15 พฤษภาคม 2569 ที่ห้องนพรัตน์ ศาลาว่าการ กทม. (เสาชิงช้า) นายวิศณุ ทรัพย์สมพล รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วย นายพรสรร วิเชียรประดิษฐ์ ที่ปรึกษา และนายอาสา ทองธรรมชาติ ผู้อำนวยการสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม. ร่วมแถลงความคืบหน้าการวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) เพื่อใช้ทดแทนผังเมืองรวมฉบับปี พ.ศ.2556 ที่บังคับใช้มายาวนานกว่า 13 ปี โดยการปรับปรุงครั้งนี้มุ่งให้สอดคล้องกับสภาพเมืองและบริบทการพัฒนาที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ การขยายตัวของระบบขนส่งมวลชนทางราง รวมถึงการรับมือกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือภาวะโลกร้อน

รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานครได้นำข้อเสนอแนะจากการเปิดรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ซึ่งมีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นมากกว่า 15,000 คน มาปรับปรุงร่างผังเมืองในหลายด้าน เพื่อให้เกิดความเหมาะสมและสอดคล้องกับการใช้ประโยชน์พื้นที่จริง

สำหรับสาระสำคัญของการปรับปรุงผังเมืองครั้งนี้ ประกอบด้วย การกำหนดพื้นที่เว้นขาวตามแนวทางรถไฟเชื่อมสามสนามบิน รวมถึงบริเวณสถานีมักกะสันและสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ให้เป็นไปตามกฎหมายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC รวมทั้งการยกระดับพื้นที่พาณิชยกรรมสีแดง พ.8 เพื่อเพิ่มศักยภาพการพัฒนาในพื้นที่รอบสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์และสถานีมักกะสัน

นอกจากนี้ ยังมีการปรับประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดินให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่จริง เช่น การปรับพื้นที่ชายทะเลบางขุนเทียนให้เป็นพื้นที่เกษตรกรรมประเภท ก.1 เพื่ออนุรักษ์สภาพธรรมชาติและป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง รวมถึงการปรับลดพื้นที่พาณิชยกรรมบางส่วนในเขตวัฒนา กลับไปเป็นพื้นที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก หรือ ย.15 ตามข้อเรียกร้องของประชาชนในพื้นที่

ในส่วนของแผนผังคมนาคมและการขนส่ง กรุงเทพมหานครได้ยกเลิกถนนโครงการจำนวน 52 สาย จากเดิม 148 สาย เหลือ 96 สาย เพื่อลดผลกระทบด้านการเวนคืนที่ดิน โดยมีการยกเลิกถนนโครงการทั้งหมดในพื้นที่เขตพญาไท เขตจตุจักร และเขตวัฒนา รวมถึงยกเลิกถนนสาย ก บางส่วนในเขตดินแดง

ขณะเดียวกัน ยังมีการปรับมาตรการด้านการป้องกันน้ำท่วม โดยยกเลิกพื้นที่พักน้ำประเภท น.4 จำนวน 5 บริเวณ ตามคำร้องขอของเจ้าของที่ดิน

กรุงเทพมหานครเตรียมเข้าสู่ขั้นตอนการปิดประกาศแผนผังพร้อมข้อกำหนดเป็นระยะเวลา 90 วัน ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินการได้ภายในเดือนมิถุนายน 2569 โดยประชาชนสามารถตรวจสอบรายละเอียดร่างผังเมืองได้ที่ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตทั้ง 50 เขต สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง รวมถึงผ่านเว็บไซต์ของกรุงเทพมหานคร

ทั้งนี้ ผู้มีส่วนได้เสียสามารถยื่นคำร้องเพื่อขอแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกข้อกำหนดต่างๆ ได้ทั้งการยื่นด้วยตนเองที่สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง ส่งทางไปรษณีย์ ยื่นผ่านสำนักงานเขต หรือผ่านระบบออนไลน์ โดยกรุงเทพมหานครคาดว่าผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครฉบับใหม่จะสามารถประกาศใช้ได้ภายในปี 2570

นายวิศณุ ยังกล่าวถึงข้อจำกัดในการปรับปรุงผังเมืองว่า กระบวนการปรับเปลี่ยนผังเมืองจำเป็นต้องใช้ระยะเวลา เนื่องจากเกี่ยวข้องกับข้อกฎหมายหลายส่วน แม้ปัจจุบันจะมีการจัดทำร่างสำหรับขั้นตอนปิดประกาศไว้แล้ว แต่การปรับปรุงผังเมืองในระยะต่อไปยังต้องรอกฎหมายฉบับใหม่เข้ามาสนับสนุน อย่างไรก็ตาม กรุงเทพมหานครจะพยายามดำเนินการในส่วนที่สามารถทำได้ เพื่อให้เกิดประโยชน์สาธารณะและเกิดประโยชน์ต่อประชาชนสูงสุด

ส่วนมาตรการรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้น กรุงเทพมหานครได้กำหนดแนวทางให้มีพื้นที่ว่างสำหรับปลูกต้นไม้ในโครงการพัฒนาต่าง ๆ เพื่อเพิ่มพื้นที่ซึมน้ำลงสู่ดิน รวมถึงการจัดทำบึงพักน้ำตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในอนาคต

ทั้งนี้ การปรับปรุงผังเมืองครั้งนี้ เป็นไปตามการเปลี่ยนแปลงของสภาพพื้นที่และสิ่งแวดล้อมของกรุงเทพมหานครที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐานและระบบคมนาคมขนส่ง โดยเฉพาะการขยายตัวของโครงข่ายรถไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในหลายพื้นที่ ซึ่งถือเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับศักยภาพของเมืองและการใช้ประโยชน์ที่ดินให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

พร้อมย้ำว่า กรุงเทพมหานครให้ความสำคัญกับการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน เพื่อให้การปรับผังเมืองสอดคล้องกับความต้องการของคนในพื้นที่และเกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมอย่างแท้จริง

นอกจากนี้ การวางผังเมืองใหม่ยังมุ่งเน้นการจัดสรรพื้นที่เปิดโล่งและพื้นที่สีเขียว เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงสนับสนุนระบบระบายน้ำและการบริหารจัดการน้ำของเมืองให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นในอนาคต

ส่วนกรณีที่มีประชาชนบางส่วนไม่เห็นด้วยกับโครงการถนนในผังเมืองนั้น นายวิศณุ ชี้แจงว่า กรุงเทพมหานครไม่ได้มุ่งเน้นการเวนคืนที่ดินเพื่อก่อสร้างถนนเป็นหลัก แต่เป็นการกำหนดแนวพื้นที่ไว้ล่วงหน้า เพื่อรองรับการพัฒนาโครงข่ายคมนาคมและการใช้ประโยชน์ในอนาคตให้เป็นระบบและเกิดประโยชน์ต่อสาธารณะในระยะยาว