ยกระดับจิ้งหรีดอีสาน! มมส ผุด Smart Farm ปลดล็อก 5 จังหวัด ดันไทยศูนย์กลางโปรตีนโลก

ในยุคที่วิกฤตความมั่นคงทางอาหารและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกลายเป็นโจทย์ใหญ่ระดับโลก “จิ้งหรีด” ได้รับการยอมรับจากองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ให้เป็น Super Food แห่งอนาคต ด้วยคุณสมบัติโปรตีนสูง ต้นทุนต่ำ และปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าการทำปศุสัตว์ทั่วไปถึงร้อยละ 80 ส่งผลให้ตลาดโปรตีนแมลงทั่วโลกมีมูลค่าสูงกว่า 9,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทว่าเกษตรกรผู้เลี้ยงจิ้งหรีดไทยกว่า 20,000 ราย โดยเฉพาะในภาคอีสาน กลับยังต้องเผชิญกับข้อจำกัดทางเทคโนโลยีและการเข้าถึงตลาดมูลค่าสูง

เพื่อแก้โจทย์เชิงโครงสร้างนี้ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (มมส) ร่วมกับ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) จึงได้จัดประชุมและอบรมเชิงปฏิบัติการ “การยกระดับฟาร์มและการออกแบบระบบนิเวศเศรษฐกิจคลัสเตอร์จิ้งหรีด” ณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม โดยมี ศ.ดร.ไพโรจน์ ประมวล รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพัฒนานวัตกรรม มมส เป็นประธานเปิดงาน

ผศ.ดร.มณีรัตน์ วงษ์ซิ้ม หัวหน้าโครงการวิจัย เปิดเผยว่า เกษตรกรจิ้งหรีดในภาคอีสานร้อยละ 79 เป็นฟาร์มขนาดเล็ก และมากถึงร้อยละ 96 ยังขาดแคลนระบบ Smart Farm ส่งผลให้ได้รับส่วนแบ่งรายได้เพียงร้อยละ 20 จากมูลค่าตลาดปลายน้ำ โครงการวิจัย “การยกระดับระบบนิเวศเศรษฐกิจคลัสเตอร์จิ้งหรีดฯ” จึงเข้ามาเป็นกลไกขับเคลื่อนผ่าน 3 ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ 1.พัฒนาตลาดกลางดิจิทัล เชื่อมโยงผู้ซื้อและผู้ขายโดยตรง 2.ประยุกต์ใช้ Smart Farm & Cold Chain ยกระดับฟาร์มเข้าสู่มาตรฐานสากล ทั้ง GAP, GMP และ HACCP และ 3.จัดตั้งกลไกธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อสร้างระบบการค้าที่เป็นธรรม ตั้งเป้าเพิ่มส่วนแบ่งรายได้ให้เกษตรกรไม่น้อยกว่าร้อยละ 40

ภายในงานยังผสานความรู้เชิงลึกจากทีมเชี่ยวชาญ อาทิ ผศ.ดร.อาจินต์ รัตนพันธุ์ และ ผศ.ดร.นนทนันท์ พลพันธ์ ที่ร่วมถ่ายทอดเทคนิคการจัดเตรียมฟาร์มและการบันทึกข้อมูลเพื่อขอรับรองมาตรฐาน พร้อมด้วย ศ.ดร.ศิริธร ศิริอมรพรรณ นำเสนอเทคโนโลยีการแปรรูปจิ้งหรีดสู่ผลิตภัณฑ์โปรตีนมูลค่าสูง ควบคู่กับกิจกรรม Workshop ระหว่างเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และภาคเอกชน

ทั้งนี้ โครงการมีระยะเวลาดำเนินงาน 18 เดือน ในพื้นที่ 5 จังหวัดภาคอีสาน ได้แก่ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด อุดรธานี และนครพนม ตั้งเป้าสร้างมูลค่าเศรษฐกิจในพื้นที่ 100–150 ล้านบาทต่อปี เพิ่มรายได้เกษตรกรจาก 30,000 บาท เป็น 45,000 บาทต่อปี สร้างการจ้างงานตลอดห่วงโซ่ 299–344 คน และเกิดการจ้างงานใหม่โดยตรง 35–50 คนพร้อมผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางโปรตีนแมลงแห่งอนาคตของโลกอย่างยั่งยืน