นางสาวทัศนีย์ เมืองแก้ว รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า ในปีงบประมาณ 2562 สศก.ร่วมกับสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) ศึกษารูปแบบการพัฒนาระบบการบริหารจัดการโซ่ความเย็น (Cold Chain) ในสินค้าพืชผักและผลไม้ ของสถาบันเกษตรกรในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor: EEC) และพื้นที่ใกล้เคียง 5 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง จันทบุรี และตราด โดยระบบการบริหารจัดการโซ่ความเย็นในสินค้าเกษตร เป็นระบบบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับการเก็บเกี่ยว การขนส่งเก็บรักษา กระจายสินค้า และการขายของสินค้า รวมถึงการใช้อุปกรณ์เครื่องมือ และการปฏิบัติเพื่อให้สินค้าคงความสดและมีคุณภาพให้ยาวนานที่สุด โดยมีเงื่อนไขที่สภาพของอุณหภูมิที่ถูกต้องและเหมาะสมต่อการเก็บรักษาในแต่ละกระบวนการผลิต

นางสาวทัศนีย์ เมืองแก้ว

จากการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการโซ่ความเย็นที่มีประสิทธิภาพเริ่มจากการจัดการผลผลิตของเกษตรกร จัดส่งมายังสถาบันเกษตรกร ส่งต่อไปยังตลาดปลายทาง สามารถรักษาคุณภาพและเพิ่มมูลค่าผลผลิตได้เป็นอย่างดี เช่น การจัดการโซ่ความเย็นในสินค้าทุเรียน ของสหกรณ์การเกษตรเขาคิชฌกูฏ จำกัด จ.จันทบุรี ซึ่งปีที่ผ่านมาสหกรณ์ได้รับงบประมาณโครงการไทยนิยมยั่งยืนกว่า 29 ล้านบาท และสหกรณ์สมทบเพิ่มอีก 12 ล้านบาท เพื่อสร้างอาคารห้องเย็น พร้อมอุปกรณ์แปรรูปผลไม้มีกระบวนการคัดแยกผลผลิตเกรด A และ B จะจำหน่ายเป็นผลสด ซึ่ง 90% ส่งไปจำหน่ายที่จีน ที่เหลือ 10% จำหน่ายตลาดในประเทศ ขณะที่ทุเรียนตกเกรด มีกระบวนการจัดเก็บก่อนเข้าสู่กระบวนการแกะเปลือกในห้องเย็นแบ่งเป็น 4 เกรด ได้แก่ A B เนื้อดิบ และเนื้อเละ โดยเนื้อเกรด AB จะถูกนำไปแช่แข็งที่อุณหภูมิ -35 ถึง -70 องศาเซลเซียส เก็บได้ประมาณ 1 ปี ปัจจุบันมี 250 ตันเนื้อซึ่งห้องเย็นรองรับได้สูงสุด 300 ตันเนื้อ หลังจากนั้นถูกส่งไปยังห้องเย็นของบริษัทในกรุงเทพฯต่อไป สำหรับเนื้อเละจะนำไปกวนจำหน่ายให้บริษัท สเวนเซ่นส์ (ไทย) จำกัด

นางสาวทัศนีย์กล่าวเพิ่มเติมว่า สหกรณ์ที่ได้รับงบจัดสร้างห้องเย็น ทำให้เกษตรกรมีทางเลือกนำผลผลิตมาขายให้สหกรณ์ ส่งผลให้ราคาทุเรียนปรับตัวสูงขึ้นจากปีที่แล้วกิโลกรัมละ 45 - 60 บาท ปีนี้เพิ่มเป็นกิโลกรัมละ 60 - 70 บาท แสดงให้เห็นว่าการที่สหกรณ์เป็นตัวกลางรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรนั้น ส่งผลต่อการรักษาเสถียรภาพราคาผลไม้ของจ.จันทบุรี และยังช่วยรัฐบาลประหยัดงบที่นำไปใช้แทรกแซงราคาผลไม้ให้เกษตรกรปีละไม่ต่ำกว่า 100 ล้านบาท สำหรับท่านที่สนใจข้อมูลผลการศึกษา สอบถามได้ที่ ส่วนนโยบายและแผนพัฒนาระบบโลจิสติกส์ ด้านการเกษตร กองนโยบายและแผนพัฒนาการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร โทร. 0-2579-3757 ในวันและเวลาราชการ