วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2565 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ได้เผยภาพของขวัญ วันวาเลนไทน์ จากจักรวาล เป็นภาพ “แหวนเพชรเม็ดโต” จากเนบิวลาดาวเคราะห์ พร้อมระบุข้อความว่า แหวนเพชรเรียกเป็นกะรัต แต่ห้วงแห่งความรักในอวกาศเรียกเป็นปีแสง วาเลนไทน์ปีนี้ ส่งความรักให้ลึกซึ้งถึงห้วงอวกาศกันเลยย

Q: How deep is your love?

A: It's 2,500 light years baby.

ถาม: ความรักของคุณลึกซึ้งแค่ไหน?

ตอบ: อยู่ลึกในอวกาศไป 2,500 ปีแสงจ้ะที่รัก

Abell 33: แหวนเพชรเม็ดโตแห่งห้วงอวกาศ

Abell 33 เป็นเนบิวลาดาวเคราะห์ อยู่ห่างจากโลกประมาณ 2,500 ปีแสง เป็นซากของดาวฤกษ์ที่มีมวลใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ที่สิ้นอายุขัย มวลสารของดาวจะกระจายตัวออกไปรอบ ๆ เกิดเป็นลักษณะคล้ายฟองแก๊สขนาดใหญ่สีฟ้าดังภาพ ขณะที่ดาวสว่างเด่นที่สุดในภาพนี้ คือ ดาว HD 83535 ที่อยู่ด้านหน้าเนบิวลานี้พอดี เกิดเป็นภาพแหวนเพชรเม็ดโตแห่งอวกาศอันงดงามนี้ [1]

ภาพนี้ ถูกบันทึกโดยกล้องโทรทรรศน์ Very Large Telescope หรือ VLT ที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศชิลี แสดงให้เห็นรูปร่างของแก๊สที่แพร่กระจายออกไปเป็นทรงกลมที่เกือบจะสมมาตร ซึ่งเกิดขึ้นได้ยากมาก เนื่องจากในขณะที่สสารกำลังแพร่กระจายออกไปรอบ ๆ นั้น มักจะถูกรบกวนได้ง่าย เช่น อาจถูกรบกวนจากการหมุนของดาว หรืออาจถูกรบกวนจากแรงโน้มถ่วงของดาวที่อยู่ใกล้เคียง เนบิวลาประเภทนี้ส่วนมากจึงมีรูปร่างที่บิดเบี้ยวและไม่สมมาตร

นอกจากนี้ หากสังเกตบริเวณใกล้กับกึ่งกลางฟองแก๊สสีฟ้า จะพบจุดสว่างสีขาวขนาดเล็ก นั่นคือ ดาวแคระขาว (White Dwarf) ที่กำลังแผ่รังสีอัลตราไวโอเลตความเข้มสูง จนทำให้มวลแก๊สที่อยู่โดยรอบค่อย ๆ กระจายตัวออกไปพร้อมกับเปล่งแสงสว่างออกมา

ดาวฤกษ์แต่ละดวงบนท้องฟ้ามีจุดจบที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับ “มวล” ของดาวดวงนั้น ในกรณีนี้เป็นดาวฤกษ์ที่มีมวลใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ มวลสารที่อยู่ช้ันนอกสุดจะกระจายตัวออกไปรอบ ๆ ทิ้งส่วนที่เคยเป็นใจกลางดาวเอาไว้ตรงกลาง นั่นคือ ดาวแคระขาว (White Dwarf) มีขนาดเล็กเพียง 0.8-2% ของขนาดดวงอาทิตย์ (เทียบได้กับขนาดของโลก) [2] และมีอุณหภูมิพื้นผิวสูงถึง 20,000 องศาเซลเซียส

เรียบเรียง : ธนกร อังค์วัฒนะ เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร.

อ้างอิง :

[1] https://www.eso.org/public/usa/news/eso1412/#1

[2] https://ui.adsabs.harvard.edu/.../1979ApJ...228.../abstract