ระยองเปิดยุทธการ ‘ลงแขกลงคลอง’ สนธิกำลังนักโทษเขาไม้แก้วกวาดล้าง ‘ปลาหมอคางดำ’ ปากหาดพลา ชาวประมงแฉปมโรงงานปล่อยน้ำจืดทำน้ำทะเลเจือจาง ชี้จุดเอื้อเอเลี่ยนสปีชีส์รอดชีวิต

วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ที่บริเวณปากคลองชายหาดพลา อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง สำนักงานประมงจังหวัดระยอง ได้ร่วมมือกับหน่วยงานภาคีเครือข่าย และผู้ต้องขังจากเรือนจำเขาไม้แก้ว จัดปฏิบัติการเชิงรุกภายใต้ชื่อ “ลงแขกลงคลอง” โดยร่วมกันลงน้ำวางตาข่ายขนาดใหญ่และปิดล้อมพื้นที่สกัดจับปลาหมอคางดำอย่างเร่งด่วน เพื่อจำกัดวงและลดการแพร่กระจายของสัตว์น้ำต่างถิ่นที่กำลังคุกคามระบบนิเวศท้องถิ่นอยู่ในขณะนี้

นายประพล อิสโร ประมงจังหวัดระยอง เปิดเผยว่า ตามธรรมชาติแล้วปลาหมอคางดำเป็นสัตว์น้ำกร่อย ไม่สามารถดำรงชีวิตหรือเจริญเติบโตในน้ำทะเลที่มีค่าความเค็มปกติได้ หากหลุดออกสู่ทะเลลึกไม่นานก็จะเกิดภาวะช็อกและตายไปเอง เจ้าหน้าที่จึงจำเป็นต้องเร่งทำแนวสกัดกั้นตั้งแต่บริเวณรอยต่อปากคลองก่อนออกสู่ทะเล โดยใช้วิธีขึงตาข่ายดักและเดินหน้าไล่ต้อนฝูงปลา ซึ่งจากการปฏิบัติการในวันนี้ส่วนใหญ่พบเป็นกลุ่มลูกปลาขนาดเล็กจำนวนมหาศาล

พร้อมกันนี้ ได้ขอความร่วมมือจากประชาชนและชาวประมงในพื้นที่ หากพบเห็นการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำขอให้รีบแจ้งสำนักงานประมงจังหวัดทันที และสนับสนุนให้ช่วยกันจับมาประกอบอาหารบริโภค เนื่องจากเนื้อปลาไม่มีพิษและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพแต่อย่างใด

ด้าน นายพนม อายุ 62 ปี ชาวประมงพื้นบ้านอำเภอบ้านฉาง ได้สะท้อนมุมมองในฐานะผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่นว่า สาเหตุสำคัญที่ปัจจุบันยังคงพบปลาหมอคางดำแพร่กระจายและอาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลได้ เป็นเพราะสภาพแวดล้อมทางน้ำเปลี่ยนไป โดยเฉพาะบริเวณปากคลองหาดพลาซึ่งเป็นจุดรับน้ำทิ้งที่ผ่านการบำบัดแล้วจากโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่

นายพนม ระบุว่า น้ำบำบัดเหล่านั้นมีสถานะเป็นน้ำจืด เมื่อมีการระบายลงสู่คลองและไหลเอ่อล้นออกสู่ชายหาดอย่างต่อเนื่องยาวนาน ส่งผลให้ "ค่าความเค็มของน้ำทะเลบริเวณชายฝั่งลดต่ำลงผิดปกติ" กลายสภาพเป็นน้ำกร่อยอ่อนๆ ซึ่งเป็นสภาพน้ำที่ปลาหมอคางดำโปรดปรานและสามารถปรับตัวอยู่อาศัยได้โดยไม่ตาย

กลุ่มชาวประมงพื้นบ้านยังได้แสดงความกังวลเพิ่มเติมว่า หากภาวะความเค็มชายฝั่งลดลงอย่างต่อเนื่องเช่นนี้ อาจส่งผลกระทบขั้นรุนแรงต่อระบบนิเวศวิทยาทางทะเล โครงสร้างห่วงโซ่อาหารเปลี่ยนทิศทาง น้ำทะเลจะมีสภาพขุ่นมัวมากขึ้นเนื่องจากปลาหมอคางดำมีพฤติกรรมขุดคุ้ยดิน ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการสังเคราะห์แสงของแนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเลชนิดอื่น ๆ ชุมชนจึงเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาตรวจสอบและควบคุมคุณภาพการปล่อยน้ำของโรงงานอุตสาหกรรมอย่างจริงจัง ควบคู่ไปกับการกวาดล้างปลาหมอคางดำอย่างยั่งยืน