ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ช่วงฤดูฝนจนถึงต้นฤดูหนาวของทุกปี ชาวบ้านในพื้นที่บ้านนาหลวง ตำบลเขาหลวง จังหวัดเลย จะได้สัมผัสกับ “หอยดง” อาหารป่าชั้นเลิศที่หาทานได้เพียงปีละครั้งเท่านั้น หอยชนิดนี้ไม่ได้อยู่ในน้ำ แต่อาศัยอยู่ตามป่าชื้นทึบ โดยเฉพาะบริเวณพื้นดินที่มีใบไม้แห้งทับถมจนแฉะชื้น ซึ่งถือเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของหอยดง

นางแดง สมอาจ ชาวบ้านนาหลวง กล่าวว่า หอยดงเป็นหอยป่าที่กินพืชและสมุนไพรในป่าตามธรรมชาติ ไม่ได้อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำเหมือนหอยทั่วไป แต่อาศัยอยู่บนพื้นดินในป่าลึก ซึ่งจะปรากฏตัวเฉพาะช่วงหน้าฝนจนถึงปลายฝนต้นหนาวเท่านั้น ทำให้ถือเป็นของหายากที่ชาวบ้านรอคอยทุกปี

“หอยดงมันหวานมัน กรอบ กรึบๆ ถ้าได้จิ้มกับน้ำพริก ใส่มะนาว รับรองว่าอร่อยจนไม่ต้องบอกใครเลยค่ะ” นางแดงกล่าวพร้อมรอยยิ้ม โดยปกติ ชาวบ้านจะพากันเข้าป่าเพื่อเก็บหอยดงมาประกอบอาหาร ไม่ว่าจะเป็นการลวกจิ้มกินสดๆ หรือปรุงเป็นเมนูต่างๆ ซึ่งจะให้รสชาติที่สดใหม่ หวานกรอบ กลมกล่อมเป็นเอกลักษณ์ บางครั้งก็แบ่งปันกันในหมู่บ้าน หรือขายให้กับผู้ที่สนใจในราคาประมาณ 150–200 บาทต่อกิโลกรัม หรือบางรายขายเป็นตัวๆ ตัวละ 2 บาท ขึ้นอยู่กับความพอใจและการตกลงกันในชุมชน

สำหรับบ้านนาหลวง การเก็บหอยดงถือเป็นวิถีชีวิตหนึ่งของชาวบ้านที่อยู่ริมเขา ริมป่า ซึ่งสืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ไม่เพียงแต่เป็นแหล่งอาหารธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เชื่อมโยงชุมชนเข้าไว้ด้วยกัน โดยเฉพาะในช่วงที่มีกิจกรรมร่วมกันของหมู่บ้าน หากใครมีโอกาสเดินทางไปจังหวัดเลยช่วงปลายฝนต้นหนาว อย่าลืมแวะชิม “หอยดง” ของดีจากป่าที่หาทานได้เพียงปีละครั้ง และเป็นอีกหนึ่งมรดกจากธรรมชาติที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ให้ลูกหลานได้สัมผัสต่อไป.