กรมทรัพยากรน้ำบาดาลพัฒนาระบบน้ำบาดาลให้แก่โรงพยาบาลแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาด 60 เตียง เพื่อสร้างความมั่นคงด้านน้ำ รองรับการให้บริการประชาชนกว่า 80,000 คน บุคลากรทางการแพทย์และเจ้าหน้าที่กว่า 200 คน รวมถึงชุมชนโดยรอบ

โครงการพัฒนาน้ำบาดาลเพื่อสนับสนุนงานบริการด้านสาธารณสุขอย่างมีประสิทธิภาพและครบวงจร เป็นโครงการที่เกิดขึ้นหลังโรงพยาบาลแม่แตงได้รับผลกระทบจากอุทกภัยเมื่อปี 2567 ส่งผลให้ระบบประปาที่ใช้น้ำผิวดินไม่สามารถใช้งานได้ โรงพยาบาลจึงต้องหันมาใช้น้ำประปาส่วนภูมิภาค อย่างไรก็ตามด้วยที่ตั้งของโรงพยาบาลซึ่งอยู่บนเนินสูง ขณะที่ระบบจ่ายน้ำส่งได้ถึงบริเวณปากทางเขื่อนแม่งัด โรงพยาบาลจึงต้องใช้เครื่องสูบน้ำดันน้ำขึ้นมาใช้งาน ทำให้มีค่าใช้จ่ายทั้งค่าน้ำประปาและค่าไฟฟ้าเฉลี่ยประมาณ 200,000 บาทต่อเดือน

นางคนึงนิจ ศรีสอนใจ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ โรงพยาบาลแม่แตง กล่าวว่า “โรงพยาบาลให้บริการทั้งผู้ป่วยนอก ผู้ป่วยใน และประชาชนในพื้นที่จำนวนมาก จึงจำเป็นต้องมีแหล่งน้ำที่เพียงพอและต่อเนื่องสำหรับการรักษาพยาบาล การอุปโภคบริโภค และการดำเนินงานภายในโรงพยาบาล การที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลเข้ามาพัฒนาแหล่งน้ำบาดาลให้ ช่วยเพิ่มความมั่นคงด้านน้ำแก่โรงพยาบาลและชุมชนโดยรอบ ปัจจุบันผู้ป่วย เจ้าหน้าที่ และประชาชนสามารถใช้น้ำบาดาลที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพแล้ว โดยประชาชนสามารถนำภาชนะมารับน้ำไปใช้ในครัวเรือนได้ด้วย” นางคนึงนิจกล่าว

ภายหลังได้รับมอบระบบน้ำบาดาลเมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา โรงพยาบาลแม่แตงได้นำน้ำบาดาลสะอาดและน้ำที่ผ่านระบบรีเวิร์สออสโมซิส หรือ RO ไปใช้ในหน่วยจ่ายกลางสำหรับล้างเครื่องมือและอุปกรณ์ทางการแพทย์ พร้อมวางแผนขยายการใช้น้ำไปสู่กระบวนการซักฟอกเสื้อผ้า เครื่องนอน และอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการและลดภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาว

ด้านนายณัฐวุฒิ ตาคำ วิศวกรชำนาญการ สำนักทรัพยากรน้ำบาดาล เขต 1 (ลำปาง) เปิดเผยว่า พื้นที่โรงพยาบาลแม่แตงมีข้อจำกัดด้านศักยภาพน้ำบาดาล จากการสำรวจทางธรณีวิทยาพบจุดที่เหมาะสมสำหรับการเจาะน้ำบาดาลค่อนข้างจำกัด จึงต้องออกแบบและดำเนินงานอย่างรอบคอบ เพื่อให้ได้ทั้งคุณภาพและปริมาณน้ำตามความต้องการ โดยกรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้เจาะบ่อน้ำบาดาลขนาด 6 นิ้ว จำนวน 4 บ่อ ความลึกประมาณ 180 เมตร พร้อมติดตั้งเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าชนิดมอเตอร์จุ่มใต้น้ำ ขนาด 3 แรงม้า จำนวน 4 ชุด เชื่อมต่อกับระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ กำลังรวมไม่น้อยกว่า 4,800 วัตต์ เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน น้ำบาดาลที่สูบขึ้นมาจะถูกส่งเข้าสู่หอถังเหล็กเก็บน้ำขนาดความจุ 100 ลูกบาศก์เมตร เพื่อสำรองน้ำและรักษาแรงดัน ก่อนเข้าสู่ถังกรองสนิมเหล็ก และอาคารปรับปรุงคุณภาพน้ำบาดาล เพื่อลดปริมาณเหล็ก ตะกอน และปรับคุณภาพน้ำให้เหมาะสมต่อการใช้งาน จากนั้นจึงกระจายน้ำเข้าสู่พื้นที่บริการของโรงพยาบาลและจุดบริการน้ำสะอาดสำหรับประชาชน ระบบดังกล่าวช่วยเสริมความมั่นคงด้านน้ำให้แก่โรงพยาบาลแม่แตง โดยมีความเสถียรมากกว่าน้ำผิวดินซึ่งอาจผันผวนตามฤดูกาล ปริมาณฝน และสถานการณ์อุทกภัย อีกทั้งยังสะท้อนการนำองค์ความรู้ เทคโนโลยี และพลังงานสะอาดมาประยุกต์ใช้ เพื่อให้โรงพยาบาลและประชาชนเข้าถึงน้ำที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง

โครงการพัฒนาน้ำบาดาลเพื่อสนับสนุนงานบริการด้านสาธารณสุขอย่างมีประสิทธิภาพและครบวงจร ที่โรงพยาบาลแม่แตงสะท้อนบทบาทของกรมทรัพยากรน้ำบาดาลในการนำองค์ความรู้ด้านธรณีวิทยา วิศวกรรม และเทคโนโลยีการปรับปรุงคุณภาพน้ำมาสนับสนุนสถานพยาบาล ช่วยลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนน้ำ เพิ่มความพร้อมด้านสาธารณสุข และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน