ปุ๋ยอินทรีย์ไม่ใช่มูลสัตว์ เศษใบไม้ใบหญ้า หรืออุจจาระมนุษย์ อย่างที่ชาวไร่ชาวนา คนทั่วไป ข้าราชการ บางท่าน และ อาจารย์ บางท่าน ของมหาวิทยาลัย เกษตรเข้าใจผิด ฝังลึกในจิตใจ มาตลอด เพราะได้รับ การโฆษณาชวนเชื่อและตอกย้ำจาก เจ้าหน้าที่ของพ่อค้าผู้ขายปุ๋ยเคมีและนักวิชาการรับจ้างที่ไม่หวังดี มาตลอดเวลา มากกว่า 50 ปี

ความจริงแล้ว มูลสัตว์และอุจจาระหรือต้นไม้ใบหญ้า เป็นเพียงวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตปุ๋ยอินทรีย์แต่ ไม่ใช่ปุ๋ยอินทรีย์จึง ไม่มีคุณสมบัติของปุ๋ยอินทรีย์เลย เหมือนกับ หินปูนเป็นวัตถุดิบในการทำปูนซีเมนต์ แต่ไม่ใช่ปูนซีเมนต์ เพราะกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์จะต้องเอาหินมาผ่านกระบวนการที่ใช้ความร้อนสูงถึง 1250 องศาเซนติเกรด กว่าจะ ทำเป็นปูนซีเมนต์ได้และนายช่างโยธาทั้งหลายในวงการก่อสร้างและโยธาทั้งหลายก็ไม่เคยหลงผิดคิดว่าหินปูนคือปูนซีเมนต์และก็ไม่เคยคิดว่าจะเอาหินปูนมาใช้แทนปูนซีเมนต์ได้

แต่ในทางเกษตร ชาวไร่ชาวนาและนักวิชาการเกษตรยังฝังจิตฝังใจ ว่ามูลสัตว์หรือใบไม้ใบหญ้าเป็นปุ๋ยซึ่งทำให้ทุกคนไม่อยากที่จะใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพราะว่าเวลาเอาไปใช้มันอยู่ในกระบวนการผลิต ปุ๋ยอินทรีย์จึงทำให้ เกิดความร้อนสูงขึ้นและพืช ต้นไม้อาจจะตายได้และนอกจากนั้นยังเสียเวลานานหลายเดือนกว่าจะได้ประสิทธิผลเป็นปุ๋ย ฉะนั้นเมื่อเข้าใจผิดตลอดมาเลยทำให้คิดว่า เวลาใช้ปุ๋ยอินทรีย์ต้องใช้เวลาหลายเดือน กว่าจะเห็นประสิทธิผล เลยไม่นิยมที่จะใช้ปุ๋ยอินทรีย์

ในข้อเท็จจริงกระบวนการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ต้องเอา สารอินทรีย์ซึ่งเป็นวัตถุดิบทำปุ๋ยอินทรีย์มาหมักกับจุลินทรีย์ที่คัดมาให้มันช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ซึ่งต้องใช้เวลาอย่างน้อย 1 เดือนถึง 2 เดือน จึงจะได้เป็นปุ๋ยอินทรีย์สมบูรณ์แบบเมื่อเป็นปุ๋ยอินทรีย์สมบูรณ์แล้วก็สามารถนำไปใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ได้ผลทันทีเหมือนกับใช้ปุ๋ยเคมี การที่ ชาวไร่ชาวนา หลงเชื่อ และฝังจิตฝังใจว่าปุ๋ยอินทรีย์ใช้แล้วไม่ได้ผล ดีเท่า กับการใช้ปุ๋ยเคมี ทำให้ชาวไร่ชาว  นา ต้องเสียเงินซื้อ ปุ๋ยเคมีในราคาแพงมาใช้

อย่างไรก็ดี ข้อเท็จจริงปุ๋ยอินทรีย์ที่ทีพีไอผลิตอยู่แล้วขายถูกกว่าปุ๋ยเคมีมากแต่มีประสิทธิผลได้เร็วเท่ากันและได้ผลดีกว่าการใช้ปุ๋ยเคมีด้วยซ้ำไป เพราะว่า ในปุ๋ยอินทรีย์เรามีทั้งธาตุอาหารหลักและอาหารรอง พร้อมจุลธาตุ และยังมีจุลินทรีย์ และฮอร์โมน ต่างๆซึ่งช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตของพืชด้วย สำหรับจุลินทรีย์ที่อยู่ในปุ๋ยอินทรีย์นี้มันก็จะช่วยย่อยธาตุอาหารในดิน ให้กลายเป็น ธาตุอาหาร เพิ่มขึ้น ธาตุ อาหาร  และฮอร์โมน ต่างๆเหล่านี้ ช่วยทำ ให้ได้ผลผลิตมากขึ้น และไม่ทำให้ดินเสียนอกจากนั้นยังไม่จำเป็นต้องใช้ยาฆ่าแมลงซึ่งเป็นอันตรายกับ ร่างกายของชาวไร่ชาวนาและผู้บริโภค

ประชัย  เลี่ยวไพรัตน์