ทีมนักวิจัยไทยลุยเปิดปฏิบัติการSARS-CoV-2 กดไวรัสโควิดอันตราย‘อ่อนฤทธิ์’

19 พฤศจิกายน 2564 ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา ผอ.กลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก มีเนื้อหาดังนี้...

ทีมวิจัยไวรัสวิทยาของไบโอเทค สวทช. นอกจากจะพัฒนาวัคซีนโควิด-19 แล้ว มีอีกงานหนึ่งที่เราได้รับมอบหมายผ่านงบประมาณเงินกู้ปี 64 (ผ่านสถาบันวัคซีนแห่งชาติ) คือ การพัฒนาวิธีสร้างไวรัส SARS-CoV-2 ขึ้นในห้องปฏิบัติการ

ด้วยวิธีพันธุวิศวกรรมนำส่งสารพันธุกรรมเหมือนของไวรัสในธรรมชาติเข้าสู่เซลล์ เพื่อให้เซลล์นั้นสร้างอนุภาคไวรัสออกมาได้เองโดยไม่จำเป็นต้องพึ่งไวรัสที่ไปแยกมาจากผู้ป่วยที่ติดเชื้อและเพาะเลี้ยงในเซลล์ปกติเหมือนที่ทำกันทั่วไป

เทคนิคนี้เรียกว่า Reverse Genetics เป็นเทคนิคที่เป็นลายเซ็นของทีมไวรัสของไบโอเทคก็ว่าได้ เพราะทำสำเร็จมาแล้วกับไวรัสหลายชนิดในอดีต เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่ ไวรัสโคโรน่าในสุกร ไวรัสโรคPRRS ในสุกร ไวรัสโรคนิวคาสเซิลในไก่ และอีกมากมาย

เทคโนโลยีนี้จะสามารถช่วยให้เราควบคุมการสร้างไวรัสได้ (พูดง่ายๆคือ ถือไพ่เหนือกว่าไวรัส) เพราะเรามีรหัสพันธุกรรมของไวรัสอยู่ในมือ ประกอบกับองค์ความรู้ที่เรารู้จักไวรัสโรคโควิดมากขึ้น เราสามารถปรับเปลี่ยนไวรัสโรคโควิด-19 ที่อันตรายให้กลายเป็นไวรัสอ่อนฤทธิ์ได้เพียงแค่การปรับตำแหน่งสำคัญๆของไวรัส

กลายเป็นวัคซีนต้นแบบที่หลายๆคนอยากได้ ไม่จำเป็นต้องรอไวรัสเปลี่ยนเองตามธรรมชาติที่อาจใช้เวลาหลายปี หรืออาจไม่เกิดขึ้นเลย หรือเราสามารถสร้างไวรัสที่มีโปรตีนหนามของสายพันธุ์น่ากังวลเพื่อใช้เตรียมพร้อมกับการพัฒนาวัคซีนได้ ก่อนที่จะมีการระบาดจริงในประเทศไทย

หรือเราสามารถปรับเปลี่ยนไวรัสให้มีการแสดงออกของโปรตีนที่ต้องการ เช่น โปรตีนเรืองแสง และนำไวรัสนั้นไปทดสอบหาคุณสมบัติของยา สมุนไพร หรือ สารเคมีต้านไวรัสต่างๆได้ ในอนาคตถ้ามีไวรัสโคโรนาตัวใหม่ๆเกิดขึ้นอีก เทคโนโลยีนี้ก็จะสามารถต่อยอดพร้อมใช้งานได้

ด้วยโครงสร้างห้องชีวนิรภัยระดับ 3  (BSL-3) ที่ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ตอนนี้ทีมวิจัยมีระบบการสร้างไวรัส SARS-CoV-2 ได้เหมือนกับหลายๆประเทศก่อนหน้านี้แล้ว

ภาพที่เห็นนี้คือเซลล์ที่ถูกไวรัสที่สร้างขึ้นติดเชื้อและเพิ่มจำนวนได้ นอกจากนี้ทีมวิจัยยังสามารถไวรัสเดลต้าที่มีการใส่ยีนเรืองแสงสีแดง เพื่อใช้ประโยชน์แทนการย้อมสี หรือ วิธีดั้งเดิมที่ใช้เวลานาน

เป็นอีกหนึ่งผลงานที่ทีมวิจัยไวรัสไบโอเทค สวทช. ภาคภูมิใจครับ ต้องขอบคุณทุนวิจัยที่สนับสนุนการสร้างห้อง BSL-3 และ ทุนวิจัยที่สนับสนุนการทำให้เทคโนโลยีนี้เกิดขึ้นได้ สามารถแข่งขันกับทีมวิจัยอื่นๆในต่างประเทศได้

-005