“เฟสปิกเกมส์”ต้นแบบแห่งกีฬาเท่าเทียม

ต้นแบบของการแข่งขันกีฬาเอเชียน พาราเกมส์ มาจากการแข่งขันกีฬาที่ชื่อว่า “เฟสปิกเกมส์”

การแข่งขันกีฬาเฟสปิกเกมส์ หรือการแข่งขันกีฬาสำหรับผู้พิการแห่งตะวันออกไกลและแปซิฟิกใต้ เป็นการแข่งขันกีฬาหลายประเภทในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกใต้

กีฬานี้จัดขึ้นครั้งแรกที่เมืองโออิตะ ประเทศญี่ปุ่น ในปี 1975 ตามบันทึกที่ว่า ในขณะนั้น โอกาสที่คนพิการในเอเชียและแปซิฟิกจะได้เข้าร่วมกิจกรรมกีฬาค่อนข้างจำกัด ดังนั้น “เฟสปิกเกมส์” จึงถูกริเริ่มขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหานี้ และส่งเสริมความเข้าใจต่อคนพิการในแต่ละประเทศ รวมถึงยกระดับสวัสดิการสังคมของพวกเขาด้วย

จนกระทั่งจัดมาถึงครั้งที่ 7 ที่ประเทศไทย เป็นเจ้าภาพ เมื่อปี 1999 และ ครั้งที่ 8 ปี 2002 ควบคู่ไปกับการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์ในปี 1998 และ 2002 จึงถูกมองว่า เอเชียนพาราเกมส์ ได้รับอิทธิพลครั้งสำคัญจาก เฟสปิกเกมส์

จำนวนประเทศที่เข้าร่วมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ พร้อมกับประเทศในแถบเอเชียกลางอย่างคาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน, คีร์กีสถาน, เติร์กเมนิสถาน และทาจิกิสถาน รวมถึง อาร์เมเนียและอาเซอร์ไบจาน เข้าร่วมการแข่งขันปี 1999 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพเป็นครั้งแรก จากนั้นการที่ประเทศในตะวันออกกลางได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาเฟสปิกครั้งที่ 9 ในปี 2006 พร้อมกับติมอร์ตะวันออก

ซึ่งครั้งนั้น นับเป็น “เฟสปิกเกมส์” ครั้งสุดท้ายจัดขึ้นในเดือนธันวาคม 2006 เกิดขึ้นที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ก่อนที่ สหพันธ์เฟสปิก ซึ่งเป็นองค์กรกำกับดูแลการแข่งขัน ได้ควบรวมเข้ากับ “สภาพาราลิมปิกแห่งเอเชีย” ซึ่งเปลี่ยนชื่อเป็น “คณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งเอเชีย(APC)”

ถือเป็นจุดเปลี่ยนในเรื่องโครงสร้างครั้งสำคัญที่ทำให้กีฬาคนพิการ ครอบคลุมเอเชียไปทั่วทั้งทวีป ตั้งแต่ตะวันออกกลางไปจนถึงเอเชียใต้ พร้อมกับแยกส่วนชาติต่าง ๆ ไปสู่การแข่งขันทวีปต้ัวเอง

นั่นคือเหตุผลที่ การแข่งขันกีฬา “เอเชียนพาราเกมส์” ได้เข้ามาแทนที่กีฬา “เฟสปิกเกมส์”

จากนั้นกีฬาพาราเอเชียนเกมส์ ซึ่งเป็นการแข่งขันกีฬาหลายประเภทสำหรับนักกีฬาผู้พิการครั้งแรกของเอเชีย จัดขึ้นครั้งแรกในปี 2010 ที่เมืองกว่างโจว ประเทศจีน ซึ่งเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันเอเชียนเกมส์ ในปีเดียวกัน

แม้ว่าจะมีแนวคิดที่จะจัดการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์และกีฬาพาราเอเชียนเกมส์ในเมืองเดียวกัน เหมือนกับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกและพาราลิมปิก แต่จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่มีการกล่าวถึงกีฬาเอเชียนพาราเกมส์ในสัญญาสำหรับเมืองเจ้าภาพของการแข่งขันกีฬาเอเชียนเกมส์

ซึ่งหมายความว่าการแข่งขันทั้งสองรายการสามารถจัดขึ้นแยกจากกันโดยสิ้นเชิงและไม่มีความเชื่อมโยงกัน การแข่งขันทั้งสองรายการดำเนินการอย่างอิสระจากกัน และสามารถจัดโดยคณะกรรมการจัดงานที่แตกต่างกันในเมืองต่างๆ ได้

อย่างไรก็ตาม เจ้าภาพเอเชียนเกมส์ นับจากนั้น ก็ไม่มีปัญหาในการจัดพาราเกมส์ ทั้งที่ อินชอน เกาหลีใต้ ปี 2014, จาการ์ต้า อินโดนีเซีย ปี 2018, หังโจว จีน ปี 2023 และปีนี้ที่ ไอจิ ญี่ปุ่น

ซึ่งผมโชคดีมาก ๆ ที่มีโอกาสเป็นหนึ่งในกลุ่มคน และเป็นนักข่าวที่ได้ทำงาน “เฟสปิกเกมส์ 1999” ต่อจาก เอเชียนเกมส์ 1998

บี แหลมสิงห์

จำนวนเหรียญนักกีฬาไทยยุคเอเชียนพาราเกมส์

ครั้งที่ เหรียญทอง เหรียญเงิน เหรียญทองแดง อันดับ

1 20 34 39 5

2 21 39 47 6

3 23 33 50 7

4 27 26 55 7

รวม 91 132 191