รายงานพิเศษ : 30 ปีที่ลืมไม่ลง! วิกฤตน้ำท่วมขังซ้ำซากหน้า รพ.อำนาจเจริญ

หากเอ่ยถึงปัญหาความเดือดร้อนที่สร้างความเอือมระอาให้แก่พี่น้องประชาชนในเขตเทศบาลเมืองอำนาจเจริญมาอย่างยาวนานกว่าสามทศวรรษ คงหนีไม่พ้นปัญหาน้ำท่วมขังบริเวณผิวจราจร โดยเฉพาะบนถนนอรุณประเสริฐ ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมสายหลักเชื่อมต่อระหว่างจังหวัดอำนาจเจริญมุ่งหน้าสู่กรุงเทพมหานคร ตรงบริเวณหน้าโรงพยาบาลอำนาจเจริญ ตำบลบุ่ง อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ ซึ่งกลายเป็นพื้นที่ประสบภัยซ้ำซากที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างยั่งยืน

หากย้อนอดีตกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อนหน้านี้ บริเวณดังกล่าวเคยมี “ลำห้วยวังหมู” ซึ่งเป็นลำห้วยธรรมชาติขนาดความกว้างประมาณ 6 เมตร ไหลลอดผ่านใต้ผิวถนนอรุณประเสริฐ ในยามที่มีพายุฝนตกลงมาอย่างหนักต่อเนื่องกันหลายชั่วโมง มวลน้ำฝนทั้งหมดจะไหลบ่าลงสู่คลองลำห้วยวังหมูอย่างรวดเร็ว ก่อนจะมุ่งหน้าลงไปทางทิศใต้เพื่อไหลเข้าสู่สระน้ำขนาดกลางในพื้นที่นาของเอกชน ซึ่งทำหน้าที่เป็นอ่างเก็บน้ำธรรมชาติหรือ “แก้มลิง” ชุมชน ส่งผลให้น้ำบนผิวถนนระบายได้ทัน ทัศนียภาพรอบโรงพยาบาลไม่เคยประสบปัญหาน้ำท่วมขัง ประชาชนที่มีบ้านพักอาศัยอยู่ตรงข้ามและโดยรอบใช้ชีวิตอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุขเรื่อยมา

ทว่า จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2536 เมื่ออำเภออำนาจเจริญได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น “จังหวัดอำนาจเจริญ” ส่งผลให้กระแสความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมเมืองหลั่งไหลเข้ามาอย่างรวดเร็ว ตึกรามบ้านช่องและอาคารพานิชย์ผุดขึ้นมาราวกับดอกเห็ด มีการถมดินสร้างถนนหนทางและสิ่งปลูกสร้างใหม่ๆ ทับถมขวางทางน้ำไหลตามธรรมชาติ สิ่งเหล่านี้กลายเป็นชนวนเหตุสำคัญที่ทำให้เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน เกิดปัญหาน้ำท่วมขังบนผิวถนนหลายสายและไหลเข้าท่วมบ้านเรือนราษฎร สร้างความทุกข์ระทมให้แก่ชาวเมืองอำนาจเจริญเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

เปิดใจชาวบ้านต้องก่อกำแพงสกัดคลื่นรถใหญ่ นอนตาไม่หลับ-ลุ้นคำว่า ‘น้ำรอการระบาย’ ความรุนแรงของปัญหานี้หนักหนาสาหัสถึงขั้นที่ว่า หากมีฝนตกลงมายังไม่ทันถึง 1 ชั่วโมงเต็ม พื้นที่ถนนอรุณประเสริฐหน้าโรงพยาบาลอำนาจเจริญจะแปรสภาพเป็นสายน้ำทันที ความเดือดร้อนตกอยู่กับบรรดาร้านค้าและบ้านเรือนตรงข้ามโรงพยาบาล เนื่องจากเป็นถนนสายหลักที่มีรถยนต์วิ่งฝ่ากระแสน้ำท่วมตลอดเวลา แรงขับเคลื่อนของรถได้ซัดมวลน้ำให้กลายเป็นระลอกคลื่นพุ่งเข้าปะทะบ้านเรือนอย่างต่อเนื่อง จนชาวบ้านแทบทุกหลังคาเรือนจำเป็นต้องควักทุนส่วนตัวก่อกำแพงปูนกั้นน้ำไว้ที่หน้าบ้านตนเอง

แต่ทว่า กำแพงปูนดังกล่าวก็ไม่อาจต้านทานได้ทั้งหมด เพราะยามใดที่มีรถบรรทุกขนาดใหญ่หรือรถสิบล้อวิ่งฝ่ากระแสน้ำ คลื่นน้ำมหาศาลจะพุ่งทะลักข้ามแนวกำแพงกั้นเข้าสู่ตัวบ้านทันที ในช่วงกลางค่ำกลางคืนชาวบ้านจึงไม่ได้หลับนอน ต้องคอยถือถังวิดน้ำออกจากตัวบ้านอย่างเหน็ดเหนื่อยจนกว่าฝนจะหยุดตกและน้ำลดลง จึงจะได้พักผ่อน

ขณะเดียวกัน หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องได้พยายามลดกระแสความขัดแย้งและสร้างความเข้าใจใหม่ ด้วยการบัญญัติคำว่า “น้ำรอการระบาย” ขึ้นมาแทนคำว่าน้ำท่วมขัง ทว่าในความเป็นจริงปัจจุบันพบว่า จุดน้ำรอการระบายในตัวเมืองอำนาจเจริญกลับขยายวงกว้างและเพิ่มขึ้นหลายสิบจุด ไม่ว่าจะเป็นบนถนนชยางกูร (ช่วงมุกดาหาร – อำนาจเจริญ) สายหลัก ตั้งแต่บริเวณร้านจำหน่ายวัสดุก่อสร้าง หน้าห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ทั้ง 2 แห่ง ยาวไปจนถึงก่อนถึงศาลากลางจังหวัดเป็นระยะทางกว่า 1 กิโลเมตร รวมถึงบนถนนรอบเมืองอำนาจเจริญ – อุบลราชธานี ที่มีน้ำท่วมขังเป็นช่วงๆ และถนนอรุณประเสริฐหน้าพรรคการเมืองพรรคหนึ่งในพื้นที่บ้านดอนแดง

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้นิ่งนอนใจ ได้มีการนำเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ไปติดตั้งประจำการตามจุดเสี่ยงต่างๆ ทั่วทั้งเมือง ซึ่งเมื่อมีฝนตกลงมาอย่างหนัก เครื่องสูบน้ำเหล่านี้จะทำงานทันทีเพื่อเร่งระบายมวลน้ำและกู้สภาพผิวการจราจรให้กลับคืนสู่สภาวะปกติโดยเร็วที่สุด แต่อย่างไรก็ตาม ประชาชนยังคงเฝ้ารอคอยแนวทางการแก้ไขปัญหาระบบระบายน้ำในระยะยาว เพื่อให้เมืองอำนาจเจริญหลุดพ้นจากวิกฤตน้ำท่วมซ้ำซากนี้อย่างยั่งยืน

สนธยา ทิพย์อุตร