‘แป๊ะเจี๊ยะ’ซับซ้อน แนะรัฐพัฒนาจบ‘รร.โนเนม’ก็มีคุณภาพ

5 เม.ย.62 วินทร์ เลียววาริณ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ และนักเขียนรางวัลซีไรต์ชื่อดัง โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับระบบการศึกษาของไทย มีเนื้อหาดังนี้

“พ่อคนหนึ่งเปรยกับผมว่า เมื่อไรเราจะยกเลิกระบบการย้ายชื่อลูกและผู้ปกครองไปแปะกับทะเบียนบ้านในเขตของโรงเรียนมัธยมดังๆ เพื่อให้ลูกมีโอกาสเข้าโรงเรียนนั้นๆ ง่ายขึ้น

หากถามโรงเรียนหรือคนที่เกี่ยวข้อง ทุกคนจะตอบเหมือนกันหมดว่าไม่มีระบบดังกล่าว

แต่เราก็รู้ว่ามี และเป็นวิถีปกติไปแล้ว

ใครๆ ก็อยากให้ลูกเข้าสิ่งที่เรียกว่า 'โรงเรียนดีๆ'

ตั้งแต่สมัยผมเป็นเด็ก ระบบ 'แป๊ะเจี๊ยะ' เป็นเรื่องธรรมดา เพียงยังไม่แพงเหมือนสมัยนี้ และยังไม่ซับซ้อนถึงขั้นย้ายทะเบียนบ้าน

ที่ไม่น่าเชื่อก็คือ ในประเทศสิงคโปร์ที่ระบบการศึกษาเข้มแข็งอยู่แล้ว ก็มีพฤติกรรมแบบนี้ ย้ายบ้านไปอยู่ใกล้โรงเรียน คนสิงคโปร์ก็อยากให้ลูกเข้าสิ่งที่เรียกว่า 'โรงเรียนดีๆ' เหมือนกัน

เมื่อเดือนที่ผ่านนี้ ฝั่งอเมริกาก็มีข่าวแบบนี้ เมื่อพ่อแม่คนดังจ่ายใต้โต๊ะเพื่อให้ลูกเข้ามหาวิทยาลัยชั้นนำ

เป็นอย่างนี้ทั่วโลก

ปัญหานี้ไม่ใช่การย้ายบ้านซึ่งเป็นเรื่องปลายเหตุ แต่อาจอยู่ที่สองเรื่อง

หนึ่ง ความไม่เชื่อมั่นในระบบการศึกษา

สอง การอยากสร้างสายสัมพันธ์ (connection) ที่จะตามมาเมื่ออยู่ในโรงเรียนดี-ดัง

วิธีคิดแบบนี้ฝังไปจนเด็กโต บางคนเรียนปริญญาโทไม่ใช่เพื่อความรู้ แต่เพื่อสร้างคอนเนคชั่นทางธุรกิจ

สิ่งหนึ่งที่พ่อแม่ต้องระวังคือ หากลูกไม่พร้อม การไปอยู่ในโรงเรียนดังอาจสร้างการกีดกันทางสังคมได้เช่นกัน เช่น ลูกคนที่ฐานะไม่ดีอยู่กับลูกคนฐานะดีมาก อาจเข้ากันไม่ง่ายเหมือนที่เราวาดฝันไว้ ตัวอย่างมีมากมาย

รัฐควรตั้งเป้าหมายที่พัฒนาระบบการศึกษาให้แข็งแรงพอที่เด็กจบจากโรงเรียนโนเนม ก็มีคุณภาพและอนาคตเท่าหรือใกล้เคียงโรงเรียนที่พร้อมกว่าทุกด้าน

ในโลกของความจริง การแบ่งแยกทางสังคมยากจะสลายไปเหมือนนโยบายหรูๆ ของพรรคการเมือง แต่เราสามารถทำให้แต่ละคนมีโอกาสใกล้เคียงกันได้