เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2565 ทีมม้าแก่ลงพื้นที่ วัดผาขวาง ต.บ่อ อ.เมืองน่าน จังหวัดน่าน เป็นชุมชนเชียงแสนที่อพพยพเข้ามาเมืองน่าน สมัยเจ้าฟ้าอัทธวรปัญโญ นับเป็นชุมชนเชียงแสนที่ใหญ่แห่งหนึ่งของเมืองน่าน พบคัมภีร์ใบลาน ที่หลงเหลืออยู่ 3 หีบธัมม์เก็บไว้บนกุฏิเจ้าอาวาส "พระสมุชาญณรงค์ สิริธมฺมเมธี" พระคุณเจ้าอ่านภาษาล้านนาได้ จึงมีความใส่ใจจัดเก็บไว้เท่าที่ทำได้ เพราะทั้งวัดมีพระประจำอยู่เพียง 2 รูป  เสียดายที่ธัมม์วัดนี้ส่วนใหญ่เป็นธัมม์พ่ายแตกออกจากผูก เนื่องจากเก็บหนีน้ำท่วม ผู้เฒ่าผู้แก่เล่าให้ฟังว่าครั้งหนึ่งรุ่นปู่ย่าของท่านได้เล่าว่าน้ำนองหลวงได้พัดเอาหีบธัมม์ใหญ่ไหลล่องไปกับน้ำท่วมครั้งนั้น น่าจะ พ.ศ.2427 ที่บันทึกไว้มั้งของวัดก๋งและวัดสวนหอม ว่าครั้งนั้นคนเมืองน่านเสียชีวิตไปพันกว่าคนซึ่งนับว่ามากโขอยู่

ทีมงานคงใช้เวลาประมาณ 5 วันที่จะจัดหมวดหมู่เข้ามัดเข้ากัปป์ให้เรียบร้อยเพื่อให้ทางวัดและชุมชนได้ร่วมมือกันอนุรักษ์ สืบสานคัมภีร์ใบลานเก็บไว้ให้เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของท้องถิ่นให้ลูกหลานบ้านผาขวางได้ภาคภูมิใจสืบไปหีบธัมม์ใบใหญ่ นับอายุได้ 200 ปี เพราะที่ฝามีจารึกบอกปีที่สร้างคือ จ.ศ. 1184 (พ.ศ.2365)ลวดลายพุทธศิลป์จัดว่างดงามอยู่เป็นที่น่ายินดีว่า ได้พบตำรายาในเบื้องต้นเป็นคัมภีร์ใบลาน 6 ผูก ชำรุดอยู่ 1 ผูก ทีมงานหวังว่าจะพบเอกสารตำนาน ประวัติของชุมชนเชียงแสนที่เข้ามาเมืองน่านจากกองเอกสารใบลานเหล่านี้บ้าง

- 006