PetCare : ดูแลสัตว์เลี้ยงหลังน้ำท่วม

ในกรุงเทพฯ คงจะรอดพ้นปัญหาน้ำท่วมในปีนี้ไปแล้ว (หวังว่าจะรอดพ้น) ส่วนในต่างจังหวัด โดยเฉพาะในเขตตะวันตกและตะวันออกบางจังหวัดยังคงประสบปัญหาน้ำท่วมต่อไป แถมบางที่ยังมีปัญหาสารพิษปนเปื้อนในน้ำที่ท่วม วันนี้จึงขอพูดเรื่องสุขภาพของสัตว์เลี้ยงหลังช่วงน้ำลด เพราะในช่วงน้ำท่วมนั้นมีปัญหาสารพัด เช่น สิ่งปฏิกูลต่างๆ ปัสสาวะและมูลสัตว์ เชื้อโรคสารพัดชนิด ขยะ สารเคมี วัตถุมีคมที่ถูกน้ำพัดพามา เป็นต้น ดังนั้นหากสุนัขและแมวที่ต้องลุยน้ำท่วม อาจได้รับผลกระทบต่อสุขภาพได้ เจ้าของสัตว์ต้องเฝ้าสังเกตอาการสัตว์ให้ดี โดยเฉพาะในสัตว์อายุมาก และลูกสัตว์ รวมถึงสัตว์ที่มีโรคประจำตัว หรือสัตว์ที่มีบาดแผล

ขอย้ำให้ระวังโรคที่อาจมากับน้ำท่วมเป็นพิเศษ คือ โรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส : Leptospirosis) เป็นเชื้อแบคทีเรีย ที่พบในปัสสาวะสัตว์ที่ติดเชื้อ โดยฉี่ของสัตว์สามารถปนเปื้อนดินและแหล่งน้ำได้ เมื่อน้ำท่วม เชื้อโรคจึงกระจายไปกับน้ำ ดังนั้นเมื่อสัตว์และคนสัมผัสน้ำและดินที่มีเชื้อโรคนี้ โดยเฉพาะสัตว์ที่มีบาดแผล รอยถลอก จะทำให้เชื้อเข้าสู่ร่างกายโดยผ่านผิวหนังได้

อาการของโรค สังเกตได้จาก ซึม เบื่ออาหาร มีไข้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดกล้ามเนื้อ และมีความผิดปกติของตับและไต สัตว์บางตัวอาจปัสสาวะผิดปกติ ตัวเหลือง ตาเหลือง แต่ในรายที่รุนแรงอาจเกิดไตวาย ตับล้มเหลว ทำให้เสียชีวิตได้ ขอย้ำว่าโรคนี้ติดต่อจากสัตว์สู่คนได้หากสุนัขมีประวัติลุยน้ำท่วมแล้วเกิดอาการป่วย เจ้าของสัตว์ต้องหลีกเลี่ยงการสัมผัสปัสสาวะของสัตว์โดยตรง และไม่ควรให้สัตว์อื่นสัมผัสฉี่ของสัตว์เลี้ยงด้วย

ปัญหาต่อมาคือระบบทางเดินอาหาร หากพบว่า สัตว์อาเจียน ท้องเสีย เบื่ออาหาร ซึม ถ่ายเป็นเลือด โดยเฉพาะลูกสัตว์เลี้ยง และสัตว์อายุมาก ก็ยิ่งต้องระวังให้มาก เพราะมีโอกาสตายได้สูง แล้วก็ต้องระวังเมื่อซื้ออาหารให้สัตว์กิน ต้องดูว่ากล่องบรรจุอาหารเสียหายจากน้ำท่วมหรือไม่ หากอาหารปนเปื้อนเชื้อโรคก็ต้องไม่ให้สัตว์กินเข้าไปเป็นอันขาด

ปัญหาต่อมาคือผิวหนังของสัตว์ที่แช่น้ำ มักจะมีปัญหาโรคผิวหนัง โดยเฉพาะผิวหนังบริเวณอุ้งเท้า ซอกนิ้ว ที่มีความชื้นมากๆ จะมีเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา และสารระคายเคือง ที่ทำให้เกิดปัญหาผิวหนังอักเสบตามมา ดังนั้นหากสุนัขต้องลุยน้ำท่วม สิ่งที่ต้องทำคือเจ้าของต้องเช็ดเท้าสุนัขให้แห้งสนิท โดยก่อนเช็ดต้องล้างน้ำสะอาดก่อน แล้วสังเกตว่าสัตว์เลียหรือกัดเท้าหรือไม่ เพราะอาจมีปัญหาผิวหนังอักเสบหรือติดเชื้อ และต้องดูด้วยว่ามีเศษแก้ว ตะปู โลหะ กิ่งไม้ และของมีคมบาดหรือไม่ หากมีบาดแผลต้องรีบรักษาโดยด่วน

หากสุนัขและแมวป่วยหลังประสบปัญหาน้ำท่วม เจ้าของต้องรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที แล้วต้องแจ้งหมอด้วยว่าสุนัขและแมวมีประวัติลุยน้ำหรือไม่ เพราะจะเป็นประโยชน์ต่อการรักษาเป็นอย่างมาก ย้ำว่าไม่ควรรอดูอาการป่วยเป็นเวลานานหลังจากน้ำท่วม เพราะอาจจะทำให้รักษาได้ยากลำบากกว่าปกติ

น.สพ.นนทษิต ชุติญาณวัฒน์

หน่วยกิจการพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์