เมื่อช่วงปลายเดือนก.ค. 2564 ที่ผ่านมา คณะกรรมการที่ปรึกษาเพื่อการพัฒนากำลังคนด้านโลจิสติกส์ได้ร่วมประชุมกับทาง “สคช.” สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) โดยได้นำเสนอ “รายงานวิเคราะห์แนวหน้าอุตสาหกรรมและการพัฒนากำลังคนด้านโลจิสติกส์” ซึ่งสามารถสรุปตามประเภทของงานได้ดังนี้ 1.การขนส่งสินค้าภายในประเทศ และให้บริการพัสดุด่วน (เฉพาะการให้บริการขนส่งสินค้าทางถนน) ซึ่งมีทักษะสำคัญคือ ทักษะด้านการบริการ การขาย จิตบริการ มารยาท ทัศนคติที่ดี คุณภาพการให้บริการ ทักษะการแก้ไขปัญหา

ทั้งนี้ ผู้ปฏิบัติงานสามารถปรับตัวได้ดีในการใช้เทคโนโลยีด้านการขนส่ง และบริษัทเองก็มีการวางแผนพัฒนาพนักงานให้ใช้เทคโนโลยี อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารงานขนส่งสินค้าทางถนนเป็นตำแหน่งที่ขาดแคลน เช่นเดียวกับจำนวนผู้ขับขี่พาหนะหลายประเภทยังไม่เพียงพอต่อปริมาณงาน เช่น รถบรรทุกขนาดเล็ก รถบรรทุกขนาดใหญ่ รถบรรทุกลากจูง และรถบรรทุกวัตถุอันตราย ส่วนอาชีพผู้ให้บริการจัดส่งเอกสารและพัสดุด่วนภายในประเทศ จะพบปัญหาขาดแคลนในองค์กรขนาดเล็ก

2.ด้านการบริหารและการจัดเก็บสินค้า ดูแลและบริการคลังสินค้า สำหรับความต้องการกำลังคนมีแนวโน้มลดลงโดยเฉพาะองค์กรขนาดใหญ่ เนื่องจากการนำเทคโนโลยี เช่น หุ่นยนต์ มาใช้แทน ขณะที่งานวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analysis) เป็นอาชีพที่มีความต้องการมากขึ้นเพราะต้องการแรงงานมีฝีมือมาช่วยจัดการเทคโนโลยีต่างๆ อนึ่งผู้ปฏิบัติงานคลังสินค้า ผู้ควบคุมคลังสินค้าอันตราย ผู้ควบคุมคลังสินค้าไซโล และผู้ควบคุมคลังสินค้าห้องเย็น อาจเป็นอาชีพที่ความต้องการไม่ลดลงหรือแม้แต่เพิ่มขึ้นก็ได้ หากการพัฒนาอุตสาหกรรม เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เป็นไปตามแผน

3.ด้านการบริการด้านพิธีการส่งออกและนำเข้าสินค้า ด้วยความที่งานด้านนี้ต้องประสานงานกับกรมศุลกากรเป็นหลัก การพัฒนาเทคโนโลยีนั้นขึ้นอยู่กับว่าทางกรมศุลกากรมีการพัฒนาไปมากน้อยเพียงใด สำหรับตำแหน่งงานที่น่าจะลดความต้องการลงคือ ผู้ปฏิบัติงานถ่ายลำและผ่านแดนระดับ ผู้ปฏิบัติพิธีการและตรวจปล่อยสินค้า เพราะกรมศุลกากรพัฒนาระบบ E-PaperlessE-payment และ E-tracking ในขณะที่งานดังกล่าวเป็นงานเอกสาร

อย่างไรก็ตาม ผู้ปฏิบัติงานสินค้าควบคุมการส่งออกและนำเข้าผู้ผ่านพิธีการศุลกากร และผู้ชำนาญการศุลกากร เป็นงานมีแนวโน้มความต้องการสูงขึ้น อนึ่ง เขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดน 10 จังหวัด ต้องคำนึงถึงขีดจำกัดในการเชื่อมต่อของประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคอาเซียนด้วย โดยหากต้องการให้ประสบความสำเร็จก็จะต้องผลักดันผ่านแผนแม่บทว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างกันในอาเซียน (Master Plan on ASEAN Connectivity 2021- MPAC (2025) ฉบับสมบูรณ์ (ค.ศ.2016-2025)

และ 4.ด้านการขนส่งสินค้าและให้บริการศูนย์กระจายสินค้าระหว่างประเทศ ด้วยความที่เน้นการปฏิบัติงานที่พื้นที่ขนส่งสินค้าเป็นหลัก ทำให้เทคโนโลยีที่เข้ามาไม่มี
ผลกระทบต่อกำลังคนในอาชีพ จากสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบันผู้ประกอบการใช้วิธีการจ้างพนักงานผ่านผู้ให้บริการ (Outsource) แทนการจ้างงานประจำ ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายได้ กรณีนี้ไม่มีผลกระทบต่อจำนวนแรงงานในธุรกิจ

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศอาจไม่ส่งผลกระทบต่อความต้องการกำลังคน เนื่องจากเมื่อเกิดการขยายโครงสร้างพื้นฐาน เช่น การเพิ่มศูนย์กระจายสินค้า วิธีการเคลื่อนย้ายกำลังคน คือย้ายแรงงานจากส่วนงานปัจจุบัน ไปยังส่วนที่เพิ่มเติมใหม่ทดแทนการจ้างงาน ผู้รับจัดการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศผู้ปฏิบัติงานการกระจายสินค้าระหว่างประเทศทางทะเล ทางอากาศ และทางบก มีความต้องการแรงงานเพิ่มขึ้นจากการเติบโตของภาคธุรกิจ E-Commerce และธุรกิจนำเข้า-ส่งออกสินค้า ส่วนผู้ปฏิบัติการพิธีการศุลกากรสินค้าเร่งด่วน ผู้ปฏิบัติการพิธีศุลกากรสินค้าเร่งด่วนระหว่างประเทศ เป็นอาชีพที่ขาดแคลนแรงงานสูง

สำหรับผลการกำหนดแนวทางขับเคลื่อนการพัฒนากำลังคนของอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ มี 4 ข้อ ประกอบด้วย 1.การเทียบเคียงหลักสูตรฝึกอบรมกับมาตรฐานอาชีพ โดยนำหน่วยสมรรถนะเทียบกับรายวิชาของหลักสูตรฝึกอบรม หากเห็นว่าสอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพ สคช. จะดำเนินการขึ้นทะเบียนหลักสูตรดังกล่าว และเมื่อผู้ผ่านการฝึกอบรมเข้าสู่กระบวนการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ จะได้รับประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพเพื่อแสดงว่าได้ผ่านการฝึกอบรมและการประเมินสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพต่อไป

2.การขับเคลื่อนการประเมินสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพเพื่อให้การรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ การขับเคลื่อนการประเมินสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพโดยวิธีการเทียบโอนประสบการณ์ทำงานเพื่อการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ เพื่อสร้างโอกาสให้กับผู้ที่มีประสบการณ์การทำงาน โดยนำหลักฐานความสามารถที่ได้จากการทำงาน เข้าสู่การประเมินสมรรถนะ

3.การขับเคลื่อนการผลิตและพัฒนากำลังคนให้สอดคล้องตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ มุ่งเน้นการพัฒนากำลังคนในอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ ได้แก่ 3.1 กลุ่มสาขาอาชีพด้านโลจิสติกส์โครงสร้างพื้นฐาน(Logistic Infrastructure) กับ 3.2 กลุ่มสาขาอาชีพโลจิสติกส์และซัพพลายเชน(Logistics and Supply Chain) และ 4.การนำมาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพไปใช้ในการพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะและหลักสูตรระยะสั้น การจัดการเรียนรู้
ฐานสมรรถนะในสถานศึกษา พร้อมส่งเสริมให้เข้าสู่กระบวนการประเมินสมรรถนะตามมาตรฐานอาชีพ

เพื่อให้ได้รับการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพควบคู่ไปกับการได้รับวุฒิการศึกษา!!!