สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) หรือ สสน. ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมเสนอชื่อชุมชนที่มีผลงานโดดเด่นเรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน เข้ารับการเชิดชูเกียรติในโครงการ โครงการ “FAO Villages Recognition Initiative” ซึ่งจัดโดย องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) โดยมี ดร.ชวี ตงยวี่ (QU Dongyu) ผู้อำนวยการใหญ่ FAO เป็นผู้ผลักดัน เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลองครบรอบ 80 ปีขององค์การ และได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการ ณ กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ เมื่อช่วงเดือนธันวาคม 2568 ที่ผ่านมา โดยล่าสุด FAO ได้ส่งมอบประกาศนียบัตรเชิดชูเกียรติให้แก่ชุมชนในประเทศไทยที่ได้รับการคัดเลือกในรอบแรก เพื่อยกย่องความสำเร็จของชุมชนท้องถิ่นในการสร้างระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืน

ในระยะแรก ประเทศไทยได้รับคัดเลือกชุมชนต้นแบบรวมทั้งสิ้น 18 ชุมชน ซึ่งความสำเร็จในระดับสากลครั้งนี้ มี 15 ชุมชนที่ได้รับคัดเลือกผ่านการผลักดันและเสนอชื่อโดย สสน. และมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ ที่ได้คัดเลือกชุมชนที่มีผลงานโดดเด่นในการน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน มาเสนอต่อ FAO เพื่อให้หมู่บ้านไทยเป็นแบบอย่างด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับสากล

ทั้งนี้ชุมชนไทยทั้ง 15 แห่งที่ สสน. และมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ เสนอชื่อ ได้พิสูจน์ให้เห็นถึงพลังของการบูรณาการข้อมูลสารสนเทศร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อแก้ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมอย่างยั่งยืน โดยเน้นการสร้างความมั่นคงด้านน้ำ อาหาร และเศรษฐกิจชุมชน ซึ่งสอดคล้องกับเกณฑ์การพิจารณาของ FAO ใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ 1. Natural Villages: ความโดดเด่นในการอนุรักษ์พื้นที่ต้นน้ำ ฟื้นฟูระบบนิเวศ และรักษาสมดุลของความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อให้เป็นแหล่งทรัพยากรที่ยั่งยืน 2.Traditional Food Cultures: การรักษาและส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่น ผ่านระบบเกษตรกรรมที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของชุมชนอย่างเข้มแข็ง 3.Agritourist Villages: การพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่ยั่งยืน สร้างรายได้เสริมและเผยแพร่องค์ความรู้ให้กับสังคม 4.Science, Innovation, and Digital Villages: การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ นวัตกรรม และข้อมูลดิจิทัล (เช่น GIS, GPS และสถานีโทรมาตร) มาใช้ในการวางแผนและบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับ รายชื่อ 15 ชุมชนต้นแบบที่ได้รับการเสนอชื่อโดย สสน. และมูลนิธิอุทกพัฒน์ฯ ทั้ง 15 ชุมชน มีรายชื่อดังนี้ 1.ชุมชนบ้านตูม จ.ยโสธร 2.ชุมชนดงขี้เหล็ก จ.ปราจีนบุรี 3.ชุมชนดงละคร จ.นครนายก 4.ชุมชนห้วยขึม จ.แพร่ 5.เครือข่ายคลองยัน จ.สุราษฎร์ธานี 6.ชุมชนลิมทอง จ.บุรีรัมย์ 7.ชุมชนแม่ขะมิง จ.แพร่ 8.เครือข่ายลุ่มน้ำแม่ละอุป จ.เชียงใหม่ 9.ชุมชนม่วงชุม จ.เชียงราย 10.ชุมชนภูถ้ำ จ.ขอนแก่น 11.ชุมชนบ้านศาลาดิน จ.นครปฐม 12.ชุมชนบ้านตะโละ จ.ยะลา 13.ชุมชนทับคริสต์ จ.สุราษฎร์ธานี 14.ชุมชนทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช และ 15.ชุมชนตำบลเวียงคุก จ.หนองคาย