ตำบลไร่ขี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ มี 5 หมู่บ้าน คือ บ้านนาดีบ้านฟ้าห่วน บ้านนาอุดม บ้านเหล่าเลิง และบ้านไร่ขี เริ่มจะมีปัญหาเรื่อง การจัดเก็บขยะ จึงได้มีการจัดตั้ง “ธนาคารขยะ” ขึ้น ทุกหมู่บ้าน ตลอดระยะเวลาร่วม 5 ปี ที่มีการกำจัดขยะอย่างจริงจัง ทุกภาคส่วน กลายเป็นตำบลไร่ขีปลอดขยะ ต้นแบบแห่งความสำเร็จ หลายหน่วยงานสนใจ เข้าไปศึกษาดูงานอย่างต่อเนื่อง

และเบื้องหลังแห่งความสำเร็จในครั้งนี้ ก็คือ องค์การบริหารส่วนตำบลไร่ขี(อบต.) ต.ไร่ขี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ ได้ดำเนินการขับเคลื่อนตามยุทธศาสตร์พัฒนาจังหวัดอำนาจเจริญ คือ ปลอดขยะ ซึ่ง อบต.ไร่ขี ดำเนินการกำจัดขยะ ในรูปแบบ “ธนาคารขยะ” เพียงไม่กี่ปี ตำบลไร่ขี ปลอดขยะ กลายเป็นตำบลปลอดขยะยั่งยืน แถมคนในหมู่บ้านมีเงินเข้ากระเป๋าอีกต่างหาก โดยเฉพาะที่ผ่านมามีหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน ประชาชน และหน่วยงานจากประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว(สปป.ลาว) เดินทางไปศึกษาดูงานอย่างต่อเนื่อง ประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี

นายสำเริง ทาริวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลไร่ขี(อบต.ไร่ขี) ต.ไร่ขี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ เจ้าของไอเดีย ธนาคารขยะ กล่าวว่า ตำบลไร่ขี มี 5 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านนาดีบ้านฟ้าห่วน บ้านนาอุดม บ้านเหล่าเลิง และบ้านไร่ขี ซึ่งทั้ง5 หมู่บ้าน มีการทิ้งขยะ ไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย เห็นแล้ว ไม่สะอาดตาไม่สบายใจ จึงมานั่งคิดนอนคิดอยู่หลายวัน ว่า จะแก้ไขปัญหาขยะ ที่เริ่มจะเพิ่มมากขึ้นทุกวัน อย่างไร โดยเฉพาะปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งกำจัดยาก เป็นปัญหาใหญ่ ที่จะต้องแก้ไขให้ดี เพื่อให้เป็นตำบลสะอาด ปลอดขยะยั่งยืน

ต่อมา เมื่อปี พ.ศ. 2557 ก็ปิ๊งไอเดียมาลงเอยที่การจัดตั้ง “ธนาคารขยะ” ขึ้น และ เป็นจุดเริ่มต้น การกำจัดขยะในครัวเรือนเต็มรูปแบบ จากนั้น ได้ทำข้อตกลงกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน รวมถึงได้มีการประชาคมทุกหมู่บ้าน ให้มีการคัดแยกขยะในแต่ละครัวเรือน ตลอดจน ส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนทุกหมู่บ้าน เพื่อให้มีการกำจัดขยะอย่างถูกวิธี และจัดตั้ง “ธนาคารขยะ” ทุกหมู่บ้านขึ้น เพื่อรับซื้อขยะ ตลอดระยะเวลาร่วม 5 ปี ที่มีการกำจัดขยะอย่างจริงจัง กระทั่งปัจจุบัน ไม่มีขยะให้จัดเก็บเรียกว่า ตำบลไร่ขีปลอดขยะ 100% ผู้คนที่ผ่านไปมาต่างยกย่องชมเชยว่า เป็นตำบลสะอาด จึงเป็นที่ภาคภูมิใจ เป็นหน้าเป็นตาของชาวบ้านตำบลไร่ขียิ่งนัก

นอกจากนี้ องค์การบริหารส่วนตำบลไร่ขี(อบต.ไร่ขี) ต.ไร่ขีอ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ ได้มีการก่อสร้างบ่อกำจัดสิ่งปฏิกูล จากห้องส้วม ไว้บริการ ทั้งตำบล ทำเป็นขยะแห้งและนำกลับมาใช้ประโยชน์อีกครั้ง

สำหรับ “ธนาคารขยะ” รับซื้อขยะเดือนละ 1 ครั้ง ทุกหมู่บ้านจะรับซื้อพร้อมกัน จากนั้น จะรวบรวมขยะไว้แต่ละหมู่บ้าน เมื่อมีปริมาณพอเหมาะ ก็จะจำหน่ายให้กับพ่อค้ารับซื้อของเก่า โดยประชาชนที่มาขายขยะ ก็จะมีรายรับจากการขายขยะ เพื่อเป็นไปตามยุทธศาสตร์พัฒนาจังหวัดอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ เมืองคนดี สุขภาพดี รายได้ดี ปลอดขยะ ปลอดเหล้า ปลอดภัย ซึ่ง อบต.ไร่ขี ก็สามารถนำบุคลากรไปพัฒนาด้านอื่นได้อีกด้วย ส่วนขยะเปียก ก็จะนำเอาไปทำเป็นปุ๋ยชีวภาพ ใช้ประโยชน์ต่อไป

นายสำเริง ทาริวงศ์ นายก อบต.ไร่ขี ต.ไร่ขี อ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ กล่าวทิ้งท้ายว่า จากที่มีการกำจัดขยะ จัดเก็บขยะอย่างถูกวิธี มาร่วม 5 ปี ในรูปแบบการจัดตั้ง “ธนาคารขยะ” ทุกหมู่บ้าน ส่งผลให้ตำบลไร่ขี ไร้ขยะ ปลอดขยะ ทั้งตำบล จึงเป็นต้นแบบแห่งความสำเร็จ ที่ผ่านมา มีหน่วยงานภาครัฐ เอกชน ประชาชน และประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว(สปป.ลาว)ให้ความสนใจ เดินทางมาศึกษาดูงาน อย่างต่อเนื่อง

นางกานดา สุทาน อายุ 50 ปี ชาวบ้านตำบลไร่ขีอ.ลืออำนาจ จ.อำนาจเจริญ แบกถุงขยะ หลายถุงมาขายที่จุดรับซื้อขยะ กล่าวว่า 1 เดือน จะนำขยะมาขายที่นี่ จากการรวบรวมไว้ตลอดทั้งเดือน ได้ขยะแยกเป็น ขวดพลาสติก และขยะอื่นๆ วันนี้ขายได้เงิน จำนวน 580 บาท ถึงจะเป็นเงินไม่มาก แต่ก็มีค่า สำหรับตนและขอชมเชยว่า เป็นแนวคิดที่ดี ของนายก อบต.ไร่ขี ซึ่งให้จัดตั้ง ธนาคารขยะขึ้นทุกหมู่บ้าน ทำให้ไม่มีขยะ หมู่บ้านสะอาด บ้านน่าอยู่ ถนนหนทาง สะอาดเป็นระเบียบดีมาก และทำให้ทุกกคนมีรายได้อีกด้วย...

สนธยา ทิพย์อุตร